Chiều ngày 08/4, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).
 |
| Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang trình bày Tờ trình dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) |
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo
Trình bày trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang cho biết, quá trình xây dựng dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) được thực hiện theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, với sự tham gia của nhiều cơ quan, tổ chức liên quan, bảo đảm tính chặt chẽ và đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Theo đó, dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) (dự thảo Luật) gồm 09 chương, 61 điều, giảm 07 điều so với Luật hiện hành, tập trung điều chỉnh các nội dung liên quan đến quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; tổ chức, hoạt động của các tổ chức tôn giáo; cũng như quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan.
Nội dung dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở 04 nhóm chính sách lớn, cụ thể: (i) Hoàn thiện nguyên tắc hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, đặc biệt trong môi trường số; (ii) Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; (iii) Bổ sung các công cụ quản lý phù hợp thực tiễn; (iv) Đơn giản hóa thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số.
Dự thảo Luật quy định rõ thẩm quyền của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân định thẩm quyền, nhiệm vụ, quyền hạn giữa các cơ quan, đồng thời gắn với điều kiện, đặc điểm, nguồn lực và năng lực của từng địa phương. Quy định này được xây dựng nhằm tăng cường tính chủ động, tự chủ của các cơ quan trong việc quyết định, tổ chức thực hiện và tự chịu trách nhiệm đối với nhiệm vụ được phân quyền, phân cấp, qua đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Đặc biệt, tại khoản 3 Điều 60 dự thảo Luật đã giao Chính phủ quy định chi tiết hơn 30 nội dung tại 34 điều của Luật.
Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến hoạt động tôn giáo tập trung, công tác nhân sự, đào tạo tôn giáo, cũng như các hoạt động y tế, giáo dục, từ thiện của tổ chức tôn giáo gồm: Hoạt động tôn giáo trên không gian mạng, hợp tác quốc tế trong công tác tín ngưỡng, tôn giáo…
Ngoài ra, dự thảo Luật còn thể hiện định hướng cải cách rõ nét khi nhiều thủ tục hành chính được cắt giảm, chuyển từ "đề nghị" sang "đăng ký", từ "đăng ký" sang "thông báo", đồng thời từng bước chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Đây được đánh giá là bước đi phù hợp, góp phần giảm gánh nặng thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức, cá nhân trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo.
Bảo đảm hài hòa giữa việc tôn trọng, bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong tình hình mới
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh khẳng định, hồ sơ dự án Luật đã được chuẩn bị đầy đủ, đúng trình tự, thủ tục và đáp ứng các yêu cầu theo quy định của pháp luật. Báo cáo cũng cho thấy sự thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi Luật, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng bảo đảm hài hòa giữa việc tôn trọng, bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong tình hình mới.
Về cơ bản, các nội dung sửa đổi đã thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời hướng tới hoàn thiện hệ thống pháp luật và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Bên cạnh đó, nhiều nội dung mới của dự thảo Luật được Ủy ban tán thành nhưng cũng đưa ra khuyến nghị, cụ thể: Với quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, Ủy ban thống nhất về sự cần thiết, song đề nghị chỉnh lý để tránh trùng lặp với quy định của Luật An ninh mạng.
Liên quan đến phân cấp quản lý, Ủy ban đánh giá các quy định mới đã bám sát tinh thần đẩy mạnh phân quyền cho địa phương. Tuy nhiên, việc phân cấp cần đi đôi với điều kiện thực tế, bảo đảm tính khả thi, nhất là đối với cấp xã.
Đối với các hoạt động ngoài cơ sở tín ngưỡng, Ủy ban cho rằng cần quy định rõ ràng hơn về chủ thể đăng ký, thời hạn giải quyết nhằm vừa tạo điều kiện cho sinh hoạt tôn giáo, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
