Ngày 30/10/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 6004/QĐ-UBND về việc ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2026 – 2030. Theo đó, HHI được xác định là kênh thông tin để các cơ quan nhà nước tham khảo trong quá trình nghiên cứu, xây dựng, theo dõi, đánh giá chính sách, kết hợp với các dữ liệu, số liệu thống kê, chỉ báo khách quan có liên quan; đồng thời là cơ sở phục vụ nghiên cứu, xây dựng mô hình quản trị và xây dựng, phát triển xã, phường trên nền tảng “kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển”. Qua đó, góp phần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống, sự hài lòng, niềm tin và hạnh phúc của người dân; thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và xây dựng mô hình “xã, phường Xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Thủ đô.

Xây dựng HHI phù hợp với đặc thù Thành phố

Về cấu trúc, Bộ tiêu chí HHI gồm 50 tiêu chí thuộc 05 trụ cột, mỗi trụ cột có 10 tiêu chí. Nội dung các tiêu chí được giữ ổn định trong giai đoạn 2026 - 2030 để bảo đảm khả năng so sánh. Việc điều chỉnh chỉ được thực hiện khi có đủ căn cứ pháp lý, cơ sở khoa học và thực tiễn rõ ràng, tránh ảnh hưởng đến tính nhất quán của quá trình đo lường.

Quá trình xây dựng Bộ tiêu chí được đặt ra trên cơ sở 07 yêu cầu gồm: (i) Tham khảo kinh nghiệm quốc tế về các Bộ chỉ số hạnh phúc/phúc lợi của người dân; (ii) Phù hợp đặc thù và mục tiêu phát triển Hà Nội; (iii) Căn cứ hệ thống văn bản Trung ương và Hà Nội, trong đó xác định Quyết định số 3489/QĐ-UBND ngày 12/7/2026 của Ủy ban nhân dân Thành phố về việc ban hành “Đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Hà Nội” là căn cứ quan trọng ở cấp xã/phường; (iv) Người dân có thể quan sát, trải nghiệm và cung cấp thông tin khảo sát; (v) Mỗi tiêu chí thành phần mang tính chất đại diện, không trùng lặp nội hàm; (vi) Có tính ổn định để triển khai đánh giá hằng năm trong giai đoạn 2026 - 2030; (vii) Kết quả là một kênh thông tin làm cơ sở nghiên cứu, xây dựng chính sách nhằm nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân, góp phần thành công trong xây dựng mô hình “xã, phường Xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

Phương pháp thu thập thông tin được thực hiện thông qua việc khảo sát trực tiếp bằng bảng hỏi trên giấy hoặc trên thiết bị điện tử với thiết kế mẫu xác suất; khảo sát trực tuyến trên iHanoi hoặc các nền tảng chính thống khác được lựa chọn là nguồn dữ liệu bổ trợ độc lập để theo dõi xu hướng, cảnh báo sớm và hỗ trợ phân tích để tính HHI.

Cùng với đó, dữ liệu, số liệu thống kê và các chỉ báo khách quan được sử dụng để đối chiếu, kiểm chứng và hỗ trợ giải thích, phân tích kết quả HHI. Cách tiếp cận này giúp phân biệt rõ giữa kết quả đo lường dựa trên cảm nhận, đánh giá của người dân với các dữ liệu phản ánh điều kiện khách quan, qua đó tạo cơ sở xem xét, phân tích kết quả một cách toàn diện hơn.

Với những nguyên tắc và yêu cầu trên, Bộ tiêu chí HHI không chỉ hướng đến một công cụ đo lường có tính khoa học, ổn định và khả năng so sánh mà còn đặt trọng tâm vào trải nghiệm thực tế của người dân. Từ kết quả khảo sát có thể cung cấp thêm căn cứ để Thành phố nhận diện những lĩnh vực cần cải thiện, nghiên cứu điều chỉnh chính sách và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân Thủ đô.

Đa dạng đối tượng tham gia khảo sát đo lường HHI

Đối tượng tham gia khảo sát đo lường HHI được xác định gồm: Công dân từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và đang cư trú trên địa bàn Thành phố; không giới hạn ở người có đăng ký thường trú. Đáng chú ý, phạm vi khảo sát còn được thực hiện đối với người đăng ký tạm trú, người thuê nhà và lao động di cư đã cư trú tại Hà Nội từ 06 tháng trở lên nếu đáp ứng các điều kiện theo phương án khảo sát hằng năm. Cách xác định đối tượng này góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, phản ánh đa dạng hơn trải nghiệm và cảm nhận của những người đang sinh sống trên địa bàn Thủ đô.

