Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phát biểu tại Cuộc họp

Rà soát nguồn nhân lực, nhu cầu thực hiện luật sư công

Báo cáo tại Cuộc họp, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp tập trung làm rõ một số nội dung cơ bản trong quá trình triển khai thí điểm thực hiện chế định luật sư công tại Bộ Tư pháp. Về tiêu chuẩn luật sư công, theo quy định, người được xem xét trở thành luật sư công phải là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; đáp ứng đủ tiêu chuẩn để được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư theo quy định của Luật Luật sư; đồng thời có ít nhất 05 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc có kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật, giải quyết các vụ việc pháp lý.

Về phạm vi công việc của luật sư công, luật sư công thực hiện các công việc gồm tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự; tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính theo quy định của pháp luật; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tư vấn, tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài và các công việc có tính chất pháp lý khác. Phạm vi công việc của luật sư công không bao gồm hoạt động trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động pháp chế của các cơ quan, đơn vị.

Đối với quyền và nghĩa vụ, luật sư công vừa có quyền, nghĩa vụ của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước, vừa có quyền, nghĩa vụ của luật sư theo quy định của Luật Luật sư và Điều lệ của Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Ngoài ra, luật sư công được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định pháp luật có liên quan, không có tư lợi trong quá trình thực hiện nhưng vẫn xảy ra thiệt hại; chỉ thực hiện các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức ngoài khu vực nhà nước và phải kịp thời báo cáo cơ quan sử dụng luật sư công về diễn biến, tình hình xử lý vụ việc do mình trực tiếp thực hiện.

Toàn cảnh cuộc họp

Cục Bổ trợ tư pháp đã có Công văn số 700/BTTP-LSTVPL gửi các đơn vị thuộc Bộ đề nghị rà soát, thống kê nguồn nhân lực và các vụ, việc có tính chất pháp lý đang phát sinh và dự kiến phát sinh trong năm 2026 để ban đầu đánh giá về tính khả thi của việc triển khai chế định luật sư công tại Bộ Tư pháp sau khi Nghị quyết, Nghị định có hiệu lực.

Đại diện Cục Bổ trợ tư pháp tập trung làm rõ một số nội dung cơ bản trong quá trình triển khai thí điểm thực hiện chế định luật sư công tại Bộ Tư pháp

Kiến nghị hoàn thiện cơ chế, tổ chức đội ngũ luật sư công

Phát biểu tại Cuộc họp, Phó Giám đốc Học viện Tư pháp Nguyễn Minh Hằng cho biết, Học viện và Cục Bổ trợ tư pháp đã phối hợp, đồng hành trong quá trình xây dựng chế định thí điểm và chuẩn bị các điều kiện để triển khai chương trình đào tạo, bồi dưỡng luật sư công. Học viện cũng đã chủ động cập nhật các nội dung mới của Nghị quyết và chuẩn bị các chuyên đề phục vụ công tác thông tin, truyền thông về việc thực hiện chế định này.

Liên quan đến việc hình thành đội ngũ luật sư công, Phó Giám đốc Nguyễn Minh Hằng đề nghị xem xét nhân sự của Học viện trong quá trình xây dựng đội ngũ luật sư công, trong đó có giảng viên cơ hữu và giảng viên thỉnh giảng có thể tham gia thực hiện nhiệm vụ tại Cục Quản lý thi hành án dân sự, Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp quốc tế. Việc bố trí nhân sự luật sư công tại Học viện nên được xem xét ngay từ giai đoạn đầu triển khai, thay vì chờ đến năm 2027.

Về chương trình bồi dưỡng luật sư công, Phó Giám đốc Học viện Tư pháp cho biết, Học viện đã chủ động mời các chuyên gia, nghiên cứu Nghị định thí điểm thực hiện chế định luật sư công và chuẩn bị các điều kiện chuyên môn để xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh chương trình đào tạo luật sư hiện hành.

Phó Giám đốc Học viện Tư pháp Nguyễn Minh Hằng phát biểu tại cuộc họp

Tuy nhiên, việc xây dựng chương trình hiện còn gặp khó khăn do thời lượng và nguồn kinh phí thực hiện chưa được xác định thống nhất. Đây là những nội dung có liên quan trực tiếp đến việc hoàn thiện chương trình, tài liệu và các điều kiện tổ chức đào tạo, bồi dưỡng. Phó Giám đốc Học viện Tư pháp đề nghị sớm thống nhất thời lượng chương trình, xác định nguồn kinh phí thực hiện và có thời gian phù hợp để Học viện hoàn thiện chương trình, tài liệu trước khi tổ chức đào tạo, bồi dưỡng.

Đại diện Vụ Tổ chức cán bộ cho rằng, cùng với việc hoàn thiện các quy định về chế định luật sư công, cần sớm xác định rõ cách thức tổ chức thực hiện tại Bộ Tư pháp. Theo đó, việc hình thành đội ngũ luật sư công cần được thực hiện trên cơ sở xác định cụ thể nhu cầu, số lượng và nhân sự phù hợp, đồng thời có thể tiếp tục bổ sung trong thời gian thí điểm.

