Hoạt động trợ giúp pháp lý cho phụ nữ ở Sơn La

11:24 | 19/05/2016

Bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý cho phụ nữ nói chung và phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình, nạn nhân của tội phạm buôn bán người nói riêng... là vấn đề được Đảng và Nhà nước ta quan tâm và thực hiện ngay khi các tổ chức trợ giúp pháp lý được thành lập và đi vào hoạt động.

Trên cơ sở các điều ước quốc tế và các văn bản pháp luật của Việt Nam, Cục Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp và Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Sơn La đã tổ chức triển khai thực hiện tất cả các hình thức hoạt động trợ giúp pháp lý, trong đó các hoạt động trợ giúp pháp lý dành riêng cho các nhóm đối tượng đặc thù (như phụ nữ) là nạn nhân bị buôn bán, bị bạo lực gia đình. Theo đó, các nạn nhân bạo lực gia đình được trợ giúp pháp lý thông qua các hình thức cụ thể như: Tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng… được tiến hành qua các tổ chức trợ giúp pháp lý.

Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 2010 đến năm 2015, trên địa bàn tỉnh Sơn La có 10.659 lượt người được trợ giúp pháp lý, trong đó có 2.240 lượt người là phụ nữ[1], điều này cho thấy, vai trò của tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý là rất quan trọng trong việc bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý cho phụ nữ, bảo đảm quyền bình đẳng trước pháp luật cho phụ nữ.

Bên cạnh hoạt động thực hiện các vụ việc trợ giúp pháp lý cho phụ nữ thì Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Sơn La phối hợp chặt chẽ với Đài phát thanh và truyền hình, Báo Sơn La, các đoàn thể chính trị - xã hội trong hoạt động thông tin, truyền thông về bình đẳng giới, các vụ việc trợ giúp pháp lý liên quan đến bình đẳng giới theo đúng quy định của pháp luật; trong các đợt trợ giúp pháp lý liên quan đến bình đẳng giới theo đúng quy định của pháp luật; trong các đợt trợ giúp pháp lý tại cơ sở, các buổi sinh hoạt chuyên đề chú trọng tuyên truyền và phổ biến về Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Phòng, chống mua bán người, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, thường xuyên cấp phát tờ rơi, tờ gấp pháp luật với nội dung về bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình, mua bán người, xâm hại tình dục… Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Sơn La đã quan tâm, chủ động tiếp cận, xử lý các thông tin liên quan đến người được trợ giúp pháp lý là phụ nữ trên báo chí để kịp thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ; có sự nắm bắt và trợ giúp pháp lý kịp thời cho các vụ việc có tính nổi cộm, gây bức xúc, phẫn nộ trong dư luận quần chúng nhân dân.

Để tiếp tục triển khai hiệu quả công tác TGPL cho phụ nữ trên địa bàn tỉnh Sơn La trong thời gian tới, cần đánh giá những khó khăn, hạn chế để đề xuất các giải pháp cụ thể như sau:

Một là, về hoàn thiện thể chế về trợ giúp pháp lý

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động trợ giúp pháp lý cho phụ nữ ở Sơn La vẫn còn gặp phải một số khó khăn như: Không phải tất cả phụ nữ đều được trợ giúp pháp lý, mà chỉ những phụ nữ thuộc diện người được trợ giúp pháp lý theo như quy định tại Điều 10 Luật Trợ giúp pháp lý, Điều 2 Nghị định số 07/2007/NĐ-CP ngày 12/01/2007 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Điều 1 Nghị định số 14/2013/NĐ-CP ngày 05/02/2013 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số số 07/2007NĐ-CP ngày 12/01/2007 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, thì mới được trợ giúp pháp lý.

Ngoài ra, khi nữ giới là nạn nhân của bạo lực gia đình yêu cầu trợ giúp pháp lý, thì trong một số trường hợp lại chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục thụ lý yêu cầu của họ. Trên thực tế, hoạt động trợ giúp pháp lý theo từng vụ việc chỉ diễn ra sau khi người được trợ giúp pháp lý cung cấp các giấy tờ, tài liệu chứng minh mình là nạn nhân bạo lực gia đình. Do đó, nhiều phụ nữ là nạn nhân bạo lực gia đình khi đến với Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước thường không có giấy tờ, biên bản, xác nhận của cơ quan chức năng như: Công an, Bệnh viện, Ủy ban nhân dân hay Trưởng bản…, nên gặp khó khăn trong việc làm thủ tục cử người tham gia trợ giúp pháp lý, hoặc do họ không biết đến tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý để được yêu cầu được trợ giúp pháp lý miễn phí...

