Dự kiến 06 nhóm chính sách trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)

Dự kiến 06 nhóm chính sách cơ bản đưa vào dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)

Ngày 23/01, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm Lấy ý kiến về dự thảo các chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Đồng chí Cù Thu Anh - Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý và đồng chí Phan Hồng Nguyên - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý đồng chủ trì Tọa đàm.

Tại Tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận, cho ý kiến đối với 06 nhóm chính sách cơ bản của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), cụ thể:

Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật

Mục tiêu của chính sách này là phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước về PBGDPL nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý, đổi mới tư duy từ quản lý sang kiến tạo, bảo đảm phù hợp với vị trí, vai trò, chức năng của từng cơ quan, chủ thể được giao thực hiện quản lý nhà nước, gắn với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thực hiện PBGDPL nhằm bảo đảm triển khai công tác PBGDPL được kịp thời, hiệu quả, tiết kiệm nguồn lực, rõ trách nhiệm, tránh tạo ra khoảng trống, đùn đẩy trách nhiệm, đáp ứng nhu cầu của xã hội và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Đồng chí Cù Thu Anh - Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý phát biểu tại Tọa đàm

Các nguyên tắc PBGDPL hiện hành tiếp tục được kế thừa, đồng thời bổ sung mới một số nguyên tắc nhằm tiếp tục khẳng định và thể chế hóa vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác PBGDPL, nâng cao trách nhiệm của cơ quan chủ trì xây dựng chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật trong triển khai công tác này, bảo đảm kịp thời, hiệu quả. Điều chỉnh nội dung, cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về PBGDPL phù hợp với yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương, giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ trưởng; với vị trí, vai trò, chức năng của các chủ thể thực hiện quản lý nhà nước và yêu cầu đổi mới công tác PBGDPL. Phân định rõ trách nhiệm PBGDPL của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, bảo đảm gắn với trách nhiệm xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật của các cơ quan, tổ chức đó, trách nhiệm của cán bộ, công chức lồng ghép PBGDPL trong thực thi công vụ; thống nhất với các văn bản, quy định có liên quan; phù hợp với bối cảnh thực hiện sắp xếp, tinh gọn, sáp nhập và vận hành chính quyền địa phương 02 cấp.

Hoàn thiện cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật

Giải pháp tối ưu được lựa chọn để thực hiện Chính sách này là đổi tên “Hội đồng phối hợp PBGDPL” thành “Hội đồng phối hợp PBGDPL và Trợ giúp pháp lý” để phù hợp với yêu cầu tinh giảm đầu mối các cơ quan, tổ chức phối hợp liên ngành cũng như thực tiễn hiện nay đã hợp nhất Hội đồng phối hợp PBGDPL và Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý theo Quyết định số 26/2025/QĐ-TTg ngày 04/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Hoàn thiện các quy định về Hội đồng theo hướng thống nhất thành lập Hội đồng ở các cấp (Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã), nâng tầm vai trò và chức năng của Hội đồng trong chỉ đạo, định hướng triển khai công tác PBGDPL; giao Thủ tướng Chính phủ quy định chi tiết nhiệm vụ, quyền hạn và thành phần của Hội đồng. Thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp, có tới 90/99 nhiệm vụ của cấp huyện (chiếm hơn 90%) được chuyển xuống cấp xã, do đó việc thành lập Hội đồng cấp xã trên cơ sở kế thừa mô hình Hội đồng cấp huyện là phù hợp với yêu cầu hiện nay.

Đồng chí Phan Hồng Nguyên - Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp lý phát biểu tại Tọa đàm

Điều chỉnh đối tượng và hoàn thiện chính sách về phổ biến giáo dục pháp luật cho các đối tượng đặc thù, yếu thế để không ai bị bỏ lại phía sau

Mục tiêu của Chính sách nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật trong thực hiện các chính sách của Nhà nước dành cho các nhóm đối tượng đặc thù, yếu thế. Bên cạnh đó, tạo điều kiện thuận lợi và bảo đảm các nhóm đối tượng đặc thù, yếu thế được thụ hưởng các chính sách một cách công bằng, bình đẳng trong tiếp cận thông tin pháp luật, dịch vụ pháp lý, vì mục tiêu không ai bị bỏ lại phía sau. Đồng thời, nâng cao vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc phổ biến, nâng cao hiểu biết pháp luật cho các đối tượng cần ưu tiên, góp phần bảo đảm, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân theo quy định của pháp luật.

Chính sách có nội dung hoàn thiện quy định về các đối tượng đặc thù phù hợp với điều kiện thực tế, theo hướng bổ sung một số đối tượng có hạn chế về điều kiện tiếp cận pháp luật. Bổ sung quy định về thực hiện PBGDPL mang tính bắt buộc đối với một số đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật hành chính, tập trung vào nhóm vi phạm pháp luật trong một số lĩnh vực trọng điểm hoặc nhóm vi phạm nhiều lần, tái phạm. Đồng thời bổ sung quy định về một số chính sách cho các nhóm đối tượng đặc thù. Xác định rõ trách nhiệm PBGDPL của cơ quan, tổ chức, cá nhân cho các đối tượng đặc thù.

