Hoàn thiện pháp lý để tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật toàn quốc

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu bày tỏ nhất trí cao về sự cần thiết, cũng như ý nghĩa chiến lược của công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Ngày 30/01/2026, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp trao đổi, cho ý kiến về dự thảo Đề án và các văn bản triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Ngô Trung Thành, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy đồng chủ trì. Tham dự cuộc họp có đại diện của các cơ quan: Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng, Thanh tra Chính phủ… và đại diện một số cơ quan thuộc Bộ Tư pháp.

Xác định cơ sở pháp lý để tổ chức kịp thời, khoa học, hiệu quả nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Trao đổi tại cuộc họp, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp cho biết, Đề án "Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới" có bố cục gồm 02 phần, đề xuất xác định rõ đối tượng, phạm vi tổng rà soát là toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực như: Các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương ban hành, trừ Hiến pháp (gồm cả văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực một phần và các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành chưa có hiệu lực) theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 tính đến hết ngày 31/8/2026. Hiến pháp năm 2013 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 là một trong các căn cứ đối chiếu, thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Đồng chí Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp trao đổi tại cuộc họp

Ngoài ra, Đề án cũng đề xuất ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và Ban Chỉ đạo ban hành Kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; xác định các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; xác định thời gian tổ chức thực hiện Đề án và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được xây dựng gồm 04 điều, quy định một số nội dung nổi bật như: Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định tổ chức tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (trừ Hiến pháp) trên phạm vi toàn quốc; Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do 01 lãnh đạo Quốc hội là Trưởng ban, 01 lãnh đạo Chính phủ là Phó Trưởng ban, thành viên là đại diện lãnh đạo của các bộ, ngành liên quan…; trách nhiệm của các cơ quan trong tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật…; hiệu lực thi hành của Nghị quyết.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Ngô Trung Thành, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy đồng chủ trì cuộc họp

Việc tổng rà soát ưu tiên tập trung vào các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan ở Trung ương ban hành

Tại cuộc họp, đa số đại biểu đánh giá cao sự chuẩn bị của Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật; đồng thời cho rằng, việc xây dựng Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hoàn toàn phù hợp với quy định của khoản 1 Điều 64 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15 về việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cơ sở đề xuất của Chính phủ.

Đối với việc thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và Ban Chỉ đạo ban hành Kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được đề xuất trong phần nội dung của dự thảo Đề án, có đại biểu bày tỏ chỉ nên thành lập một Ban Chỉ đạo. Lý giải cho đề xuất này, đại biểu cho biết, Ban Chỉ đạo rà soát theo chuyên đề hiện nay đang do Chính phủ vận hành, vì vậy, việc gộp đồng thời 02 cơ quan này thành một Ban Chỉ đạo tổng rà soát cũng sẽ bảo đảm sự đồng bộ và mang tính chất quy mô hơn.

Đại biểu trao đổi tại cuộc họp

Liên quan đến một số hạn chế, bất cập của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trước yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới được đưa ra trong dự thảo Đề án, đại biểu nhấn mạnh, hạn chế thứ hai về "thứ bậc hiệu lực (giá trị pháp lý) của các văn bản quy phạm pháp luật chưa rõ ràng, thiếu nguyên tắc xử lý xung đột giữa các văn bản luật cùng cấp" chưa được đánh giá thực sự chính xác, bởi, hiệu lực pháp lý của từng hình thức pháp luật chỉ mang tính chất quy phạm. Do đó, đại biểu gợi ý nên sửa đổi nội dung này theo hướng là chưa quy định thứ bậc quan trọng của các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm phù hợp hơn.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Ngô Trung Thành cho rằng, mục tiêu của Đề án cần phải triển khai thành các yêu cầu cụ thể, không nên đề xuất chung chung, bởi có thể gây khó khăn cho các cơ quan trong việc thực hiện nhiệm vụ về rà soát văn bản quy phạm pháp luật.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Ngô Trung Thành trao đổi tại cuộc họp

Nhất trí với nội dung về xác định đối tượng, phạm vi tổng rà soát không gồm Hiến pháp, đồng chí chia sẻ, Hiến pháp có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, do đó, việc rà soát phải được xem xét một cách hết sức thận trọng, kỹ lưỡng và cần phải có một quy định riêng chứ không thể lồng ghép trong Đề án. Việc thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thống nhất là đánh giá toàn diện và ưu tiên tập trung vào các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan ở Trung ương ban hành.

Về Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Phó Chủ nhiệm đề xuất Chính phủ nên giữ vai trò chủ trì trong việc tổng hợp các kết quả rà soát để xây dựng báo cáo chung trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong đó, cơ quan của Quốc hội ngoài trách nhiệm rà soát và gửi báo cáo về Chính phủ để tổng hợp còn thực hiện vai trò thẩm tra. Vì vậy, việc phân định rõ chủ thể trình và chủ thể thẩm tra sẽ giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét nội dung một cách toàn diện, kỹ lưỡng hơn.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu bày tỏ nhất trí cao về sự cần thiết, cũng như ý nghĩa chiến lược của công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Thứ trưởng nhấn mạnh, để bảo đảm kết quả rà soát đạt đúng tiến độ và chất lượng cao, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật cần nghiêm túc tiếp thu ý kiến đóng góp của các đại biểu, từ đó xác định rõ mục tiêu, phạm vi rà soát của Đề án

Về mục tiêu cụ thể của Đề án, Thứ trưởng cho rằng, việc rà soát phải giúp nhận diện đầy đủ và chính xác thực trạng hệ thống pháp luật từ Trung ương đến địa phương, trong đó cần phát hiện các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu tính khả thi hoặc đang gây cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội. Công tác rà soát không chỉ dừng lại ở việc nêu hiện tượng mà phải đề xuất được hướng xử lý dứt điểm: Quy định mâu thuẫn thì phải sửa đổi; quy định chưa rõ thì phải hướng dẫn; quy định cản trở thì phải bãi bỏ, quy định còn thiếu thì phải ban hành mới. Từ đó, việc tổng rà soát sẽ góp phần quan trọng vào việc tinh gọn hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Các đại biểu tham dự cuộc họp

Về phạm vi rà soát tại Đề án, Thứ trưởng thống nhất với đề xuất tập trung vào các văn bản quy phạm pháp luật đang còn hiệu lực tính đến thời điểm lập báo cáo cuối cùng (ngoại trừ Hiến pháp). Quy trình thực hiện sẽ ưu tiên rà soát các văn bản ở cấp Trung ương trước để tạo cơ sở và định hướng cho các địa phương triển khai sau đó. Thứ trưởng cũng lưu ý, phạm vi rà soát không bao gồm các văn bản hành chính có chứa quy phạm pháp luật nhằm đảm bảo sự tập trung và tính chuyên sâu của đợt rà soát.

Đối với hồ sơ trình và kế hoạch triển khai, Thứ trưởng nhất trí về thành phần hồ sơ gồm dự thảo Đề án, Tờ trình và dự thảo Nghị quyết. Trong từng thành phần hồ sơ, cơ quan chủ trì soạn thảo cần sửa đổi và cập nhật thêm một số thông tin để bảo đảm làm rõ hơn mục tiêu, phạm vi đối tượng, việc tổ chức thực hiện. Tờ trình cần ngắn gọn, rõ ý hơn, cập nhật các nội dung được điều chỉnh ở trong Đề án. Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội cũng cần cụ thể hơn.

Một số hình ảnh khác tại cuộc họp: