Kiểm soát thủ tục hành chính là việc xem xét, đánh giá, theo dõi nhằm bảo đảm tính khả thi của quy định về thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện thủ tục hành chính. Một trong những nguyên tắc kiểm soát thủ tục hành chính là phải bảo đảm thực hiện có hiệu quả mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, cải cách hành chính. Mục tiêu đó chính là nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, đơn giản, công khai, minh bạch của thủ tục hành chính; tạo sự thuận lợi cho cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trong tiếp cận và thực hiện thủ tục hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; góp phần phòng, chống tham những và lãng phí. Bài viết này sẽ phản ánh rõ nét về công tác kiểm soát thủ tục hành chính trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Theo đó, bên cạnh những kết quả đạt được, bài viết cũng nêu lên một số hạn chế còn tồn tại ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội, môi trường đầu tư của tình và nguyên nhân của những hạn chế đó; ngoài ra, bài viết còn đưa ra được các nhiệm vụ cần thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính ở Ninh Bình.

Ngày 24/7/2013, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Ninh Bình đã ban hành Quyết định số 527/QĐ-UBND về việc chuyển giao chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và biên chế của Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính từ Văn phòng UBND tỉnh sang Sở Tư pháp kể từ ngày 01/8/2013. Ngay sau khi nhận bàn giao Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính, Sở Tư pháp đã xác định đây là công việc mới, yêu cầu đặt ra là phải duy trì và phát huy những kết quả đã đạt được trong quá trình cải cách thủ tục hành chính (TTHC) theo khuôn khổ Đề án 30[1] trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, đặc biệt phải làm tốt công việc cải cách TTHC, để các TTHC được thực hiện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình luôn bảo đảm đơn giản, dễ thực hiện, tạo môi trường thuận lợi cho việc thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, góp phần giữ vững an ninh, chính trị và trật tự an toàn xã hội. Từ ý thức trách nhiệm này, Lãnh đạo Sở đã tập trung chỉ đạo toàn đơn vị thực hiện một số công việc như:

- Sắp xếp, bố trí cán bộ tiếp quản và triển khai thực hiện việc nghiên cứu tài liệu về chức năng, nhiệm vụ của công tác kiểm soát TTHC, để từng bước tiếp cận và triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công.

- Tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng, ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị định số 48/2013/NĐ-CP ngày 14/5/2013 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định liên quan đến kiểm soát TTHC; Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 17/6/2014 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm an ninh và an toàn thông tin mạng trong tình hình mới; Kế hoạch kiểm tra việc thực hiện kiểm soát TTHC trên địa bàn tỉnh.

- Rà soát, sửa đổi quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) có liên quan tới các quy định về TTHC; xây dựng Quy chế phối hợp giữa tổ chức pháp chế, Sở Tư pháp với các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính và công bố, công khai TTHC thuộc phạm vi thẩm quyền quản lý trình Chủ tịch UBND tỉnh ký quyết định ban hành.

- Tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành hoạt động kiểm soát TTHC trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, ban hành các văn bản đôn đốc, hướng dẫn các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện, UBND cấp xã thực hiện công tác cải cách TTHC và kiểm soát TTHC[2], bố trí cán bộ, công chức làm đầu mối thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC[3].

- Tiến hành thực hiện kiểm soát chất lượng và hoàn chỉnh báo cáo kết quả kiểm soát hồ sơ, dự thảo các quyết định làm cơ sở để các sở, ngành trình Chủ tịch UBND tỉnh ban hành 22 quyết định, công bố 916 TTHC, trong đó: Ban hành mới 299 TTHC; sửa đổi, bổ sung 337 TTHC; thay thế 24 TTHC; bãi bỏ 256 TTHC.

