Công bố 15 Luật được thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Toàn cảnh buổi Họp báo

Tại buổi họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài công bố Lệnh của Chủ tịch nước, đồng thời, đại diện các bộ, ngành liên quan giới thiệu những nội dung cơ bản, điểm mới nổi bật của 15 luật được thông qua gồm: Luật Dầu khí; Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật Phát triển đô thị; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Luật Hòa giải ở cơ sở; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo

Trong đó, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 12/2026/QH16 bao gồm 05 chương, 39 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027 và thay thế Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012. Luật được ban hành nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật hiện hành, đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Luật phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; bổ sung, điều chỉnh 08 nhóm đối tượng đặc thù và ưu tiên thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các nhóm này. Luật cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và các nền tảng số, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật thuận lợi, hiệu quả; đồng thời xác lập vị trí của Cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực.

Luật Hòa giải ở cơ sở số 16/2026/QH16 gồm 05 chương, 35 điều có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 tiếp tục thể chế hóa chủ trương phát triển thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án, tăng cường chuyển đổi số, huy động nguồn lực xã hội, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, tự quyết. Đồng thời, khắc phục những vướng mắc của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và kế thừa các quy định còn phù hợp, hiệu quả. Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 bổ sung hai nguyên tắc tổ chức, hoạt động hòa giải ở cơ sở; thiết lập hành lang pháp lý vững chắc về bảo mật thông tin; xác định rõ hơn trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong bảo đảm nguồn lực cho công tác hòa giải ở cơ sở; mở rộng quyền lựa chọn hòa giải viên, đổi mới phương thức bầu hòa giải viên; tăng cường giá trị của hòa giải cơ sở gắn với quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định công nhận kết quả hòa giải thành.

Thứ trưởng Bộ Tư Pháp Nguyễn Thanh Ngọc chia sẻ về 04 luật do Bộ Tư pháp chủ trì soạn thảo

Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước số 15/2026/QH16, Luật gồm 03 điều, sửa đổi, bổ sung 37/78 điều và bãi bỏ 02/78 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách tư pháp, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, bảo đảm tốt hơn quyền con người, quyền công dân đã được Hiến pháp quy định; đồng thời khắc phục những vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2026 đã bổ sung quyền được Nhà nước bồi thường đối với người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân của họ trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền không áp dụng, áp dụng không kịp thời hoặc không đúng biện pháp bảo vệ, gây thiệt hại. Luật đồng thời đơn giản hóa trình tự, thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường, thủ tục cấp kinh phí và chi trả bồi thường; bổ sung các trường hợp được giảm, miễn mức hoàn trả đối với người thi hành công vụ gây thiệt hại, trong đó có trường hợp thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo.

Đối với Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật gồm 05 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật Phát triển đô thị năm 2026 được ban hành nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.

Ngoài ra, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường gồm 12 điều, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều. Theo đó, luật đã thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ số 20/2026/QH16 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Việc sửa đổi đồng thời 04 luật nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, qua đó tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, các quy định mới góp phần thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh. Theo đó, Luật bãi bỏ 2 thủ tục hành chính; cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa 04 điều kiện kinh doanh và sửa đổi 03 điều kiện kinh doanh; tiếp tục đẩy mạnh phân quyền trong quản lý nhà nước; đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.