Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị mở ra không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam. Với vai trò là Thủ đô, Hà Nội đã thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo trong việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng bằng những giải pháp đồng bộ, thiết thực, từng bước kiến tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm văn hóa, sáng tạo của khu vực và quốc tế.
 |
| Ảnh: Sưu tầm |
Điểm nổi bật trong cách triển khai của Hà Nội không chỉ là việc ban hành sớm Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW mà còn ở việc chuyển hóa các định hướng lớn thành những nhiệm vụ, giải pháp gắn với thực tiễn phát triển của Thủ đô. Từ đó, nhiều mô hình mới, cách làm sáng tạo được hình thành, tạo động lực mới cho phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.
Trong tiến trình phát triển của Thủ đô, văn hóa luôn được xác định là nền tảng tinh thần, đồng thời là nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho phát triển bền vững. Quan điểm này tiếp tục được khẳng định trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 với quan điểm: “Phát huy truyền thống ngàn năm văn hiến Thăng Long - Hà Nội, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, tiêu biểu cho văn hóa và con người Việt Nam; văn hóa và con người là trụ cột phát triển bền vững Thủ đô”.
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, tạo khuôn khổ chiến lược để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh của quốc gia. Đối với thành phố Hà Nội, việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW cũng là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển được xác định tại Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
| Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị đề ra 5 quan điểm về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới: Thứ nhất, thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò và tầm quan trọng đặc biệt của Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia; nơi hội tụ và lan tỏa tinh hoa văn hóa, trí tuệ và nguồn lực của đất nước; trung tâm kiến tạo, giữ vai trò dẫn dắt, định hình mô hình và tư duy phát triển mới; là hạt nhân, trung tâm kết nối và động lực phát triển của cả vùng và cực tăng trưởng của cả nước; dẫn đầu cả nước và vươn tầm khu vực về một số lĩnh vực giáo dục và đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hướng tới là thành phố kết nối toàn cầu. Xây dựng và phát triển Thủ đô là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, trực tiếp và thường xuyên là Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô. Thứ hai, xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển. Trong đó, đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” là giá trị cốt lõi xuyên suốt, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển. Phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Thứ ba, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn dài hạn 100 năm, ổn định theo không gian phát triển mở, cấu trúc đô thị “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo; gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế. Thứ tư, xác lập thể chế đặc thù, vượt trội; phân cấp; phân quyền triệt để, toàn diện gắn với cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình, bảo đảm Thủ đô có đủ thẩm quyền, công cụ và nguồn lực để chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện đối với các vấn đề phát triển của Thủ đô. Thứ năm, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị của Thủ đô trong sạch, vững mạnh, nêu gương, hành động, trách nhiệm; thật sự tiêu biểu, mẫu mực về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu. |
Sau khi Nghị quyết số 80-NQ/TW được ban hành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 về triển khai Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Theo đó, thành phố xác định nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW. Trong đó, Hà Nội ưu tiên đổi mới công tác truyền thông văn hóa theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với phát triển kinh tế văn hóa; đẩy mạnh số hóa dữ liệu, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu Hà Nội, phát triển các sản phẩm truyền thông đa nền tảng, đa ngôn ngữ và tăng cường quảng bá hình ảnh Thủ đô thông qua du lịch, công nghiệp văn hóa, làng nghề, không gian sáng tạo và các nền tảng số.
Song song với đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo Luật Thủ đô và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm; đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam gắn với xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực đột phá thông qua việc xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa dùng chung, số hóa di sản, ứng dụng các công nghệ như GIS, 3D, thực tế ảo (VR/AR), phát triển các sản phẩm văn hóa số và từng bước triển khai mô hình quản lý các thiết chế văn hóa trên môi trường số.
Đáng chú ý, Hà Nội hướng tới xây dựng hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo hiện đại, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò động lực, người dân vừa là chủ thể sáng tạo vừa là trung tâm thụ hưởng. Thành phố sẽ tập trung bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể; lập hồ sơ xếp hạng các di tích, xây dựng Đề án bảo tồn không gian văn hiến Văn Miếu - Quốc Tử Giám, phát triển các loại hình nghệ thuật truyền thống gắn với du lịch, tăng cường liên kết vùng và hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, qua đó đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm cho sự phát triển bền vững của Thủ đô. Thu hút nguồn nhân lực văn hóa - sáng tạo, hỗ trợ thể chế, tài trợ về địa điểm biểu diễn, lực lượng biểu diễn nghệ thuật, hỗ trợ kinh doanh cho các hoạt động nghệ thuật cộng đồng; xác định nhu cầu nhân lực đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Có thể thấy, việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW tại Hà Nội không chỉ dừng lại ở việc ban hành các chương trình, kế hoạch hành động mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển Thủ đô. Đây không chỉ là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, mà còn góp phần đưa Hà Nội trở thành trung tâm hội tụ, lan tỏa các giá trị văn hóa của cả nước, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm văn hóa, sáng tạo có sức cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW.