- Việc thực hiện công khai TTHC được các đơn vị thực hiện nghiêm túc, theo những mục tiêu, kế hoạch đã đề ra, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân khi đến giải quyết công việc có liên quan đến TTHC với các cơ quan nhà nước, góp phần gỡ bỏ những rào cản về TTHC đối với đời sống người dân, môi trường kinh doanh, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh, cải thiện chỉ số cải cách hành chính công của tỉnh. Thời gian qua, các sở, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết tổng số 1.405.185 hồ sơ. Thực hiện chuẩn hóa TTHC theo Quyết định số 08/QĐ-TTg ngày 08/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch đơn giản hóa TTHC trọng tâm, năm 2015, UBND tỉnh ban hành các Quyết định số 83/QĐ-UBND ngày 21/01/2016; Quyết định số 105/QĐ-UBND ngày 02/02/2016; Quyết định số 130/QĐ-UBND ngày 15/02/2016 về việc công bố danh mục và nội dung TTHC được chuẩn hóa thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Công thương, Sở Giao thông vận tải, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thẩm quyền giải quyết của UBND cấp huyện, UBND cấp xã trong các lĩnh vực công thương, giao thông vận tải, văn hóa, thể thao và du lịch[4]. Tiếp nhận 7 phản ánh, kiến nghị trực tiếp; 2 phản ánh, kiến nghị bằng văn bản của cá nhân, tổ chức liên quan đến quy định hành chính đã được cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức trực tiếp thụ lý hồ sơ trả lời, hướng dẫn kịp thời theo quy định.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thời gian qua việc triển khai cải cách TTHC ở một số đơn vị, địa phương còn hình thức, nhiều TTHC phức tạp, chưa phù hợp, khó thực hiện nhưng chậm được sửa đổi. Việc công khai TTHC chưa được quan tâm thường xuyên; tình trạng chậm công bố, niêm yết TTHC vẫn xảy ra khá phổ biến. Thời gian giải quyết TTHC tại một số đơn vị, địa phương còn kéo dài; một số ít cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện TTHC còn có biểu hiện nhũng nhiễu, tiêu cực, gây bức xúc trong nhân dân. Điều này đã ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của cá nhân và tổ chức, tạo “điểm nghẽn”, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội, môi trường đầu tư của tỉnh. Những hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, một trong những nguyên nhân chủ yếu là do người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước các cấp chưa quán triệt sâu sắc và chưa thực sự quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác cải cách TTHC cả trong các khâu xây dựng, kiểm soát việc ban hành và thực hiện. Vai trò của cơ quan kiểm soát TTHC trong công tác cải cách TTHC chưa được phát huy đúng mức.

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính ở Ninh Bình trong thời gian tới, cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau đây:

Một là, nhiệm vụ đơn giản hóa TTHC được Chính phủ xác định đóng vai trò đặc biệt quan trọng, vì vậy phải huy động sự tham gia tích cực, rộng rãi của tất cả các cơ quan, tổ chức, cá nhân vào quá trình kiểm soát TTHC.

Hai là, thường xuyên xem xét, đánh giá, theo dõi tính khả thi các quy định về TTHC được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật của cấp có thẩm quyền, công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện TTHC, nhằm kịp thời phát hiện những TTHC không phù hợp, để sửa đổi, bổ sung hoặc loại bỏ những TTHC cần thiết, theo phương châm đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện, tiết kiệm thời gian, chi phí, công sức của nhân dân, doanh nghiệp và cơ quan thực hiện TTHC.

Ba là, cần quan tâm nâng cao năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm đầu mối kiểm soát TTHC, không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác kiểm soát TTHC. Thường xuyên rà soát, cập nhật bộ TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết, niêm yết công khai tại nơi giải quyết TTHC, đăng nhập công khai trên trang thông tin điện tử của đơn vị để cá nhân, tổ chức biết và thực hiện TTHC được thuận lợi.

Bốn là, tiếp tục tuyên truyền thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã đề ra là: “Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm là tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng và cải cách hành chính”. Thực hiện thông điệp của Chính phủ đối với việc khẳng định rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động hoạt động kiểm soát TTHC trong quá trình thực hiện cải cách hành chính ở nước ta hiện nay là: “Huy động toàn xã hội tham gia vào quy trình kiểm soát thủ tục hành chính để thực hiện tốt mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm nguyên tắc chỉ ban hành và duy trì các TTHC thực sự cần thiết, hợp lý, hợp pháp và có chi phí tuân thủ thấp nhất”.

Năm là, thực hiện chuẩn hóa TTHC theo Quyết định số 08/QĐ-TTg ngày 08/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch đơn giản hóa thủ tục hành chính trọng tâm năm 2015 với mục tiêu 100% TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của các sở, ban, ngành, UBND cấp huyện; UBND cấp xã được chuẩn hóa, kịp thời công bố, công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính và niêm yết đồng bộ, thống nhất tại nơi tiếp nhận, giải quyết TTHC.

Sáu là, tiếp tục tập trung triển khai, thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 10/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước các cấp trong công tác cải cách TTHC.

