Khẳng định vai trò dẫn dắt của Thủ đô trong phát triển kinh tế sáng tạo

Hà Nội tiên phong xây dựng và triển khai Bộ chỉ tiêu thống kê công nghiệp văn hóa cấp địa phương sẽ góp phần hoàn thiện phương pháp luận và cung cấp kinh nghiệm thực tiễn cho quá trình xây dựng hệ thống thống kê công nghiệp văn hóa ở phạm vi quốc gia, đồng thời khẳng định vai trò dẫn dắt của Thủ đô trong phát triển kinh tế sáng tạo.

Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa là thước đo định lượng được thiết kế chuyên biệt nhằm phản ánh toàn diện thực trạng, quy mô, xu hướng phát triển và đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa vào kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Ngoài ra, Bộ chỉ tiêu được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận vững chắc, có định nghĩa và hệ thống rõ ràng; phản ánh tiềm năng và yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô, bảo đảm tính tương thích với các chuẩn mực quốc tế (UNESCO, UNCTAD, WIPO), đồng thời phù hợp với hệ thống phân loại ngành kinh tế quốc dân VSIC 2025; có khả năng thu thập số liệu trong điều kiện thực tế của Thành phố, ưu tiên tối đa khai thác dữ liệu hành chính sẵn có nhằm tiết kiệm chi phí và nguồn lực.

Về đối tượng, Bộ chỉ tiêu được áp dụng đối với: (i) Các chủ thể kinh tế gồm các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và đặc biệt là các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể đang hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa; (ii) Các đơn vị sự nghiệp và tổ chức xã hội gồm các đơn vị sự nghiệp công lập, các hiệp hội nghề nghiệp liên quan đến văn hóa và nghệ thuật; (iii) Chủ thể sáng tạo trực tiếp gồm cộng đồng các nghệ nhân, nghệ sĩ và những người thực hành sáng tạo trên địa bàn.

Xây dựng khung thống kê toàn diện cho ngành công nghiệp văn hóa của Hà Nội

Một trong những nội dung trọng tâm của Đề án là nhận diện đầy đủ 11 ngành công nghiệp văn hóa của Hà Nội gồm: (i) Điện ảnh; (ii) Mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; (ii) Nghệ thuật biểu diễn; (iv) Phần mềm và trò chơi giải trí; (v) Quảng cáo; (vi) Thủ công mỹ nghệ; (vii) Du lịch văn hóa; (viii) Thiết kế sáng tạo; (ix) Truyền hình và phát thanh; (x) Xuất bản; (xi) Ẩm thực (đặc thù Hà Nội). Việc phân loại được thực hiện theo Hệ thống ngành kinh tế quốc dân VSIC 2018 và VSIC 2025, bảo đảm nhận diện chi tiết đến cấp ngành cao nhất.

Bộ chỉ tiêu thống kê gồm 62 chỉ tiêu, chia thành 07 nhóm. Trong đó, nhóm đóng góp kinh tế (09 chỉ tiêu) với việc đo lường quy mô thị trường và động lực tăng trưởng vĩ mô; trọng tâm là doanh thu, giá trị gia tăng, tỷ trọng trong GRDP và các giá trị đặc thù như doanh thu làng nghề, ẩm thực di sản. Nhóm lao động và nguồn nhân lực (10 chỉ tiêu) với việc theo dõi quy mô lao động, năng suất lao động, lao động sáng tạo trình độ cao và các chỉ tiêu về bình đẳng giới. Nhóm đầu tư và phát triển doanh nghiệp (08 chỉ tiêu) với việc giám sát doanh nghiệp thành lập mới, vốn đầu tư phát triển và hiệu quả vốn; đặc biệt, bổ sung tỷ lệ vốn FDI vào công nghiệp văn hóa.

Bên cạnh đó, nhóm năng lực sáng tạo và bản quyền (08 chỉ tiêu) với việc lượng hóa “Vốn trí tuệ” qua số lượng đăng ký bản quyền, văn bằng bảo hộ sỡ hữu trí tuệ và các sản phẩm OCOP làng nghề từ 03 sao trở lên. Nhóm thị trường và thụ hưởng văn hóa (10 chỉ tiêu), phản ánh cầu qua doanh thu du lịch văn hóa, chi tiêu văn hóa của hộ gia đình và tỷ lệ tiêu dùng sản phẩm văn hóa số. Nhóm hạ tầng và di sản văn hóa (11 chỉ tiêu), đánh giá hiệu quả số hóa di sản, không gian sáng tạo và các mô hình đặc thù như Khu phát triển thương mại và văn hóa. Nhóm quản lý nhà nước và chỉ số tổng hợp (06 chỉ tiêu), đo lường chi ngân sách cho công nghiệp văn hóa, thời gian thủ tục hành chính và sản phẩm khoa học cao nhất là Chỉ số tổng hợp Công nghiệp văn hóa.

Từng bước triển khai tính Bộ chỉ tiêu trên địa bàn Thành phố

Trong năm 2026, Thành phố sẽ triển khai tính Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa, tập trung kiểm chứng tính khả thi, độ tin cậy và khả năng đo lường của hệ thống 62 chỉ tiêu trong thực tế quản lý. Việc triển khai bước đầu nhằm đánh giá khả năng thu thập, tổng hợp và xử lý dữ liệu, đồng thời xác định những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện để bảo đảm hệ thống chỉ tiêu phù hợp với yêu cầu quản lý và điều kiện thực tiễn của Thành phố. Trên cơ sở kết quả thực hiện, Thành phố sẽ tổ chức đánh giá, tổng hợp các vấn đề phát sinh, rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai và báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội để xem xét, chỉ đạo.

Từ năm 2027, hệ thống thống kê dự kiến được đưa vào vận hành ổn định, với việc tổ chức thu thập, tổng hợp và công bố thông tin theo định kỳ. Các kết quả thống kê không chỉ phục vụ việc theo dõi thực trạng, xu hướng phát triển và mức độ đóng góp của công nghiệp văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế, văn hóa, xã hội của Thành phố mà còn cung cấp thông tin cho công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách của Thành phố.

(Ảnh: internet)