Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được thông qua với tỷ lệ tán thành cao

Toàn cảnh phiên họp (Ảnh: quochoi.vn)

Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng ngày 23/8/2026, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) với 466/475 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, chiếm tỷ lệ 93.20% tổng số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành với việc thông qua dự Luật này.

Trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) (dự thảo Luật), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã tổ chức rà soát, chỉnh lý toàn diện dự thảo Luật theo hướng bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật được hoàn thiện trên cơ sở lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; chuyển mạnh mẽ tư duy, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường và các điều kiện cần thiết để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật; từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tiếp cận, tìm hiểu, học tập pháp luật.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật chú trọng xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật mới, hiệu quả, có tính tương tác đa chiều, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời thiết lập cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua chính sách xã hội hóa.

Khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Dự thảo Luật hoàn thiện chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách theo hướng ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đồng thời có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Dự thảo Luật cũng chỉnh lý, hoàn thiện quy định về Cổng Pháp luật quốc gia theo hướng xác định đây là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực.

Cùng với đó, dự thảo Luật khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; đồng thời bổ sung yêu cầu kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Các quy định này tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong công tác pháp luật.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Ưu tiên nguồn lực phổ biến, giáo dục pháp luật đối với đối tượng đặc thù

Về đối tượng đặc thù, dự thảo Luật rà soát, chỉnh lý quy định dựa trên các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù và yêu cầu thay đổi nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Dự thảo Luật đã bổ sung một số đối tượng mới như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng. Quy định này được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn của Luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66-NQ/TW) và Kết luận số 80-KL/TW ngày 20/6/2020 của Ban Bí thư về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân (Kết luận số 80-KL/TW), vì mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.

Đối với một số nhóm đối tượng khác được các đại biểu Quốc hội quan tâm và đề nghị bổ sung, Chính phủ xin ghi nhận và sẽ nghiên cứu quy định chi tiết trong Nghị định của Chính phủ theo quy định tại khoản 8 Điều 16 của dự thảo Luật để thực hiện chính sách ưu tiên của Nhà nước phù hợp trong từng thời kỳ.

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, đồng thời kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về công tác người Việt Nam ở nước ngoài tại Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, Chính phủ đã bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 3 về chính sách của Nhà nước theo hướng tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài học tập, tìm hiểu pháp luật Việt Nam.

Ngoài ra, dự thảo Luật cũng quy định ưu tiên kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù, nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW và Kết luận số 80-KL/TW về ưu tiên nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các nhóm đối tượng này. Quy định đồng thời được thiết kế bảo đảm phù hợp với pháp luật về ngân sách nhà nước, góp phần tạo cơ sở để bố trí nguồn lực phù hợp cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) với 466/475 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, chiếm tỷ lệ 93.20% tổng số đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành với việc thông qua dự Luật này

Nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật thông qua công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Về truyền thông chính sách, dự thảo Luật đã tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện các quy định về phạm vi, nội dung, hình thức và thời điểm truyền thông chính sách.

Các quy định được thiết kế theo hướng bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo với quy định về truyền thông chính sách trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, qua đó góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tạo đồng thuận xã hội và hỗ trợ hoạt động tổ chức thi hành pháp luật khi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành.

Thống nhất thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã

Về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, dự thảo Luật kế thừa quy định về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở Trung ương và cấp tỉnh; đồng thời quy định thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. So với Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật đã bổ sung chức năng tư vấn về công tác truyền thông chính sách, xây dựng văn hoá thượng tôn pháp luật trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026.

Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan, tổ chức ở Trung ương, người đứng đầu quyết định việc thành lập Hội đồng khi cần thiết.

Theo dự thảo Luật, các Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới, qua đó bảo đảm tính linh hoạt, hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027, được kỳ vọng tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về phương thức và chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn mới.