Bảy là, đưa nội dung thực hiện hoạt động kiểm soát TTHC là một trong những tiêu chí để xem xét thi đua, khen thưởng, bổ nhiệm, đề bạt cán bộ theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 945/QĐ-TTg ngày 20/6/2015 về việc phân công các bộ, ngành, địa phương thực hiện Nghị quyết số 57/2010/QH12 ngày 26/11/2010 của Quốc hội về kết quả giám sát việc thực hiện cải cách TTHC trong một số lĩnh vực liên quan trực tiếp đến công dân và doanh nghiệp theo Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010; tăng cường công tác kiểm tra đôn đốc việc thực hiện TTHC tại các cấp chính quyền theo quy định tại Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát thủ tục hành chính và thường xuyên kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện giải quyết TTHC cho người dân và doanh nghiệp; định kỳ hàng quý tổ chức giao ban với lãnh đạo sở, ngành, lãnh đạo cấp huyện về công tác kiểm soát TTHC; phát huy vai trò giám sát công tác cải cách TTHC trên địa bàn tỉnh của Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội.

Tám là, xác định Sở Tư pháp luôn là nòng cốt trong việc đẩy mạnh công tác kiểm soát TTHC; chủ động kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh trong việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm soát TTHC trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới đảm bảo chất lượng, hiệu quả, góp phần duy trì và nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Nguyễn Minh Kỳ
Trưởng Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính

Tài liệu tham khảo:

1. Ngày 10/01/2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 30/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Đơn giản hoá thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007 - 2010 (gọi là Đề án 30). Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2006 - 2010 của Chính phủ, với mục tiêu nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, đơn giản, công khai, minh bạch của thủ tục hành chính; tạo sự thuận lợi cho cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp trong tiếp cận và thực hiện thủ tục hành chính; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; góp phần phòng, chống tham nhũng và lãng phí. Đề án 30 khẳng định quyết tâm của Chính phủ tiến hành cải cách hành chính nhà nước, Đề án 30 là một điểm nhấn để cá nhân, tổ chức, nhà đầu tư trong và ngoài nước có lòng tin vào công cuộc đổi mới của Việt Nam.

2. Trong 2 năm 2014 - 2015, UBND tỉnh ban hành 22 văn bản; Sở Tư pháp ban hành 37 văn bản. Đặc biệt, ngày 04/8/2015, Ban thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình đã ban hành Thông tri số 27-TT/TU về đẩy mạnh cải cách TTHC; nâng cao chất lượng thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; ngày 21/01/2015, Ban cán sự Đảng UBND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 08-NQ/BCSĐ về việc đẩy mạnh cải cách TTHC nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, tạo điều kiện thu hút đầu tư ở Ninh Bình; ngày 08/5/2014, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 13/2014/QĐ-UBND về việc ban hành Quy chế tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính thuộc phạm vi quản lý của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh; ngày 13/5/2014, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 334/QĐ-UBND công nhận cán bộ đầu mối thực hiện công tác kiểm soát TTHC; Quyết định số 171/QĐ-UBND ngày 20/3/2014 của UBND tỉnh Ninh Bình Ban hành Quy chế hoạt động của hệ thống cán bộ đầu mối thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Ngày 08/3/2016, UBND tỉnh đã ban hành quyết định số 345/QĐ-UBND kiện toàn cán bộ đầu mối thực hiện công tác kiểm soát TTHC trên địa bàn tỉnh.

3. Hiện nay, cán bộ, công chức làm đầu mối thực hiện nhiệm vụ kiểm soát TTHC trên toàn tỉnh có tổng số 341 cán bộ, công chức ở 17 sở, ban, ngành; 8 huyện, thành phố; 145 xã, phường, thị trấn (trong đó cấp sở là: 35; cấp huyện: 16; cấp xã: 290).

4. Lĩnh vực công thương: 95 TTHC, trong đó thẩm quyền giải quyết của Sở Công thương: 82 TTHC; UBND cấp huyện: 10 TTHC; UBND cấp xã: 3 TTHC. Lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch: 113 TTHC, trong đó thẩm quyền giải quyết của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: 96 TTHC, cấp huyện 14 TTHC; cấp xã: 3 TTHC. Lĩnh vực giao thông vận tải: 128 TTHC, trong đó thẩm quyền giải quyết của Sở Giao thông vận tải 110 TTHC; cấp huyện 9 TTHC; cấp xã 9 TTHC.