Cần sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý, trong đó cần rà soát, bổ sung những quy định để thực hiện việc lồng ghép vấn đề giới và bảo đảm bình đẳng giới trong hoạt động trợ giúp pháp lý; tính toán đến trình tự, thủ tục thực hiện trợ giúp pháp lý phù hợp với trường hợp phụ nữ là nạn nhân bạo lực gia đình, bảo đảm bình đẳng về thực chất giữa nam và nữ.

Hai là, về tăng cường phối hợp giữa tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý với các các cấp chính quyền cơ sở cũng như các đoàn thể xã hội

Hiện nay, nhiều phụ nữ vẫn chưa biết được về quyền được trợ giúp pháp lý, hoặc còn e ngại khi tiếp cận với trợ giúp pháp lý. Những người được hưởng trợ giúp pháp lý là phụ nữ, nhất là phụ nữ là nạn nhân bạo lực gia đình, nạn nhân bị xâm hại tình dục… họ thường cam chịu, không dám lên tiếng, nên gây nhiều khó khăn cho những người trực tiếp thực hiện trợ giúp pháp lý. Do vậy, cần làm rõ cơ chế phối hợp và tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý với các cơ sở hỗ trợ, trợ giúp, bảo vệ nạn nhân và các cấp chính quyền cơ sở cũng như các đoàn thể xã hội, nhất là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam trong hoạt động trợ giúp pháp lý, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, tham gia phòng, chống hành vi bạo lực gia đình, bạo lực trên cơ sở giới, phòng chống mua bán người, xâm hại tình dục… Mặt khác, tăng cường phối hợp với cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng để trong quá trình tiến hành tố tụng nếu phát hiện phụ nữ cần được trợ giúp pháp lý thì giải thích cho họ về quyền được trợ giúp pháp lý và giới thiệu cho Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước biết để thực hiện vụ việc theo đúng tinh thần của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Thứ ba, về nâng cao năng lực của tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý, người thực hiện trợ giúp pháp lý

Hiện nay, nhiều người làm công tác trợ giúp pháp lý ở Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Sơn La còn chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng, nghiệp vụ khi thực hiện nhiệm vụ trợ giúp pháp lý cho một số đối tượng đặc thù. Do vậy, thời gian tới cần bồi dưỡng, nâng cao năng lực, trình độ, chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác trợ giúp pháp lý, bảo đảm đội ngũ cán bộ trợ giúp pháp lý vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, có kỹ năng và kinh nghiệm trong quá trình thực hiện trợ giúp pháp lý, nhất là trong các vụ việc trợ giúp pháp lý liên quan đến đối tượng được cần được trợ giúp pháp lý là phụ nữ nói trung và các đối tượng phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình, nạn nhân của tội phạm buôn bán người nói riêng

ThS. Bùi Huy Toàn

Phó Hiệu trưởng trường Trung cấp Luật Tây Bắc

Tài liệu tham khảo:

[1]. Một số kết quả thực hiện trợ giúp pháp lý cho phụ nữ từ năm 2010 đến năm 2015: Năm 2010: Thực hiện trợ giúp pháp lý cho 97 phụ nữ trên tổng số 396 người được trợ giúp pháp lý (25%); năm 2011: Thực hiện trợ giúp pháp lý cho 193 phụ nữ trên tổng số 695 người được trợ giúp pháp lý (28%); năm 2012: Thực hiện trợ giúp pháp lý cho 328 phụ nữ trên tổng số 904 người được trợ giúp pháp lý (36%); năm 2013: Thực hiện trợ giúp pháp lý cho 372 phụ nữ trên tổng số 1.454 người được trợ giúp pháp lý (26%); năm 2014: Thực hiện trợ giúp pháp lý cho 567 phụ nữ trên tổng số 3057 người được trợ giúp pháp lý (18%); năm 2015: Thực hiện trợ giúp pháp lý cho 728 phụ nữ trên tổng số 4.153 người được trợ giúp pháp lý (18%).

