Tầm nhìn chiến lược từ những văn bản mang tính định hướng

Ngày 14/8/2026, Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 1899/QĐ-BTP về việc ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận số 76-KL/TW và Nghị quyết số 221/NQ-CP[1]. Văn bản này không chỉ là sự cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ mà còn thể hiện vai trò nòng cốt của Bộ Tư pháp trong việc xây dựng hành lang pháp lý trong mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Mục tiêu Bộ Tư pháp hướng tới là sự chủ động, chất lượng và kịp thời trong việc tham mưu, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao. Toàn bộ lộ trình triển khai phải bám sát quan điểm, định hướng của Đảng, đồng thời phải đảm bảo tính tương thích với chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của Bộ Tư pháp.

Phương châm hành động: “5 rõ” và tính thực tiễn cao

Để tránh tình trạng triển khai hình thức, Kế hoạch của Bộ Tư pháp xác định rõ yêu cầu về sự đồng bộ, thống nhất và thiết thực. Mọi nhiệm vụ đều được soi chiếu qua lăng kính: “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả”. Điều này đảm bảo rằng mỗi đơn vị, cá nhân trong bộ máy đều nhận thức rõ vai trò của mình trong công cuộc đổi mới chung.

Những đột phá về thể chế và phân cấp, phân quyền

Một trong những nội dung trọng tâm của Kế hoạch là việc rà soát, nghiên cứu hoàn thiện thể chế. Bộ Tư pháp xác định đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn liền với nguồn lực và công cụ thực thi hiệu quả.

Việc rà soát không chỉ dừng lại ở các quy định về tổ chức bộ máy mà còn mở rộng ra toàn bộ hệ thống pháp luật chuyên ngành nhằm phân định rõ thẩm quyền quản lý nhà nước. Song song đó, công tác cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ được đặt lên hàng đầu nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt, Bộ Tư pháp giao Cục Kiểm soát thủ tục hành chính chủ trì rà soát, cắt giảm các thủ tục xác nhận, xác minh xin ý kiến, hướng tới tính liên thông, thống nhất trong giải quyết thủ tục hành chính, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ này trong tháng 10 năm 2027.

Tinh gọn bộ máy và nâng cao chất lượng cán bộ

Thực hiện chủ trương tinh gọn, Bộ Tư pháp sẽ tiến hành sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy bên trong của Bộ và các đơn vị thuộc Bộ, đảm bảo sự đồng bộ với yêu cầu về chức năng nhiệm vụ mới. Nhiệm vụ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 09/2026/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp, hoàn thành trong tháng 10 năm 2026.

Tuy nhiên, tinh gọn bộ máy phải đi đôi với nâng cao chất lượng nhân sự. Bộ Tư pháp sẽ triển khai cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm. Điểm mới đáng chú ý là việc đánh giá cán bộ sẽ dựa trên sản phẩm và kết quả đầu ra, thay vì các tiêu chí định tính mơ hồ, nhằm tạo động lực cho những người có năng lực thực thi và tâm huyết.

Chuyển đổi số - “Chìa khóa” vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Trong kỷ nguyên số, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không thể tách rời hạ tầng công nghệ thông tin. Kế hoạch xác định nhiệm vụ hoàn thiện các nền tảng số và cơ sở dữ liệu quốc gia (như dữ liệu về thi hành án dân sự, hành chính tư pháp, bổ trợ tư pháp...) đảm bảo nguyên tắc: “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”.

Việc xây dựng nền tảng tổng hợp phân tích dữ liệu phục vụ chỉ đạo điều hành trên môi trường số của Bộ Tư pháp dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Đây sẽ là công cụ đắc lực giúp lãnh đạo Bộ có cái nhìn toàn cảnh, kịp thời đưa ra các quyết sách chính xác dựa trên dữ liệu thực tế.

Đẩy mạnh tự chủ và xã hội hóa dịch vụ công

Bộ Tư pháp cũng thể hiện quan điểm mạnh dạn trong việc chuyển giao các nhiệm vụ, dịch vụ công mà Nhà nước không nhất thiết phải thực hiện cho khu vực ngoài nhà nước. Các đơn vị sự nghiệp công lập đủ điều kiện sẽ được thúc đẩy nâng cao mức độ tự chủ, giúp giảm bớt gánh nặng ngân sách và tăng tính linh hoạt, sáng tạo trong hoạt động.

Đồng thời, công tác quản lý tài sản công cũng được chú trọng. Việc xử lý dứt điểm các trụ sở, nhà đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy phải được báo cáo và hoàn thành trong tháng 10 năm 2026 để tránh lãng phí nguồn lực quốc gia.

Quyết tâm thực thi từ cơ sở

Để bảo đảm Kế hoạch được triển khai thực chất, hiệu quả, Bộ trưởng giao Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm cụ thể hóa các nội dung của Kế hoạch vào chương trình công tác hằng năm. Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và tổng hợp tình hình thực hiện Kế hoạch.

Kinh phí thực hiện cũng được đảm bảo thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa Cục Kế hoạch - Tài chính và Văn phòng Bộ. Sự chuẩn bị chu đáo về cả nội dung và nguồn lực bảo đảm cho thấy quyết tâm của Bộ Tư pháp trong việc thực hiện thắng lợi các Nghị quyết của Đảng và Chính phủ.

Với lộ trình rõ ràng, mục tiêu cụ thể và tinh thần đổi mới quyết liệt, việc triển khai Kế hoạch thực hiện Kết luận số 76-KL/TW và Nghị quyết số 221/NQ-CP tại Bộ Tư pháp tạo cơ sở để tin tưởng vào một hệ thống tư pháp tinh gọn, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thực sự trở thành chỗ dựa vững chắc cho công lý và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân trong giai đoạn mới.

[1] Kế hoạch của Bộ Tư pháp triển khai thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Nghị quyết số 221/NQ-CP ngày 09/8/2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW

(Ảnh: Internet)