Tăng cường vai trò luật sư, luật gia trong rà soát pháp luật

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật

Trao đổi tại buổi làm việc, đồng chí Lê Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo Đề án gồm 02 nội dung cơ bản, cụ thể: Phần thứ nhất thể hiện sự cần thiết xây dựng Đề án và khái quát chung thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; phần thứ hai thể hiện mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam.

Về đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Phó Cục trưởng cho biết, để việc tổng rà soát được thực hiện thống nhất, đồng bộ, dự kiến đối tượng, phạm vi tổng rà soát là toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực, gồm cả văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực một phần và các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhưng chưa có hiệu lực (trừ Hiến pháp) do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương ban hành tính đến hết ngày 31/8/2026.

Đồng chí Lê Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp cho biết, việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật ưu tiên tập trung đánh giá và đề xuất giải pháp hoàn thiện đối với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở Trung ương ban hành

Việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật ưu tiên tập trung đánh giá và đề xuất giải pháp hoàn thiện đối với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở Trung ương ban hành. Đây là tiền đề cho cơ quan nhà nước ở địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật phù hợp vào các năm tiếp theo. Hiến pháp năm 2013 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 là một trong các căn cứ quan trọng để xem xét, đánh giá hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là nhiệm vụ lớn, do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định, chỉ đạo thực hiện, với sự tham gia của tất cả các chủ thể có thẩm quyền liên quan đến việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Do đó, để nhiệm vụ được triển khai hiệu quả, kịp thời giải quyết các vấn đề quan trọng, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần phải thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do 01 lãnh đạo Quốc hội là Trưởng ban, 01 lãnh đạo Chính phủ là Phó Trưởng ban để giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo việc thực hiện tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi cả nước.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận một số nội dung liên quan đến dự thảo Đề án. Trong đó, một số đại biểu đề nghị bổ sung nội dung về đánh giá nguồn lực thực hiện trong dự thảo Đề án, bởi, đây là căn cứ pháp lý quan trọng để Quốc hội và Bộ Tài chính xem xét phân bổ nguồn lực.

Đại biểu trao đổi tại buổi làm việc

Đối với phạm vi rà soát, đại biểu đề xuất cần làm rõ trong nguyên tắc và quan điểm chỉ đạo việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật cũng cần tập trung đánh giá và đề xuất giải pháp hoàn thiện đối với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ở địa phương ban hành. Lý giải đề xuất này, đại biểu cho rằng, hiện nay, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15 cho phép chính quyền địa phương được ban hành văn bản quy phạm pháp luật, song thực tế đã phát sinh tình trạng văn bản của một số địa phương “chệch đường ray” so với nghị định và luật.

Về công tác truyền thông, thông tin rộng rãi mục đích, yêu cầu, vai trò, ý nghĩa, tình hình, kết quả tổng rà soát, giải pháp hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, có đại biểu đề nghị Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật làm rõ sản phẩm đầu ra và việc phối hợp thực hiện tại dự thảo Đề án.

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật.

Trên cơ sở các ý kiến được trao đổi, thảo luận tại buổi làm việc, Bộ trưởng đề nghị Cục nghiên cứu phạm vi tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo 02 phương án, cụ thể: Phương án thứ nhất là thực hiện rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cả ở Trung ương và địa phương cùng lúc; phương án thứ hai là Trung ương sẽ rà soát trước và địa phương rà soát sau.

Về tiêu chí rà soát, Bộ trưởng yêu cầu xác định rõ 04 nội dung, cụ thể: (i) Thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng; (ii) Bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; (iii) Xác định mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật; (iv) Tính khả thi trong tổ chức thi hành các văn bản pháp luật.

Khẳng định sự cần thiết phải thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ trưởng cho biết, Ban Chỉ đạo sẽ do Chủ tịch Quốc hội làm Trưởng ban. Ngoài ra, thành phần Ban Chỉ đạo cần có sự tham gia của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và một số hiệp hội, doanh nghiệp nhằm bảo đảm tính toàn diện, khách quan và khả thi trong quá trình tổng rà soát.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh làm việc với các đơn vị về dự thảo Đề án tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Bên cạnh đó, Cục cần nghiên cứu kỹ các phương án để huy động sự tham gia của các luật sư, luật gia vào quá trình tổng rà soát, nhất là trong đánh giá tiêu chí về tính khả thi của hệ thống pháp luật và thủ tục hành chính.

Đối với công tác tổ chức thực hiện, Bộ trưởng đề nghị nhấn mạnh các nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ cho công tác tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.