Toàn cảnh cuộc họp.

Tham dự cuộc họp có các thành viên Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập là đại diện các cơ quan: Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ, Ủy ban pháp luật của Quốc hội, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản

Báo cáo về định hướng xây dựng dự thảo Chỉ thị, đồng chí Lê Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp cho biết, công tác giám định tư pháp, định giá tài sản thời gian qua đã nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và đạt được nhiều kết quả tiến bộ. Tuy nhiên, thực tiễn tổ chức, hoạt động, quản lý công tác giám định tư pháp, định giá tài sản đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế như: Việc trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản còn tràn lan, vượt quá phạm vi chuyên môn của cơ quan, tổ chức được trưng cầu; không cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin, tài liệu cần cho việc giám định; tình trạng chậm trễ trong tiếp nhận, thực hiện giám định đối với một số lĩnh vực giám định kiêm nhiệm hoặc chậm trễ thành lập Hội đồng định giá tài sản và thực hiện giám định, nhất là khi vụ việc có liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương, còn có dấu hiệu né tránh, đùn đẩy, từ chối không có lý do chính đáng; vẫn xảy ra tình trạng chất lượng kết luận giám định, định giá tài sản chưa bảo đảm chất lượng, ảnh hưởng đến hoạt động điều tra, truy tố và xét xử trong một số vụ việc, vụ án, nhất là án tham nhũng, kinh tế/định giá tài sản... Nguyên nhân chủ yếu là việc triển khai, thực hiện chỉ đạo của Đảng về công tác này ở một số nơi còn hạn chế, chưa thực sự hiệu quả nên thể chế về giám định tư pháp, định giá tài sản chưa được hoàn thiện, đồng bộ, thống nhất, chặt chẽ; nhận thức và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật của các cấp, các ngành còn hạn chế, chưa đầy đủ, kém hiệu quả; việc kiểm tra, đánh giá, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu các cấp đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản chưa thường xuyên và hiệu quả còn thấp... Vì vậy, cần thiết phải xây dựng Chỉ thị của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế, vướng mắc, khó khăn trong các công tác này, đồng thời đáp ứng tốt yêu cầu của hoạt động tố tụng trong tình hình mới.

Đồng chí Lê Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp phát biểu tại cuộc họp.

Trên cơ sở đó, dự thảo Chỉ thị tập trung vào 03 nội dung chính sau:

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản: Xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản; coi đây là một trong những nội dung đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của tổ chức, người đứng đầu các cấp ủy, tổ chức Đảng, cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng…

Thứ hai, hoàn thiện thể chế về giám định tư pháp, định giá tài sản: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, cụ thể, thuận lợi, khả thi đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản và các văn bản có liên quan theo hướng thống nhất, đồng bộ, khả thi, nhất là sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về giám định tư pháp, định giá tài sản, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế hiện nay.

Thứ ba, thực hiện các giải pháp cụ thể khác để nâng cao hiệu quả công tác giám định tư pháp, định giá tài sản (gắn với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và cơ quan có liên quan).

Đồng chí Phạm Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính phát biểu tại cuộc họp

Cần điều chỉnh quy định về định giá tài sản trong các văn bản quy phạm pháp luật

Đối với nội dung về định giá tài sản, đồng chí Phạm Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết, trong những năm gần đây, hoạt động định giá tài sản phục vụ công tác điều tra, truy tố và xét xử trong các vụ án hình sự ngày càng được quan tâm và triển khai rộng rãi. Tuy nhiên, trên thực tế, công tác định giá tài sản vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế nhất định. Các vụ án kinh tế, tham nhũng thường có tài sản với tính chất pháp lý phức tạp, giá trị lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau như bất động sản, cổ phiếu, cổ phần, tài sản trí tuệ, tài sản vô hình... Việc định giá các tài sản này đòi hỏi phải có đội ngũ chuyên gia có trình độ cao, giàu kinh nghiệm và được hỗ trợ bởi hệ thống cơ sở dữ liệu giá chính xác. Tuy nhiên, tại các địa phương và bộ, ngành, một số Hội đồng định giá hoạt động chưa hiệu quả, còn lúng túng trong việc xác định phương pháp định giá, xác định giá trị tài sản trong các vụ việc cụ thể; các cơ quan tiến hành tố tụng nhiều khi không phối hợp chặt chẽ với Hội đồng định giá hoặc gặp khó khăn trong việc thuê tư vấn định giá độc lập; tình trạng chậm trễ trong định giá do chưa có quy định rõ ràng về trách nhiệm giữa các bên, thủ tục đấu thầu phức tạp hoặc không có đơn vị đủ năng lực tham gia định giá đã ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án, thậm chí làm gián đoạn hoạt động tố tụng. Ngoài ra, trong một số trường hợp, định giá tài sản là hàng hóa bị cấm lưu thông, hàng hóa chuyên ngành hoặc tài sản chưa từng có giao dịch trên thị trường cũng gây khó khăn lớn cho việc xác định giá trị tài sản. Điều này đòi hỏi phải hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng cường năng lực và chuyên môn của các tổ chức thực hiện định giá cũng như cần có sự điều chỉnh phù hợp trong các văn bản quy phạm pháp luật.

