Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý trong quá trình xây dựng Đề án

Trao đổi tại buổi làm việc, Viện trưởng Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương cho biết, ngoài phần mở đầu và các Phụ lục, Đề án được chia thành ba phần, cụ thể: Phần thứ nhất “Những vấn đề chung về hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” giới thiệu khái niệm về hệ thống pháp luật, hoàn thiện hệ thống pháp luật; nhận diện vai trò và những yêu cầu cơ bản đối với hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; đề xuất khái quát các tiêu chí đánh giá việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; giới thiệu kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống pháp luật của một số quốc gia có tính tiêu biểu, đại diện cho các truyền thống pháp luật…

Phần thứ hai “Thực trạng hệ thống pháp luật Việt Nam” đánh giá, phân tích những thành tựu, hạn chế của hệ thống pháp luật Việt Nam trên ba nhóm nội dung chính, gồm: đánh giá về nội dung hệ thống pháp luật; đánh giá về cấu trúc hệ thống pháp luật; đánh giá về công tác tổ chức thi hành.

Phần thứ ba “Bối cảnh, quan điểm, mục tiêu, giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” nêu bối cảnh, quan điểm, mục tiêu, giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh đó, nội dung của Đề án cũng được nghiên cứu theo cách tiếp cận rộng hơn, không chỉ tập trung vào hoàn thiện nội dung và cấu trúc hệ thống quy định pháp luật mà còn bao quát các thiết chế, cơ chế và điều kiện bảo đảm tổ chức thi hành pháp luật, hướng tới quản trị toàn bộ vòng đời của văn bản quy phạm pháp luật.

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ghi nhận, đánh giá cao nỗ lực của Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý trong quá trình xây dựng Đề án. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, gắn chặt với nhiều nhiệm vụ trọng tâm mà Bộ Tư pháp đang được giao thực hiện như xây dựng và hoàn thiện thể chế, đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật, tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và triển khai các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hoàn thiện tổ chức bộ máy nhà nước.

Toàn cảnh buổi làm việc

Liên quan đến định hướng hoàn thiện dự thảo Đề án, Bộ trưởng đề nghị Viện tiếp tục giữ nguyên tên gọi “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” theo nhiệm vụ đã được giao. Về bố cục, Bộ trưởng cơ bản thống nhất với cấu trúc gồm ba phần, song, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung hoặc sắp xếp hợp lý nội dung về tổ chức thực hiện, nhiệm vụ và giải pháp để bảo đảm tính logic, chặt chẽ của toàn bộ Đề án.

Đối với phần lý luận chung, Bộ trưởng cho rằng cần tiếp tục làm rõ nội hàm khái niệm “hệ thống pháp luật”, trong đó xác định rõ hai cấu phần cốt lõi gồm hệ thống pháp luật thực định (hệ thống văn bản quy phạm pháp luật) và các thiết chế, cơ chế bảo đảm tổ chức thi hành pháp luật. Theo Bộ trưởng, hai cấu phần này có mối quan hệ hữu cơ, bổ trợ cho nhau, quyết định hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống pháp luật. Bên cạnh việc tiếp tục đánh giá đầy đủ hệ thống pháp luật thực định, cần dành sự quan tâm nhiều hơn đến việc phân tích cơ chế vận hành, mối quan hệ giữa các thiết chế cũng như các yếu tố mới như chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Bộ trưởng cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung nội dung các giá trị quốc gia, xã hội và con người Việt Nam trong giai đoạn mới theo tinh thần các nghị quyết của Đảng, coi đây là nền tảng tư duy định hướng cho quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Đối với phần quan điểm, mục tiêu và định hướng phát triển, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện để bảo đảm gắn kết chặt chẽ Chiến lược với các mục tiêu phát triển đất nước đã được xác định trong các nghị quyết của Trung ương. Trong đó nhấn mạnh, pháp luật cần được xác định là công cụ để hiện thực hóa các mục tiêu lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới mô hình phát triển, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh và phát triển bền vững; đồng thời nghiên cứu bổ sung những tư duy mới, coi đây là một định hướng quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế dữ liệu.

Ngoài ra, Bộ trưởng lưu ý các định hướng về tổ chức thi hành pháp luật cần được thể hiện rõ nét hơn thông qua các giải pháp mang tính đột phá, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong thực tiễn thay vì chỉ dừng ở các định hướng mang tính khái quát. Việc xây dựng các giải pháp cần bám sát yêu cầu đổi mới tư duy quản trị, cải cách thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật.

Về định hướng phát triển dài hạn, Bộ trưởng yêu cầu Đề án phải bám sát các mốc chiến lược theo các nghị quyết của Đảng; đồng thời nghiên cứu, xây dựng tầm nhìn đến năm 2130 nhằm bảo đảm tính kế thừa, phát triển và phù hợp với định hướng phát triển đất nước trong dài hạn.