Về danh sách nhân sự dự kiến tham gia đội ngũ luật sư công, đại diện Vụ Tổ chức cán bộ cho rằng, từ danh sách nhân sự đã rà soát, cần tiếp tục xác định nhu cầu thực tế của từng đơn vị, đồng thời xem xét cụ thể về tiêu chuẩn, điều kiện và năng lực của từng người để lựa chọn, bố trí số lượng luật sư công phù hợp.

Liên quan đến chế độ tiền lương, đại diện Vụ Tổ chức cán bộ đề nghị tiếp tục làm rõ cơ chế chi trả đối với cán bộ, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp tự chủ như Học viện Tư pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội khi được bố trí làm luật sư công. Đồng thời, cần xác định rõ trường hợp nào được hưởng chế độ theo vụ việc, trường hợp nào thực hiện nhiệm vụ thường xuyên, qua đó có cơ sở để triển khai và chi trả chế độ, chính sách phù hợp.

Đại diện Vụ Tổ chức cán bộ phát biểu tại cuộc họp

Ngoài ra, một số đại biểu đề nghị trong giai đoạn thí điểm cần giới hạn phạm vi công việc của luật sư công, tập trung vào những lĩnh vực chuyên môn có thể phát huy vai trò của luật sư, tránh tình trạng giao quá rộng dẫn đến chồng lấn với nhiệm vụ của các đơn vị chuyên môn. Việc xác định rõ danh mục công việc cũng là cơ sở để tính toán nhu cầu, số lượng luật sư công trên cơ sở khối lượng công việc và thời gian thực hiện, đồng thời phân định với thời gian thực hiện nhiệm vụ công chức.

Từ đó, đề nghị Bộ Tư pháp xây dựng quy chế về phạm vi công việc, việc phân công và trách nhiệm của luật sư công trong giai đoạn thí điểm; thực hiện đối với những nhóm công việc đã được xác định rõ, sau đó đánh giá thực tiễn để từng bước mở rộng phạm vi khi cần thiết.

Từng bước hình thành đội ngũ luật sư công

Kết luận Cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề nghị Cục Bổ trợ tư pháp phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát Kế hoạch của Bộ triển khai Nghị quyết số 24/2026/QH16, kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung những nội dung cần thiết; đồng thời chủ động triển khai các nhiệm vụ đã được phân công và rà soát, đề xuất bảo đảm kinh phí thực hiện.

Đồng thời, Cục cần có ngay văn bản gửi các đơn vị thuộc Bộ đề nghị rà soát, đề xuất nhân sự và lĩnh vực chuyên môn tham gia đội ngũ luật sư công, ưu tiên những người đủ điều kiện được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư công ngay. Trên cơ sở đề xuất của các đơn vị, Cục Bổ trợ tư pháp phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ xây dựng tiêu chí sàng lọc, tổng hợp danh sách báo cáo Bộ trưởng Bộ Tư pháp xem xét, cho chủ trương. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú lưu ý, việc lựa chọn nhân sự phải xuất phát từ yêu cầu thực tế của nhiệm vụ, không mặc nhiên gắn với việc giải quyết chế độ, chính sách; đội ngũ luật sư công cần được hình thành từng bước, lựa chọn số lượng phù hợp để triển khai, đánh giá và rút kinh nghiệm.

Về triển khai thí điểm, Thứ trưởng yêu cầu chuẩn bị hội nghị với 07 bộ, ngành còn lại và 10 địa phương tham gia thí điểm. Nội dung hội nghị tập trung vào yêu cầu về chất lượng nhân sự, chất lượng vụ việc, phạm vi công việc và việc sử dụng luật sư công đúng quy định, tránh lạm dụng.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú yêu cầu đẩy mạnh thông tin, truyền thông về Nghị quyết số 24/2026/QH16 và Nghị định số 364/2026/NĐ-CP; công tác truyền thông cần được triển khai sớm, tăng cường trong tháng 10, làm rõ phạm vi hoạt động, yêu cầu về chất lượng và trách nhiệm của luật sư công.

Đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng, Thứ trưởng đề nghị Học viện Tư pháp khẩn trương xây dựng chương trình, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức bồi dưỡng luật sư công. Cục Bổ trợ tư pháp phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ và Cục Kế hoạch - Tài chính xác định phương án bảo đảm kinh phí, trong đó làm rõ trách nhiệm kinh phí của các bộ, ngành, địa phương tham gia thí điểm và nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của Bộ Tư pháp.

Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các nội dung hướng dẫn thực hiện chế định luật sư công đối với các bộ, ngành, địa phương và trong nội bộ Bộ Tư pháp; cập nhật tài liệu, thông tin và nội dung giải đáp vướng mắc trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp.