Ngày 19/01/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 87/QĐ-TTg phê duyệt Phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp.
Theo đó, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành có liên quan trong phạm vi thẩm quyền có trách nhiệm triển khai thực hiện theo đúng nội dung và thời hạn quy định tại Phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trong quá trình triển khai thực hiện, Bộ Tư pháp chủ động phát hiện và kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, hủy bỏ các quy định có liên quan thuộc thẩm quyền hoặc đề nghị bằng văn bản, gửi Văn phòng Chính phủ đối với các luật, nghị định của Chính phủ, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ có quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, hủy bỏ để thực hiện Phương án này. Phương án bao gồm những nội dung cắt giảm, đơn giản hóa như sau:
1. Hành nghề luật sư
Thứ nhất, về thủ tục hành chính cấp chứng chỉ hành nghề luật sư đối với người đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư:
- Bãi bỏ Giấy chứng nhận sức khỏe.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ hai, về thủ tục hành chính cấp chứng chỉ hành nghề luật sư đối với người được miễn đào tạo nghề luật sư, miễn tập sự hành nghề luật sư:
- Bãi bỏ Giấy chứng nhận sức khỏe.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ ba, về thủ tục hành chính cấp lại chứng chỉ hành nghề luật sư trong trường hợp bị thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư:
- Bãi bỏ Giấy chứng nhận sức khỏe.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ tư, về thủ tục hành chính cấp lại chứng chỉ hành nghề luật sư trong trường hợp bị mất, bị rách, bị cháy hoặc vì lý do khác không cố ý đối với người đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư:
- Bãi bỏ Giấy chứng nhận sức khỏe.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ năm, về thủ tục hành chính cấp giấy phép thành lập công ty luật nước ngoài:
Bãi bỏ quy định Trưởng chi nhánh, Giám đốc công ty luật nước ngoài có mặt và hành nghề tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong khoảng thời gian liên tục mười hai tháng, Trưởng chi nhánh, Giám đốc công ty luật nước ngoài tại Việt Nam phải có ít nhất hai năm liên tục hành nghề luật sư.
Thứ sáu, về thủ tục hành chính cấp giấy phép thành lập chi nhánh của tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam:
Bãi bỏ quy định Trưởng chi nhánh, Giám đốc công ty luật nước ngoài có mặt và hành nghề tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong khoảng thời gian liên tục mười hai tháng, Trưởng chi nhánh, Giám đốc công ty luật nước ngoài tại Việt Nam phải có ít nhất hai năm liên tục hành nghề luật sư.
Thứ bảy, về thủ tục hành chính đăng ký hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư:
Bãi bỏ quy định hai năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật Luật sư.
Thứ tám, thủ tục hành chính thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư:
Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
2. Hành nghề công chứng
2.1. Quy định về thủ tục hành chính
Một là, về thủ tục bổ nhiệm Công chứng viên:
- Bỏ bản sao bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ, tiến sĩ luật, bản sao giấy chứng nhận tốt nghiệp khóa đào tạo nghề công chứng.
- Bỏ bản sao giấy chứng nhận kết quả kiểm tra tập sự hành nghề công chứng.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhân và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Hai là, về thủ tục bổ nhiệm lại Công chứng viên
- Bỏ bản sao quyết định miễn nhiệm Công chứng viên.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Ba là, về thủ tục miễn nhiệm công chứng viên (trường hợp được miễn nhiệm): Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
2.2. Quy định về yêu cầu, điều kiện trong hoạt động kinh doanh
- Điều kiện về sức khỏe hành nghề công chứng đối với cá nhân: Bỏ điều kiện bảo đảm sức khỏe để hành nghề công chứng. Công chứng viên sẽ tự bảo đảm sức khỏe khi hành nghề.
- Điều kiện về thời gian công tác pháp luật khi hành nghề công chứng đối với cá nhân: Giảm thời gian công tác pháp luật từ 05 năm trở lên tại cơ quan, tổ chức sau khi có bằng cử nhân luật xuống còn 03 năm.
3. Thừa phát lại
Thứ nhất, về thủ tục bổ nhiệm Thừa phát lại:
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính bằng tốt nghiệp đại học hoặc sau đại học chuyên ngành luật để đối chiếu.
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính giấy chứng nhận kết quả kiểm tra tập sự hành nghề Thừa phát lại để đối chiếu.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ hai, về thủ tục bổ nhiệm lại Thừa phát lại:
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính Quyết định bổ nhiệm Thừa phát lại đã đối chiếu.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ ba, về thủ tục hành chính miễn nhiệm Thừa phát lại (trường hợp được miễn nhiệm):
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính Quyết định bổ nhiệm Thừa phát lại để đối chiếu.
- Chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm khâu trung gian, thống nhất một cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính là Bộ Tư pháp.
Thứ tư, về thủ tục hành chính thành lập Văn phòng Thừa phát lại:
- Bỏ Đơn đề nghị thành lập Văn phòng Thừa phát lại.
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính Quyết định bổ nhiệm, bổ nhiệm lại Thừa phát lại để đối chiếu.
Thứ năm, về thủ tục hành chính đăng ký hoạt động Văn phòng Thừa phát lại: Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính Quyết định cho phép thành lập Văn phòng Thừa phát lại để đối chiếu.
Thứ sáu, về thủ tục hành chính chuyển đổi loại hình Văn phòng Thừa phát lại:
- Bỏ Đơn đề nghị chuyển đổi.
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản chụp kèm bản chính Quyết định bổ nhiệm Thừa phát lại để đối chiếu trong trường hợp có thể chia sẻ thông tin về Quyết định bổ nhiệm Thừa phát lại giữa Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Thứ bảy, về thủ tục hành chính hợp nhất, sáp nhập Văn phòng Thừa phát lại: Bỏ Danh sách Thừa phát lại hợp danh hoặc làm việc theo chế độ hợp đồng và lồng ghép nội dung cần thiết vào đơn đề nghị hợp nhất, sáp nhập.
Thứ tám, về thủ tục hành chính đăng ký hoạt động, thay đổi nội dung đăng ký hoạt động sau khi hợp nhất, sáp nhập Văn phòng Thừa phát lại: Bỏ Quyết định cho phép hợp nhất, sáp nhập Văn phòng Thừa phát lại.
Thứ chín, về thủ tục chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại:
- Bỏ văn bản cam kết và lồng ghép nội dung cần thiết vào Đơn đề nghị chuyển nhượng thành Đơn đề nghị nhận chuyển nhượng.
- Bỏ thủ tục công chứng hợp đồng chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại.
4. Hành nghề giám định tư pháp trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, xây dựng, cổ vật, di vật, bản quyền tác giả
- Về tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp là có sức khỏe: Bỏ điều kiện có sức khỏe. Cá nhân hành nghề tự bảo đảm sức khỏe khi hành nghề.
- Về điều kiện thành lập Văn phòng giám định tư pháp là có Đề án thành lập: Bỏ nội dung về trang thiết bị, phương tiện giám định trong Đề án đối với các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, cổ vật, di vật, bản quyền tác giả (riêng lĩnh vực xây dựng thi công tác giám định phụ thuộc phần lớn vào trang thiết bị, phương tiện máy móc giám định để đưa ra kết luận giám định, vì vậy giữ nguyên điều kiện).
5. Hành nghề đấu giá tài sản
5.1. Quy định về thủ tục hành chính
Một là, về thủ tục cấp Chứng chỉ hành nghề đấu giá tài sản:
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản sao kèm theo bản chính để đối chiếu bằng tốt nghiệp đại học hoặc bằng trên đại học thuộc một trong các chuyên ngành luật, kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng.
- Bỏ bản sao có chứng thực hoặc bản sao kèm theo bản chính để đối chiếu giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề đấu giá.
- Bỏ văn bản xác nhận đạt yêu cầu kiểm tra kết quả tập sự hành nghề đấu giá.
- Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Hai là, về thủ tục đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản: Bỏ giấy tờ chứng minh về trụ sở của doanh nghiệp đấu giá tài sản, cam kết bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết cho hoạt động đấu giá tài sản.
5.2. Quy định về yêu cầu, điều kiện trong hoạt động kinh doanh
Đối với tiêu chuẩn đấu giá viên (tốt nghiệp khóa đào tạo nghề đấu giá quy định trừ trường hợp được miễn đào tạo nghề đấu giá): Bỏ quy định “có thời gian làm việc trong lĩnh vực được đào tạo từ 03 năm trở lên được tham gia khóa đào tạo nghề đấu giá” trong điều kiện tham gia khóa đào tạo nghề đấu giá.
6. Trọng tài thương mại
6.1. Quy định về thủ tục hành chính
- Về thủ tục cấp giấy phép thành lập Trung tâm Trọng tài: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục thay đổi nội dung Giấy phép thành lập của Trung tâm Trọng tài: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục chấm dứt hoạt động theo Điều lệ của Trung tâm trọng tài: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục cấp Giấy phép thành lập Chi nhánh, Văn phòng đại diện của Tổ chức trọng tài nước ngoài tại Việt Nam: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục thay đổi nội dung Giấy phép thành lập của Chi nhánh của Tổ chức trọng tài nước ngoài tại Việt Nam: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục chấm dứt hoạt động Chi nhánh, Văn phòng đại diện của Tổ chức trọng tài nước ngoài tại Việt Nam trong trường hợp Chi nhánh, Văn phòng đại diện của Tổ chức trọng tài nước ngoài bị chấm dứt hoạt động theo quyết định của Tổ chức trọng tài nước ngoài hoặc Tổ chức trọng tài nước ngoài thành lập Chi nhánh, Văn phòng đại diện tại Việt Nam đã chấm dứt hoạt động ở nước ngoài: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục cấp lại Giấy phép thành lập của Trung tâm trọng tài, Chi nhánh của Tổ chức trọng tài nước ngoài tại Việt Nam, Văn phòng đại diện của Tổ chức trọng tài nước ngoài tại Việt Nam: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
6.2. Quy định về yêu cầu, điều kiện trong hoạt động kinh doanh
Đối với yêu cầu, điều kiện có trình độ đại học: Quy định rõ ràng hơn theo hướng “có trình độ đại học trở lên”.
7. Hòa giải thương mại
7.1. Quy định về thủ tục hành chính
- Về thủ tục cấp Giấy phép thành lập Trung tâm hòa giải thương mại: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục cấp lại Giấy phép thành lập Trung tâm hòa giải thương mại, Giấy phép thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức hòa giải thương mại nước ngoài tại Việt Nam: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục bổ sung hoạt động hòa giải thương mại cho Trung tâm trọng tài: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục thay đổi tên gọi, địa chỉ trụ sở Trung tâm hòa giải thương mại từ tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương này sang tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác; tên gọi, Trưởng chi nhánh, địa chỉ trụ sở của chi nhánh tổ chức hòa giải thương mại nước ngoài tại Việt Nam từ tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương này sang tỉnh thành phố trực thuộc trung ương khác: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục chấm dứt hoạt động Trung tâm hòa giải thương mại trong trường hợp Trung tâm hòa giải thương mại tự chấm dứt hoạt động: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục cấp Giấy phép thành lập chi nhánh/văn phòng đại diện của tổ chức hòa giải thương mại nước ngoài tại Việt Nam: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục chấm dứt hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện của tổ chức hòa giải thương mại nước ngoài tại Việt Nam trong trường hợp chi nhánh, văn phòng đại diện chấm dứt hoạt động theo quyết định của tổ chức hòa giải thương mại nước ngoài hoặc tổ chức hòa giải thương mại nước ngoài thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện tại Việt Nam chấm dứt hoạt động ở nước ngoài: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
7.2. Quy định về yêu cầu, điều kiện trong hoạt động kinh doanh
Đối với yêu cầu, điều kiện về Giấy tờ chứng minh về trụ sở của Trung tâm: Bỏ điều kiện “Giấy tờ chứng minh về trụ sở của Trung tâm”.
8. Hành nghề quản lý, thanh lý tài sản
8.1. Quy định về thủ tục hành chính
- Về thủ tục cấp Chứng chỉ hành nghề Quản tài viên đối với luật sư, kiểm toán viên, người có trình độ cử nhân luật, kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng và có thời gian công tác trong lĩnh vực được đào tạo từ 05 năm trở lên: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên đối với luật sư nước ngoài đã được cấp Giấy phép hành nghề luật sư tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về luật sư, kiểm toán viên là người nước ngoài theo quy định của pháp luật về kiểm toán: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tư.
- Về thủ tục cấp lại chứng chỉ hành nghề Quản tài viên: Bổ sung quy định về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
- Về thủ tục đăng ký hành nghề quản lý, thanh lý tài sản đối với doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản: Giảm điều kiện đối với Công ty hợp danh xuống còn tối thiểu 01 thành viên hợp danh là Quản tài viên.
8.2. Quy định về yêu cầu, điều kiện trong hoạt động kinh doanh:
Đối với yêu cầu, điều kiện về địa chỉ giao dịch khi hành nghề Quản tài viên với tư cách cá nhân: Bãi bỏ điều kiện có địa chỉ giao dịch.
9. Lý lịch tư pháp
- Về thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp: Bổ sung cách thức cấp Phiếu lý lịch tư pháp điện tử cho công dân Việt Nam, người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam.
- Về thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp: Bổ sung cách thức cấp Phiếu lý lịch tư pháp điện tử cho người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam.
Uyên Nhi tổng hợp