Thành viên Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập trao đổi tại cuộc họp.

Tại cuộc họp, một số đại biểu nhấn mạnh, dự thảo Chỉ thị cần đánh giá sâu thêm những tồn tại, khó khăn, vướng mắc trong hoạt động giám định tư pháp và định giá tài sản để làm căn cứ đưa ra các giải pháp tham mưu cho Bộ Chính trị. Chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc đối với công tác giám định tư pháp, các đại biểu cho biết, thời gian qua, công tác trưng cầu giám định đối với tội phạm về tham nhũng còn bộc lộ một số bất cập do việc phối hợp giữa một số cơ quan điều tra với các cơ quan, tổ chức giám định ngoài Nhà nước gặp khó khăn; hoạt động giám định trong một số lĩnh vực chưa phát huy được hết hiệu quả… Bên cạnh đó, ngoài vấn đề về định giá tài sản trong tố tụng hình sự, có đại biểu đề xuất dự thảo Chỉ thị cần nghiên cứu bổ sung một số lĩnh vực khác như tố tụng hành chính, tố tụng dân sự,…

Phát biểu tại cuộc họp, đồng chí Mai Lương Khôi, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Phó Trưởng Ban Thường trực đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ sự cần thiết phải ban hành Chỉ thị; xác định rõ nhiệm vụ, nội dung của Đề án về định hướng xây dựng dự thảo Chỉ thị của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác định giá tài sản; nghiên cứu gộp các nội dung như: Sự cần thiết phải ban hành, mục đích, quan điểm chỉ đạo của 02 công tác này lại với nhau thành các mục lớn; đánh giá rõ mục đích, yêu cầu của Đề án, đặc biệt là đánh giá đầy đủ kết quả đạt được và tồn tại, hạn chế trong thời gian qua để đề xuất giải pháp…

Đồng chí Mai Lương Khôi, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Phó Trưởng Ban Thường trực phát biểu tại cuộc họp.

Kết luận cuộc họp, đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Trưởng Ban Soạn thảo nhấn mạnh, công tác giám định tư pháp, định giá tài sản là vấn đề đang được lãnh đạo Đảng, Nhà nước rất quan tâm. Đây là vấn đề khó, đã tồn tại nhiều năm, chưa tháo gỡ được, do đó cần nhận diện chính xác những khó khăn, vướng mắc, tìm ra giải pháp đột phá nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế hiện nay.

Về Tờ trình trình Bộ Chính trị, Bộ trưởng nhấn mạnh cần bảo đảm các nội dung sau: Sự cần thiết phải ban hành; quá trình xây dựng Đề án; những nội dung cơ bản và vấn đề cần xin ý kiến. Về Đề án gồm các nội dung: Chương 1: Các vấn đề chung, vấn đề lý luận liên quan đến công tác giám định tư pháp, định giá tài sản; Chương 2: Thực trạng sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám định tư pháp, định giá tài sản; Chương 3: Những giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản trong thời gian tới…

Đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Bộ trưởng Bộ Tư pháp, Trưởng Ban Soạn thảo kết luận cuộc họp.

Về cơ chế, chính sách cho đội ngũ giám định viên tư pháp, Bộ trưởng đề nghị phải có cơ chế chuyên trách, đặc thù, đặc biệt, vượt trội. Bởi, đây là công việc đặc thù, chuyên môn cao, vất vả…; đồng thời đề nghị cần xây dựng chế tài, trách nhiệm rành mạch, rõ ràng; tăng cường kiểm tra, giám sát; tăng cường phối hợp giữa các cấp, các ngành về giám định tư pháp, định giá tài sản…