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

12:12 | 03/09/2026

Theo Báo cáo số 732/BC-BTP ngày 28/8/2026 của Bộ Tư pháp, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh gắn với chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Kết quả thực hiện trong tháng 8/2026 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đồng bộ dữ liệu, hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả phối hợp trong cải cách thủ tục hành chính.

Hoàn thiện thể chế đánh giá tác động thủ tục hành chính từ khâu xây dựng pháp luật

21:49 | 30/08/2026

Ngày 26/8/2026, Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 1968/QĐ-BT kèm theo Kế hoạch xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn đánh giá tác động của thủ tục hành chính tại dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Đây là bước đi cụ thể nhằm triển khai các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.

Rà soát, xử lý văn bản bảo đảm phù hợp, thống nhất với Luật Tiếp cận thông tin năm 2026

17:02 | 28/08/2026

Thực hiện nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật Tiếp cận thông tin nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật về cung cấp, công khai thông tin của cơ quan, đơn vị; kịp thời phát hiện các quy định không còn phù hợp, chồng chéo, mâu thuẫn, trùng lặp hoặc không đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước; trên cơ sở đó đề xuất phương án xử lý cụ thể đối với từng văn bản hoặc quy định (thay thế, sửa đổi, bổ sung).

Áp dụng KPI trong công tác xây dựng pháp luật: Thời hạn và tiêu chí xác định nhiệm vụ đánh giá

15:30 | 25/08/2026

Ngày 06/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1205/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm thực hiện việc đánh giá, chấm điểm về công tác xây dựng pháp luật. Để triển khai thực hiện thống nhất Đề án thí điểm nêu trên, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ nghiên cứu, xây dựng nội dung tài liệu hướng dẫn triển khai thực hiện Đề án.

Tổ chức lại trình tự, đẩy sớm thời hạn hoàn thành tổng rà soát văn bản

11:50 | 24/08/2026

Nhằm bảo đảm tiến độ theo yêu cầu mới, đồng thời tăng cường chất lượng, hiệu quả của công tác tổng rà soát, nhất là khâu cho ý kiến, thẩm định và hoàn thiện các báo cáo chính thức, ngày 22/8/2026, Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành Quyết định số 11/QĐ-BCĐ điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại phần II Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ban hành kèm theo Quyết định số 05/QĐ-BCĐ ngày 10/4/2026 của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Kế hoạch số 05/QĐ-BCĐ).

Chuyển dịch phương thức chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu: Đột phá mới trong chuyển đổi số tại Bộ Tư pháp

20:17 | 22/08/2026

Ngày 19/8/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 1925/QĐ-BTP về việc ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác và sử dụng Nền tảng tổng hợp, phân tích dữ liệu của Bộ Tư pháp (Quy chế). Đây là bước cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động dựa trên dữ liệu và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Bộ Tư pháp định hình diện mạo mới nền hành chính số thông qua thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông

15:48 | 22/08/2026

Ngày 06/8/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ký xác thực Văn bản hợp nhất Số:6050/2026/VBHN-NĐ-BTP quy định về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế Một cửa, một cửa liên thông tại Bộ phận Một cửa và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đây là một mốc pháp lý quan trọng, không chỉ giúp hệ thống hóa toàn diện các quy định pháp luật hiện hành mà còn trực tiếp thúc đẩy tiến trình cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số quốc gia một cách đồng bộ, thống nhất và thực chất.

Đôn đốc xử lý ngay "điểm nghẽn" nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số

14:25 | 20/08/2026

Tính đến ngày 14/8/2026, kết quả triển khai Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW[1] và Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP[2] đã có chuyển biến nhưng chưa đồng đều, thể hiện trên các nhóm nhiệm vụ thể chế, chỉ đạo, điều hành; hạ tầng số, an toàn, an ninh mạng; dữ liệu và cơ sở dữ liệu; dịch vụ công, cắt giảm thủ tục hành chính và tái sử dụng dữ liệu; tài chính, nguồn lực. Việc triển khai còn tồn tại những điểm nghẽn cần được tập trung xử lý, giải quyết trong thời gian tới. [1] Kế hoạch hành động ngày 11/7/2026 của Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. [2] Quyết định ngày 29/7/2026 ban hành Kế hoạch hành động của Ban Chỉ đạo của Chính phủ triển khai thực hiện Thông báo số 24-TB/CQTTBCĐ, Thông báo số 25-TB/CQTTBCĐ và Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW.

