Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.
Chủ động hơn trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân
Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 quy định Hội đồng nhân dân Thành phố có thẩm quyền quy định nhiều chính sách y tế phù hợp với điều kiện thực tế của Thủ đô. Theo đó, Thành phố có thể xây dựng chính sách hỗ trợ từ ngân sách để chi trả những khoản chi phí khám bệnh, chữa bệnh nằm ngoài phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế. Việc hỗ trợ được thực hiện theo lộ trình phù hợp, tạo thêm cơ sở để người dân có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế khi phát sinh những khoản chi phí chưa được quỹ bảo hiểm y tế chi trả.
Cùng với hỗ trợ về chi phí, phương thức cung cấp dịch vụ y tế cũng được Luật quan tâm. Hội đồng nhân dân Thành phố được quy định về “các dịch vụ và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, khám chữa bệnh từ xa và các dịch vụ y tế có ứng dụng công nghệ số”.
Các quy định tại các điểm a, b khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 mở ra cơ sở để đa dạng hóa cách thức người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Đặc biệt, việc phát triển các mô hình lưu động, từ xa và ứng dụng công nghệ số có thể góp phần đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn, phù hợp với yêu cầu của một đô thị lớn và quá trình chuyển đổi số.
Hoàn thiện mạng lưới cấp cứu ngoại viện
Một nội dung khác được quy định tại Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, đó là phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện và vận chuyển y tế (điểm c khoản 1). Luật trao thẩm quyền cho Hội đồng nhân dân Thành phố được quy định “chính sách phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện, vận chuyển y tế; giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ”. Đây là cơ sở để xác định rõ cơ chế tài chính đối với hoạt động cấp cứu ngoài bệnh viện, đồng thời làm căn cứ thực hiện chính sách hỗ trợ thanh toán.
Điểm d khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 cho phép Thành phố ban hành “chính sách hỗ trợ hoạt động y tế ở các cấp trên địa bàn”; đồng thời quy định “việc tham gia hỗ trợ hoạt động y tế của Thủ đô, hệ thống cấp cứu ngoại viện và vận chuyển y tế của các cơ sở y tế trên địa bàn Thành phố”.
Từ những quy định này, mạng lưới chăm sóc sức khỏe được tiếp cận không chỉ từ góc độ bệnh viện, phòng khám mà còn bao gồm cả quá trình cấp cứu, vận chuyển và hỗ trợ y tế, hướng tới sự liên kết giữa các lực lượng và cơ sở y tế trong toàn Thành phố.
Khám sức khỏe, sàng lọc bệnh tật cho người dân
Một chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống người dân được quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, đó là khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí định kỳ cho người dân Thủ đô. Hội đồng nhân dân Thành phố được quyết định “việc tổ chức thực hiện chính sách này; kinh phí được bảo đảm từ ngân sách Thành phố theo lộ trình phù hợp, đồng thời huy động nguồn xã hội hóa và các nguồn khác theo quy định của pháp luật”.
 |
| Người dân Thủ đô được thăm khám, sàng lọc sức khoẻ định kỳ miễn phí |
Việc đưa khám sức khỏe và sàng lọc định kỳ vào nhóm chính sách được Luật quy định cho thấy sự chú trọng đến công tác chăm sóc sức khỏe chủ động. Thay vì chỉ tập trung vào điều trị khi người dân mắc bệnh, chính sách tạo cơ sở để Thành phố từng bước tổ chức các hoạt động kiểm tra, phát hiện sớm và theo dõi sức khỏe cho người dân.
Đây cũng là một trong những nội dung thể hiện rõ vai trò của chính quyền đô thị trong việc bảo đảm các điều kiện chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng, đồng thời tạo cơ chế huy động thêm nguồn lực xã hội cho lĩnh vực y tế.