Tọa đàm Lấy ý kiến về dự thảo các chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)

Đưa nội dung pháp luật vào chương trình bồi dưỡng cán bộ, công chức; đổi mới công tác giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Chính sách với nội dung bổ sung quy định về bồi dưỡng pháp luật cho cán bộ, công chức nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức pháp luật chuyên ngành gắn với vị trí việc làm, nâng cao năng lực thực thi công vụ, bảo đảm đúng quy định, hiệu quả, góp phần xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả và phục vụ nhân dân. Đồng thời quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong triển khai bồi dưỡng pháp luật cho cán bộ, công chức.

Hoàn thiện các quy định về giáo dục pháp luật, bảo đảm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương của Đảng đề ra tại Kết luận số 80-KL/TW ngày 20/6/2020 của Ban Bí thư và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị. Phân định trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa ngành Tư pháp và ngành Giáo dục và Đào tạo trong quản lý, triển khai công tác giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục và đào tạo, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nhằm nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực hiện công tác dạy và học pháp luật cho học sinh, sinh viên; trọng tâm là đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục pháp luật thông qua giảng dạy và học các nội dung pháp luật trong môn học đạo đức, giáo dục công dân, pháp luật; đổi mới nội dung giáo dục pháp luật theo hướng kết hợp giữa giáo dục kiến thức pháp luật với giáo dục thái độ, niềm tin về pháp luật, ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật, kỹ năng áp dụng và thực hiện pháp luật.

Đại biểu trao đổi tại Tọa đàm

Gắn kết truyền thông chính sách với phổ biến giáo dục pháp luật; đổi mới phương thức phổ biến giáo dục pháp luật thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số

Bổ sung quy định công tác truyền thông chính sách trong Luật PBGDPL nhằm gắn kết giữa công tác xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật, nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật của người dân doanh nghiệp, trong đó quy định dự thảo chính sách là một trong nội dung PBGDPL; thời điểm truyền thông; cơ chế và trách nhiệm của các cơ quan thông tin, báo chí trong công tác truyền thông chính sách, PBGDPL.

Quy định về Cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số pháp lý dùng chung; ban hành văn bản cập nhật trên Cơ sở dữ liệu pháp luật quốc gia, giá trị pháp lý của văn bản trên Cổng Pháp luật quốc gia.

Quy định các cách thức truyền thông chính sách, PBGDPL qua ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; việc xây dựng, duy trì, quản lý các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin PBGDPL phục vụ nhu cầu tiếp cận, tìm hiểu, khai thác thông tin pháp luật của người dân, doanh nghiệp.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm

Hoàn thiện quy định về nguồn lực phổ biến giáo dục pháp luật đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong bối cảnh hiện nay

Để thực hiện Chính sách, giải pháp tối ưu được lựa chọn như: Sửa đổi, bổ sung quy định về báo cáo viên pháp luật theo hướng phân cấp cho người đứng đầu các bộ, cơ quan, tổ chức Trung ương có thẩm quyền quyết định công nhận, miễn nhiệm, quy định trình tự thủ tục công nhận, miễn nhiệm và quản lý báo cáo viên pháp luật của bộ, cơ quan; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định công nhận, miễn nhiệm, quy định trình tự, thủ tục và quản lý báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh. Quy định về nội dung phát huy hiệu quả và lồng ghép PBGDPL trong hoạt động xét xử, công tố của Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân, hoạt động hòa giải ở cơ sở của Tổ hòa giải, hoạt động nghề nghiệp và dịch vụ pháp lý của các tổ chức, cá nhân làm nghề dịch vụ có tính chất pháp lý (luật sư, tư vấn viên pháp luật, trợ giúp viên pháp lý, công chứng viên...); bổ sung quy định trách nhiệm của tổ chức dịch vụ pháp lý trong phát huy hiệu quả và lồng ghép PBGDPL. Bổ sung và quy định một số chính sách hỗ trợ, động viên, khuyến khích thẩm phán, kiểm sát viên, hòa giải viên và những người làm dịch vụ có tính chất pháp lý tích cực tham gia PBGDPL. Tiếp tục xác định kinh phí PBGDPL do ngân sách nhà nước bảo đảm. Bổ sung quy định cơ chế tài chính đặc biệt về PBGDPL cho các nhóm đối tượng đặc thù, địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số và miền núi. Sửa đổi quy định về xã hội hóa công tác PBGDPL theo hướng phân quyền cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Giao Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện cơ chế tài chính đặc biệt...