Quyết tâm đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp

22:35 | 19/08/2026

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu chiến lược nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, Bộ Tư pháp đã ban hành Kế hoạch triển khai Kết luận số 76-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Nghị quyết số 221/NQ-CP của Chính phủ. Kế hoạch này là cơ sở định hướng quan trọng cho những chuyển đổi mang tính đột phá của Bộ Tư pháp trong giai đoạn tới.

Đột phá thể chế trong phát triển kinh tế nhà nước đến năm 2045

19:09 | 19/08/2026

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (Đại hội XIV) xác định đột phá thể chế là nền tảng của mọi cải cách lớn nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045. Tư duy thể chế trong Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh trực diện đến hiệu lực tổ chức thực hiện pháp luật như thước đo trung tâm của chất lượng thể chế. Trên cơ sở đó, bài viết phân tích những điểm mới về tư duy thể chế trong Văn kiện Đại hội XIV; làm rõ mối quan hệ giữa đột phá thể chế và phát triển kinh tế nhà nước; đồng thời luận giải vai trò trung tâm của Bộ Tư pháp trong thể chế hóa các nghị quyết của Đảng và tổ chức thực hiện pháp luật trong giai đoạn phát triển mới.

Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026: Thúc đẩy ứng dụng AI trong xây dựng và thi hành pháp luật

16:32 | 15/08/2026

Từ ngày 18 - 19/8/2026, Bộ Tư pháp Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 với chủ đề "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số". Diễn đàn là cơ hội để các nước ASEAN chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi chính sách, thúc đẩy hợp tác trong ứng dụng AI, hướng tới xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, hài hòa và thích ứng với yêu cầu của kỷ nguyên số. Dịp này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã có cuộc trả lời phỏng vấn báo chí.

Nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp

09:12 | 07/08/2026

Tóm tắt: Trong bối cảnh cải cách tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản trị ở địa phương. Cùng với quá trình phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, phổ biến, giáo dục pháp luật trở thành công cụ quan trọng nhằm bảo đảm đội ngũ cán bộ, công chức và người dân hiểu đúng, thực hiện đúng pháp luật, qua đó, nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội. Nghiên cứu phân tích cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, từ đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả quản trị địa phương và bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật của người dân.

Hoàn thiện pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm bảo vệ người tiêu dùng trong môi trường số

20:41 | 06/08/2026

Tóm tắt: Chuyển đổi số tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội và đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phải đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân, nhất là người tiêu dùng. Nghiên cứu phân tích việc hoàn thiện pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm bảo vệ người tiêu dùng trên các nền tảng thương mại điện tử. Bằng phương pháp phân tích, so sánh pháp luật và tham chiếu kinh nghiệm quốc tế, nghiên cứu chỉ ra những hạn chế của pháp luật hiện hành trong xác định đối tượng, nội dung, phương thức phổ biến, cơ chế phối hợp và đánh giá hiệu quả. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hoàn thiện dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)1 (dự thảo Luật) theo hướng phát triển năng lực pháp lý số, góp phần nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro và tự bảo vệ của người tiêu dùng trong môi trường số.

Phát huy vai trò, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

20:40 | 06/08/2026

Tóm tắt: Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giữ vai trò quan trọng nhằm đưa pháp luật vào đời sống xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trong hệ thống chính quyền địa phương, Ủy ban nhân dân cấp xã là cấp chính quyền gần dân nhất, trực tiếp tiếp xúc và giải quyết các nhu cầu của người dân, đồng thời, là chủ thể giữ vai trò trung tâm trong tổ chức triển khai các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ sở. Nghiên cứu tập trung phân tích cơ sở lý luận và pháp lý về vai trò, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; đánh giá thực trạng triển khai trong thời gian qua, từ đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật đối với lĩnh vực này.

Hoàn thiện pháp luật về phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số

10:16 | 06/08/2026

Tóm tắt: Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Chính phủ số và xã hội số, việc sửa đổi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 đặt ra yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số. Nghiên cứu phân tích cơ sở lý luận, quy định pháp luật hiện hành, dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi)* (dự thảo Luật) và kinh nghiệm quốc tế, từ đó chỉ ra những khoảng trống pháp lý trong chuyển đổi số hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng hệ sinh thái phổ biến, giáo dục pháp luật số hiệu quả, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.