Việc khảo sát được triển khai tại 126 xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội. Năm 2026 được xác định là năm cơ sở để tổ chức đo lường và xây dựng dữ liệu ban đầu. Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ thực hiện khảo sát trực tiếp trong quý IV hằng năm, với thời kỳ thu thập thông tin đánh giá từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hằng năm.

Về quy mô, trong năm 2026, Thành phố dự kiến thu thập 08 phiếu hoàn thành, tương ứng khoảng 01% dân số Thủ đô Hà Nội; trong đó, 51 phường phân bổ tổng 4.240 phiếu và 75 xã phân bổ tổng 4.620 phiếu. Từ năm 2027 đến năm 2030, tỷ lệ lấy mẫu trực tiếp tăng lên khoảng 2% dân số và được tính theo dân số thực tế từng năm.

Với việc xác định rõ đối tượng, phạm vi, quy mô, hoạt động khảo sát hướng đến thu thập thông tin có tính đại diện, phản ánh tương đối toàn diện cảm nhận của người dân thuộc các nhóm cư trú khác nhau trên địa bàn Thành phố. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả đo lường, tạo cơ sở theo dõi sự thay đổi về mức độ hạnh phúc qua từng năm, đồng thời giúp Hà Nội nhận diện sát hơn những vấn đề đặt ra trong đời sống dân sinh để có giải pháp cải thiện phù hợp.

05 trụ cột đánh giá toàn diện HHI

Bộ tiêu chí xác định 05 trụ cột gồm:

Trụ cột thứ nhất là đời sống kinh tế, việc làm và khả năng phát triển; tập trung phản ánh nền tảng vật chất và năng lực tự chủ để bảo đảm cuộc sống: Mức đủ sống, sức chống chịu tài chính, ổn định và chất lượng việc làm, cân bằng thời gian, cơ hội nghề nghiệp - kinh doanh, triển vọng cải thiện mức sống, quyền tự chủ và khả năng bảo đảm chỗ ở ổn định.

Trụ cột thứ hai là mối quan hệ gia đình, cộng đồng và xã hội; tập trung phản ánh vốn xã hội của hạnh phúc người dân: Chất lượng gia đình, hỗ trợ liên thế hệ, có người để dựa vào khi khó khăn, quan hệ xã hội thường xuyên, gắn kết khu dân cư, niềm tin giữa người với người, cảm giác thuộc về, khả năng tham gia việc chung, tự quản - tình nguyện và cảm nhận tiếng nói được coi trọng; gắn quan hệ xã hội với khả năng cùng tham gia và cùng hành động trong cộng đồng.

Trụ cột thứ ba là các dịch vụ xã hội, an sinh và phúc lợi xã hội; phản ánh cảm nhận của người dân về “hệ thống bảo đảm”: Y tế, giáo dục, học tập suốt đời, chăm sóc phụ thuộc, bảo hiểm - trợ giúp xã hội, dịch vụ thiết yếu; đồng thời bổ sung khả năng tiếp cận kênh phản ánh và mức độ cơ quan cung cấp dịch vụ/chính quyền lắng nghe, phản hồi; đo mức độ người dân thực sự tiếp cận, sử dụng và hài lòng với các dịch vụ, an sinh và phúc lợi xã hội, chất lượng dịch vụ công lấy người dân làm trung tâm.

Trụ cột thứ tư là văn hóa, môi trường sống, không gian đô thị và chất lượng sống; phản ánh trực tiếp trải nghiệm sống tại Thủ đô Hà Nội: Chất lượng nhà ở, không gian xanh - công cộng, chất lượng môi trường, vệ sinh - úng ngập, đi lại, thiết chế văn hóa, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, sức khỏe thể chất - tinh thần và khả năng tham gia góp ý đối với quy hoạch, dự án tác động trực tiếp đến nơi ở và chất lượng sống.

Trụ cột thứ năm là quản trị đô thị, an toàn, kỷ cương và niềm tin xã hội; phản ánh cảm nhận của người dân về môi trường thể chế và an toàn: An toàn cá nhân, rủi ro đô thị, an toàn số, an toàn thực phẩm, kỷ cương, công bằng pháp luật, minh bạch, liêm chính, chất lượng hành chính, niềm tin thể chế và khả năng người dân tham gia giám sát hoạt động của chính quyền, dịch vụ công và đầu tư công.

Với 05 trụ cột, bộ công cụ không chỉ đo lường điều kiện sống mà còn quan tâm đến quan hệ xã hội, khả năng tiếp cận dịch vụ, môi trường sống và chất lượng quản trị. Đây là những yếu tố có liên hệ trực tiếp với trải nghiệm thường ngày của người dân ở từng địa bàn.

Chuyển hóa kết quả đo lường hạnh phúc thành hành động thiết thực

Chỉ số hạnh phúc được tính và công bố theo thang điểm 10. Mỗi tiêu chí sử dụng thang đo Likert 5 mức, từ đánh giá thấp đến cao; các mức lần lượt được quy đổi thành 2, 4, 6, 8 và 10 điểm. Điểm tiêu chí được tính từ tỷ lệ lựa chọn từng mức; điểm các trụ cột được tổng hợp từ những tiêu chí có tính điểm.

Bộ phương pháp cũng đặt ra yêu cầu sử dụng trọng số khảo sát để nâng cao tính đại diện khi ước tính kết quả cho toàn bộ dân số. Trọng số được hiệu chỉnh theo cơ cấu dân số thực tế hằng năm, với các đặc điểm như xã, phường; giới tính; nhóm tuổi; tình trạng cư trú; trình độ học vấn và dân tộc. Khi cỡ mẫu đáp ứng yêu cầu thống kê, các kết quả chủ yếu được báo cáo kèm khoảng tin cậy 95%.

Quy trình triển khai gồm 07 bước, từ rà soát phương pháp, xây dựng kế hoạch, xác nhận mẫu, tổ chức khảo sát, kiểm tra và làm sạch dữ liệu đến tính chỉ số, công bố kết quả và theo dõi cải thiện sau đánh giá. Dữ liệu khảo sát sau khi được kiểm tra, xác thực và khóa là cơ sở để tính chỉ số. Số liệu hành chính và dữ liệu quản lý được dùng để đối chiếu, giải thích, không dùng để tính hoặc điều chỉnh điểm HHI.

Sau công bố, các cơ quan, đơn vị thuộc Thành phố có trách nhiệm nghiên cứu kết quả thuộc lĩnh vực quản lý, xác định nội dung cần ưu tiên và tổ chức giải pháp cải thiện. Những vấn đề có tính hệ thống hoặc liên quan nhiều cơ quan, đơn vị sẽ được tổng hợp để tham mưu Thành phố chỉ đạo xử lý. Kết quả và kinh nghiệm của kỳ đánh giá trước tiếp tục là đầu vào cho kế hoạch năm sau.

Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì tổ chức khảo sát, xây dựng phương án và mẫu phiếu, quản lý, xử lý dữ liệu, tổng hợp kết quả và báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố. Thống kê thành phố Hà Nội phối hợp cung cấp số liệu dân số cấp xã và số liệu kinh tế - xã hội phục vụ phân bổ mẫu, đối chiếu, phân tích. Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố phối hợp triển khai khảo sát trực tuyến trên iHanoi.

Các sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân các xã, phường phối hợp cung cấp thông tin, hỗ trợ khảo sát, tiếp nhận kết quả và xây dựng giải pháp khắc phục tồn tại, nâng cao chất lượng điều hành, phục vụ người dân. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội phối hợp tuyên truyền, vận động người dân tham gia khảo sát.

Việc ban hành Bộ tiêu chí và phương pháp đo lường Chỉ số hạnh phúc mở ra một kênh thông tin quan trọng, giúp Hà Nội đánh giá chất lượng phát triển từ góc nhìn và cảm nhận thực tế của người dân. Hiệu quả của công cụ này không chỉ phụ thuộc vào tính khách quan, tính đại diện của kết quả khảo sát mà còn được quyết định bởi khả năng chuyển hóa những ý kiến, phản hồi thu thập được thành các giải pháp quản lý, điều hành thiết thực. Khi tiếng nói của người dân được lắng nghe, phân tích và cụ thể hóa bằng những hành động phù hợp, Chỉ số hạnh phúc sẽ vượt ra ngoài ý nghĩa của một thước đo đánh giá, trở thành cơ sở tham chiếu phục vụ hoạch định chính sách, điều chỉnh hoạt động quản trị và từng bước nâng cao chất lượng sống, chất lượng phục vụ người dân trên địa bàn Thủ đô.

Ảnh: internet