Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và trợ lý ảo trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Bộ Tư pháp tổ chức họp Tổ soạn thảo mở rộng xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật

Tham dự cuộc họp có Cục trưởng Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh, Tổ phó thường trực Tổ soạn thảo; Phó Cục trưởng Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên, Tổ phó Tổ soạn thảo và các thành viên Tổ soạn thảo; đại diện các bộ, ngành…

Phát biểu tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh cho biết, thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 1772/QĐ-TTg ngày 12/9/2026; Quyết định số 1790/QĐ-TTg ngày 16/9/2026, Bộ Tư pháp đã chủ trì xây dựng hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật. Cục trưởng đề nghị thành viên Tổ soạn thảo phát huy tinh thần trách nhiệm, trao đổi, đóng góp ý kiến đối với dự thảo Nghị định để bảo đảm chất lượng tốt nhất trình Chính phủ; tạo cơ sở pháp lý để triển khai thi hành Luật được đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc phát biểu tại cuộc họp

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên, Tổ phó Tổ soạn thảo cho biết, dự thảo Nghị định gồm 10 chương với 50 điều; được xây dựng trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo Nghị định là bổ sung quy định về phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Theo đó, dự thảo Nghị định quy định việc chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu pháp luật; quản lý tài khoản chính thức, kiểm soát nội dung pháp luật trên mạng xã hội; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và trợ lý ảo trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với yêu cầu kiểm tra, kiểm soát nội dung, bảo đảm tính chính xác của thông tin, an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và các thông tin được pháp luật bảo vệ.

Dự thảo Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định về phổ biến, giáo dục pháp luật cho các nhóm đối tượng đặc thù và người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Trong đó, bổ sung hai nhóm đối tượng gồm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt theo quy định của Luật Trẻ em và người chưa thành niên phạm tội thuộc trường hợp đang được áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng. Đồng thời, quy định cụ thể hơn về nội dung, hình thức và trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật đối với từng nhóm, bảo đảm phù hợp với đặc điểm, nhu cầu và khả năng tiếp cận pháp luật của đối tượng thụ hưởng.

Đối với công tác truyền thông chính sách, dự thảo Nghị định dành một chương riêng quy định về các kênh, hình thức truyền thông trên Cổng Pháp luật quốc gia, các cổng, trang thông tin điện tử, báo chí, mạng xã hội và nền tảng số. Dự thảo Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm phối hợp của cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản và các cơ quan, tổ chức có liên quan; bổ sung cơ chế tiếp nhận, xử lý, theo dõi và công khai kết quả tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý đối với chính sách, dự thảo văn bản.

Cục trưởng Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh, Tổ phó thường trực Tổ soạn thảo phát biểu tại cuộc họp

Tại cuộc họp, các đại biểu tham dự cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo Nghị định, đồng thời đánh giá việc xây dựng, ban hành Nghị định là cần thiết nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026, tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức triển khai đồng bộ, thống nhất và hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.

Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị Tổ soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định của dự thảo, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành; làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện, tránh chồng chéo, trùng lặp về nhiệm vụ. Một số nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, truyền thông chính sách và phổ biến, giáo dục pháp luật cho các nhóm đối tượng đặc thù cũng cần được nghiên cứu, quy định cụ thể, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn triển khai.

Phó Cục trưởng Cục Phổ biến giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên, Tổ phó Tổ soạn thảo báo cáo tại cuộc họp

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương đề xuất làm rõ khái niệm, tiêu chí xác định đối tượng thụ hưởng và quy định cụ thể về thủ tục, giấy tờ xác nhận. Theo đó, cần xác định rõ cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xác nhận cũng như các loại giấy tờ làm căn cứ, có thể bao gồm xác nhận của doanh nghiệp, chính quyền địa phương hoặc hợp đồng lao động. Đồng thời, thủ tục xác nhận cần được thiết kế theo hướng đơn giản, thuận tiện, phù hợp với cả người lao động tự do, bảo đảm các đối tượng đủ điều kiện có thể tiếp cận chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật miễn phí hoặc được hỗ trợ chi phí.

Liên quan đến chính sách khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia, hỗ trợ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Hà Nội đề nghị rà soát quy định về việc đăng tải thông tin giới thiệu, quảng cáo tổ chức, sản phẩm, hình ảnh và hoạt động của các chủ thể tham gia hỗ trợ. Việc ghi nhận quyền lợi cần phù hợp với mục đích, nội dung và hình thức của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, tránh biến hoạt động này thành kênh quảng bá thương mại, ảnh hưởng đến tính khách quan, chính xác của thông tin pháp luật. Đồng thời, các quy định cần bảo đảm thống nhất với pháp luật về quảng cáo, tài trợ và quản lý, sử dụng nguồn lực.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Hương phát biểu tại cuộc họp

Đại diện Bộ Ngoại giao đề xuất tiếp tục rà soát, làm rõ quy định về trách nhiệm của các cơ quan trong tổ chức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là đối với các nhóm đối tượng đặc thù. Theo đó, cần xác định cụ thể đối tượng thụ hưởng, trách nhiệm của cơ quan chủ trì và cơ quan phối hợp, bảo đảm các quy định có thể triển khai thống nhất trong thực tiễn.

Đối với việc xây dựng, biên soạn và cung cấp thông cáo báo chí, tài liệu giới thiệu văn bản quy phạm pháp luật, cần làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong quá trình thực hiện, đồng thời xác định cụ thể yêu cầu đối với nội dung tài liệu nhằm bảo đảm thông tin được cung cấp đầy đủ, chính xác và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Đại diện Bộ Ngoại giao phát biểu tại cuộc họp

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến đóng góp của đại biểu, giúp Tổ soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị định theo hướng bảo đảm chất lượng, tính khả thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Thứ trưởng đề nghị Tổ soạn thảo nghiêm túc tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, tiếp tục rà soát toàn diện các quy định của dự thảo Nghị định, trong đó cần xác định rõ những nội dung Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật đã quy định đầy đủ, rõ ràng thì không cần thiết phải quy định lại; đối với những vấn đề Luật chưa quy định cụ thể, còn có cách hiểu khác nhau hoặc phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, cần nghiên cứu quy định chi tiết, hướng dẫn rõ ràng hơn. Việc quy định chi tiết phải bảo đảm chặt chẽ, thống nhất, tránh trùng lặp, mâu thuẫn giữa các điều khoản, đồng thời không làm phát sinh những cơ chế, chính sách mới vượt quá phạm vi được Luật giao.

Thứ trưởng cũng lưu ý việc xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện cần cụ thể, có khả năng đo lường và phản ánh đúng kết quả thực chất. Bên cạnh việc nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của người dân, cần quan tâm đến hiệu quả phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật tại địa bàn. Các tiêu chí đánh giá không nên chỉ dừng ở việc thống kê số lượng hoạt động, hình thức tuyên truyền hay số người tham gia mà cần gắn với chuyển biến thực tế trong nhận thức, hành vi và tình hình chấp hành pháp luật.

Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định theo hướng quy định rõ ràng, thống nhất, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm tính khả thi và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực phổ biến, giáo dục pháp luật.