Mở rộng mạng lưới an sinh, ưu tiên người cần được hỗ trợ
Không chỉ tập trung vào y tế, điểm e khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 còn đặt ra định hướng quan trọng đối với chính sách xã hội, an sinh xã hội và phúc lợi xã hội của Thủ đô. Theo đó, các chính sách được xây dựng theo hướng “mở rộng đối tượng và nâng mức thụ hưởng, hướng tới một hệ thống an sinh xã hội đa dạng, toàn diện, hiện đại, bền vững và bao phủ toàn dân”.
Đáng chú ý, Luật xác định rõ nhóm đối tượng cần được ưu tiên, gồm “người yếu thế, người dễ bị tổn thương, người sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và những người cần được hỗ trợ khẩn cấp”.
Cách tiếp cận này tạo cơ sở để chính sách an sinh của Thành phố có thể được thiết kế linh hoạt hơn, phù hợp với từng nhóm dân cư, từng hoàn cảnh. Bên cạnh việc bảo đảm an sinh thường xuyên, các chính sách cũng hướng tới khả năng hỗ trợ kịp thời đối với những trường hợp phát sinh nhu cầu cấp thiết.
Tăng năng lực chuyên môn cho hệ thống y tế
Khoản 2 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 quy định thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố trong một số nội dung liên quan đến hoạt động chuyên môn và nhân lực y tế. Theo đó, căn cứ quy định của Ủy ban nhân dân Thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố có thẩm quyền quyết định cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do Thành phố quản lý về chuyên môn được áp dụng kỹ thuật loại đặc biệt.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý để việc xem xét, cho phép áp dụng các kỹ thuật đặc biệt tại những cơ sở y tế thuộc Thành phố quản lý được thực hiện theo thẩm quyền và phù hợp với quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố còn có thẩm quyền thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài cấp để cấp giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh tại Việt Nam theo quy định.
Đây là nội dung liên quan trực tiếp đến việc thu hút, sử dụng nguồn nhân lực y tế có chuyên môn, kinh nghiệm từ nước ngoài, góp phần tạo thêm điều kiện để các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn tiếp cận nguồn nhân lực và chuyên môn y tế quốc tế theo khuôn khổ pháp luật.
 |
| Bệnh viện của Hà Nội được trang bị nhiều thiết bị hiện đại phục vụ người dân Thủ đô |
Hướng tới một Thủ đô nơi người dân được chăm lo toàn diện
Từ hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh, phát triển y tế lưu động và từ xa, hoàn thiện cấp cứu ngoại viện, tổ chức khám sức khỏe và sàng lọc miễn phí, đến mở rộng chính sách an sinh và tăng cường nguồn lực chuyên môn cho ngành y tế, Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026 đặt ra một hệ thống chính sách có phạm vi rộng, bao quát nhiều nhu cầu thiết yếu của người dân. Điểm xuyên suốt của các quy định là tăng cường khả năng chủ động của Thành phố trong tổ chức và thực hiện chính sách, đồng thời tạo cơ sở huy động nguồn lực từ ngân sách, xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác.
Với những cơ chế được luật hóa, Hà Nội có thêm công cụ để từng bước hoàn thiện mạng lưới y tế và an sinh xã hội phù hợp với đặc điểm của một đô thị lớn. Qua đó, các chính sách không chỉ hướng tới hỗ trợ khi người dân gặp khó khăn mà còn góp phần tạo dựng môi trường sống trong đó chăm sóc sức khỏe, bảo đảm phúc lợi và hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương được đặt trong một hệ thống chính sách thống nhất, lâu dài.
| Để thực hiện quy định tại các điểm a, b, c, đ, e khoản 1 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 02/6/2026, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô. Nghị quyết là một trong những cơ sở quan trọng để cụ thể hóa các chính sách an sinh xã hội trên địa bàn Thành phố. Thông qua việc xác định rõ đối tượng, nội dung và mức hỗ trợ, các chính sách được triển khai theo hướng chủ động hơn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và hỗ trợ các nhóm người dân còn gặp khó khăn trong cuộc sống. Đây cũng là cơ sở để Hà Nội tiếp tục hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng bao trùm, phù hợp với quá trình phát triển của một đô thị đặc biệt và yêu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô./. |
