Trong điều kiện còn nhiều khó khăn, kinh tế tỉnh Sơn La tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng khá, cơ cấu có bước chuyển dịch tích cực và vững chắc hơn. Tổng sản phẩm (GDP) năm 2015 ước đạt 22.126 tỷ đồng, gấp 1,7 lần năm 2010, bình quân giai đoạn 2011 - 2015 tăng 10,93%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng phát huy mạnh lợi thế, tiềm năng của tỉnh. Năm 2015, thu ngân sách trên địa bàn tỉnh ước đạt 3.300 tỷ đồng, gấp 3,5 lần năm 2010; GDP bình quân đầu người đạt 1.257 USD (tương đương 26,4 triệu), gấp 2 lần năm 2010. Các cấp, các ngành đã thực hiện tốt chính sách xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, phúc lợi xã hội; đời sống nhân dân, đời sống các đối tượng chính sách được cải thiện và nâng lên đáng kể. Các vấn đề xã hội nhạy cảm được tập trung giải quyết; công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy tiếp tục đạt kết quả tích cực. Các chính sách về dân tộc được triển khai có hiệu quả; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân các dân tộc được nâng lên. Quốc phòng được bảo đảm; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đối ngoại được tăng cường. Trong thành tựu chung của tỉnh năm 2015 có sự đóng góp tích cực của Ngành Tư pháp Sơn La.

Trong năm 2015, Ngành Tư pháp Sơn La đã làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả chương trình, kế hoạch công tác tư pháp nói chung và từng chuyên đề, lĩnh vực công tác của Ngành; phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành có liên quan trong việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của Ngành Tư pháp. Các mặt công tác tư pháp được triển khai một cách bài bản, đồng bộ và toàn diện đã giúp chính quyền thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước trong các lĩnh vực tư pháp ở địa phương; nhiều lĩnh vực đã có sự đầu tư, tập trung chỉ đạo mang tính “đột phá” và đạt kết qủa tốt như:
- Tập trung tuyên truyền, phổ biến sâu rộng đến cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ XII của Đảng; đồng thời tiếp tục phổ biến, quán triệt nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013.
- Tổ chức thành công Cuộc thi viết: “Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013”; cuộc thi được tổ chức sâu rộng đến các tầng lớp nhân dân và cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh. Kết quả đã có trên 40.861 bài tham gia dự thi, nhiều bài dự thi đạt kết quả tốt và đạt giải ở cấp huyện, cấp tỉnh và trung ương (có 2 bài đạt giải khuyến khích ở cấp trung ương). Thông qua việc tổ chức cuộc thi viết đã phổ biến sâu rộng tinh thần và nội dung Hiến pháp năm 2013 đến các tầng lớp nhân dân, nâng cao hiểu biết, ý thức tôn trọng, chấp hành, bảo vệ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Công tác thẩm định, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) ngày càng được trú trọng nâng cao chất lượng, Ngành Tư pháp đã tham mưu cho Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh tập trung vào các lĩnh vực như: Giải pháp chủ yếu chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2015; cơ chế chính sách phát triển đối với huyện Vân Hồ, Sốp Cộp và thành phố Sơn La; chính sách hỗ trợ nâng cao hiệu quả chăn nuôi nông hộ giai đoạn 2015 - 2020 trên địa bàn tỉnh; chính sách phòng chống và kiểm soát ma túy trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn 2016 - 2020...
Năm 2015, Ngành Tư pháp Sơn La đã tiếp nhận và thẩm định 109 dự thảo văn bản QPPL (trong đó cấp tỉnh 75 văn bản QPPL; cấp huyện 34 văn bản QPPL). Kiểm tra 1.675 văn bản QPPL và văn bản áp dụng pháp luật (cấp tỉnh 33 văn bản; cấp huyện 1.642 văn bản) do Hội đồng nhân dân (HĐND), UBND các cấp ban hành. Phát hiện 85 văn bản sai sót về thẩm quyền, nội dung ban hành văn bản và thể thức, kỹ thuật trình bày văn bản; kiểm tra văn bản theo thẩm quyền được 4.527 văn bản QPPL và văn bản áp dụng pháp luật (cấp tỉnh thực hiện 2.476 văn bản, cấp huyện thực hiện 2.051 văn bản); phát hiện 496 văn bản do UBND cấp huyện và UBND cấp xã ban hành còn sai sót về thẩm quyền, nội dung ban hành văn bản và thể thức, kỹ thuật trình bày văn bản. Phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát văn bản liên quan đến việc thực hiện chính sách pháp luật về kết hợp phát triển kinh tế gắn với đảm bảo an ninh, quốc phòng trên địa bàn chiến lược giai đoạn 2011 - 2014; văn bản liên quan đến cơ chế chính sách phát triển kinh tế xã hội tuyến biên giới đất liền địa phương từ 2011 - 2014; đối ngoại; hợp tác quốc tế; quản lý xuất, nhập cảnh và một số lĩnh vực khác với tổng số 698 văn bản (cấp tỉnh 20 văn bản, cấp huyện 678 văn bản). Qua rà soát phát hiện 55 văn bản hết hiệu lực toàn bộ.
- Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL), trợ giúp pháp lý (TGPL) được tăng cường và đã phát huy được sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành trong công tác tuyên truyền, PBGDPL, TGPL đến với nhân dân; nội dung, hình thức, phương pháp PBGDPL, TGPL đa dạng, đi vào thực chất, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn, mang lại nhiều lợi ích cho người dân và được người dân tin cậy. Kết quả trong năm 2015, Hội đồng phối hợp PBGDPL các cấp đã tổ chức được 8.420 cuộc tuyên truyền pháp luật với tổng số 578.928 lượt người nghe. Trung tâm TGPL nhà nước phối hợp với Phòng Tư pháp các huyện tổ chức TGPL lưu động tại 254 bản của 92 xã thuộc 12 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh. Thực hiện TGPL kết hợp PBGDPL cho 15.578 lượt người nắm bắt về các lĩnh vực pháp luật; tiếp nhận, thực hiện tư vấn 3.654 đơn yêu cầu TGPL của 3.654 đối tượng. Phát 10.220 tờ rơi, tờ gấp pháp luật để nhân dân tự tìm hiểu,góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân.
- Công tác quản lý nhà nước về các hoạt động bổ trợ tư pháp tiếp tục được đẩy mạnh đã phục vụ đắc lực cho các nhiệm vụ của cải cách tư pháp, cải cách hành chính và hội nhập quốc tế. Đội ngũ luật sư được tăng cường và bổ sung, hiện toàn tỉnh có 17 luật sư hoạt động tăng 40% so với năm 2010; xã hội hóa lĩnh vực công chứng tại địa phương theo đúng lộ trình Ngành Tư pháp đề ra. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan tiếp tục củng cố, kiện toàn các tổ chức giám định và giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc; đến nay tỉnh Sơn La có 84 người giám định tư pháp (41 giám định viên tư pháp; 43 người giám định tư pháp theo vụ việc).
- Sau khi Thông tư liên tịch số 23/2014/TTLT-BTP-BNV ngày 22/12/2014 của Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Tư pháp thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và Phòng Tư pháp thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh được ban hành và có hiệu lực, tổ chức, cán bộ được củng cố, kiện toàn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị trong Ngành từ tỉnh đến cơ sở ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ được giao; đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tạo môi trường, điều kiện làm việc và đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; tăng cường giáo dục, rèn luyện nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, ý thức trách nhiệm, đổi mới tác phong lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả công tác đối với cán bộ, công chức, viên chức.
- Tham mưu thực hiện hiệu quả các nội dung trong Chương trình phối hợp đã ký kết giữa tỉnh Sơn La và Bộ Tư pháp về xây dựng Trường Trung cấp Luật Tây Bắc tại tỉnh Sơn La như: Điều chỉnh quy hoạch chi tiết, quy hoạch 1/500, lập phương án đền bù, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư và bàn giao đất cho Bộ Tư pháp để triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng trường. Cử cán bộ, viên chức có trình độ, kinh nghiệm của Sở Tư pháp hỗ trợ Trường Trung cấp Luật Tây Bắc giảng dạy các môn học nghiệp vụ, hướng dẫn học sinh đi thực tập... phấn đấu đưa Trường Trung cấp Luật Tây Bắc trở thành cơ sở đào tạo luật có uy tín, xứng đáng là Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ pháp luật vùng Tây Bắc.
- Triển khai thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 39-CT/TW ngày 09/12/2009 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khoá X về hợp tác với nước ngoài trong lĩnh vực pháp luật, cải cách hành chính, cải cách tư pháp; Nghị định số 113/2014/NĐ-CP ngày 26/11/2014 của Chính phủ về quản lý hợp tác quốc tế về pháp luật phù hợp với đường lối chính sách, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước, chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chiến lược cải cách tư pháp trên cơ sở đảm bảo độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, phong tục, tập quán của dân tộc, bảo đảm tính hiệu quả, thiết thực. Trọng tâm là thực hiện tốt công tác đối ngoại hợp tác trên lĩnh vực tư pháp với 8 tỉnh phía Bắc của Lào theo chỉ đạo của UBND tỉnh và Bộ Tư pháp.
Cùng với việc thực hiện đạt kết quả tốt các nhiệm vụ công tác nêu trên, các cơ quan tư pháp còn thực hiện tốt công tác lý lịch tư pháp, thanh tra, văn phòng theo đúng kế hoạch đề ra và đạt hiệu quả.
Đạt được kết quả trên đây là do có sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Bộ Tư pháp, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành, đoàn thể trong tỉnh đối với công tác tư pháp. Đặc biệt là sự đoàn kết, nhất trí, tích cực phấn đấu thi đua liên tục của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức trong toàn Ngành Tư pháp. Kết quả đó đã phản ánh sự quyết tâm cao, phát huy nội lực, khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần cùng Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh, trật tự tại địa phương năm 2015.

Quàng Hồng Phương
Giám đốc Sở Tư pháp Sơn La