Thứ năm 19/11/2026 01:13
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân theo Bộ luật Lao động năm 2019

Trong bài viết này, tác giả Nguyễn Năng Quang chỉ tập trung phân tích những nội dung chính liên quan đến tranh chấp lao động cá nhân theo quy định tại Mục 2, Chương XIV, từ Điều 187 đến Điều 190 bao gồm: (i) Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động (Thẩm quyền của Hòa giải viên lao động, Thẩm quyền của Trọng tài lao động); (ii) Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp lao động cá nhân; (iii) Thời hiệu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân.

Theo quy định tại Điều 179 Bộ luật Lao động năm 2019 thì “Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động; tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau; tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động”. Bên cạnh việc đưa ra khái niệm về tranh chấp lao động thì Bộ luật Lao động năm 2019 cũng đã quy định một cách cụ thể những tranh chấp được xem là tranh chấp lao động. Theo đó, các loại tranh chấp lao động bao gồm: Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động; giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại; tranh chấp lao động tập thể về quyền hoặc về lợi ích giữa một hay nhiều tổ chức đại diện người lao động với người sử dụng lao động hoặc một hay nhiều tổ chức của người sử dụng lao động.

Quy định về giải quyết tranh chấp lao động cá nhân (GQTCLĐCN) được quy định tại Mục 2 Chương XIV, từ Điều 187 đến Điều 190 của Bộ luật Lao động năm 2019 bao gồm các nội dung về thẩm quyền, thời hiệu, trình tự, thủ tục GQTCLĐCN và hiện đã được hướng dẫn trong Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động (từ Điều 92 đến Điều 108).

1. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động cá nhân

Thẩm quyền GQTCLĐCN được quy định tại Điều 187 Bộ luật Lao động năm 2019 bao gồm: (i) Hòa giải viên lao động (HGVLĐ); (ii) Hội đồng trọng tài lao động (HĐTTLĐ); (iii) Toà án nhân dân.

1.1. Thẩm quyền của Hòa giải viên lao động

Quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 mở rộng thẩm quyền của HGVLĐ trong GQTCLĐCN, theo đó: “Hòa giải viên lao động là người do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bổ nhiệm để hòa giải tranh chấp lao động (TCLĐ), tranh chấp về hợp đồng đào tạo nghề; hỗ trợ phát triển quan hệ lao động”[1]. Bên cạnh nhiệm vụ hòa giải tranh chấp lao động, tranh chấp về hợp đồng đào tạo nghề, HGVLĐ còn có nhiệm vụ hỗ trợ phát triển quan hệ lao động tại địa phương, giúp cho quan hệ lao động dần cải thiện và ngày một phát triển tích cực, hợp tác. HGVLĐ hỗ trợ phát triển đào tạo kiến thức chung về quan hệ lao động và cách thức vận hành của quan hệ lao động trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, dân chủ hóa quan hệ lao động và vai trò điều tiết của Nhà nước trong cơ chế ba bên tại địa phương. Tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, chế độ, điều kiện hoạt động và việc quản lý HGVLĐ do Chính phủ quy định[2].

1.2. Thẩm quyền của Trọng tài lao động

Bộ luật Lao động năm 2019 bổ sung thêm một chủ thể có thẩm quyền GQTCLĐCN mới là Trọng tài lao động. Phương thức này đã được thực hiện qua giải quyết TCLĐ tập thể. TCLĐ cá nhân trước hết sẽ được giải quyết theo thủ tục hòa giải tại HGVLĐ. Thủ tục hòa giải tại HGVLĐ là bắt buộc, trừ 06 trường hợp đã được quy định[3]. Trong 06 trường hợp đó, các bên tranh chấp được quyền khởi kiện ra Tòa hoặc thỏa thuận gửi yêu cầu giải quyết tranh chấp đến HĐTTLĐ mà không cần qua thủ tục hòa giải tại HGVLĐ. Trong trường hợp hòa giải không thành hoặc hòa giải thành, nhưng một trong các bên không thực hiện thỏa thuận, hoặc HGVLĐ không giải quyết vụ việc trong thời gian quy định, thì các bên tranh chấp được quyền khởi kiện ra Tòa án hoặc thỏa thuận gửi yêu cầu giải quyết tranh chấp đến HĐTTLĐ. Việc QGTCLĐCN tại HĐTTLĐ là trên cơ sở tự nguyện, tùy thuộc vào sự thỏa thuận của các bên.

Thành phần của HĐTTLĐ sẽ có ít nhất 15 trọng tài viên, bao gồm đại diện ba bên với số lượng ngang nhau do các bên đề cử. Trọng tài viên lao động làm việc theo chế độ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm. Tiêu chuẩn, điều kiện, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm, chế độ và điều kiện hoạt động của Trọng tài viên lao động, HĐTTLĐ; tổ chức hoạt động của HĐTTLĐ; việc thành lập và hoạt động của Ban trọng tài lao động không được quy định cụ thể trong Bộ luật Lao động năm 2019 mà sẽ do Chính phủ hướng dẫn[4]. Việc quy định thay đổi về số lượng thành viên tối thiểu của Hội đồng trọng tài là 15 người, gồm đại diện ngang nhau từ ba bên so với trước đây số lượng thành viên HĐTTLĐ là số lẻ, không quá 07 người nhằm tăng cường sự lựa chọn cho các bên tranh chấp. Mở rộng thành phần tham gia quá trình GQTCLĐCN là biện pháp đúng đắn, hợp lý của kết quả giải quyết trên cơ sở sử dụng trí tuệ và kinh nghiệm của những người tham gia. Đồng thời, HĐTTLĐ không trực tiếp giải quyết tranh chấp mà thông qua Ban trọng tài lao động. Mỗi bên tranh chấp được chọn ra 01 trọng tài viên trong danh sách trọng tài, thống nhất lựa chọn 01 trọng tài viên lao động khác làm Trưởng ban trọng tài lao động.

Việc chuyển cách thức hoạt động từ cả Hội đồng trọng tài (phương thức giải quyết TCLĐ tập thể theo Bộ luật Lao động năm 2012) sang Ban trọng tài gồm 03 trọng tài viên (phương thức GQTCLĐCN theo Bộ luật Lao động năm 2019), góp phần làm tinh giản bộ máy xử lý, giải quyết nhanh gọn các trường hợp TCLĐ, đồng thời, không làm phát sinh biên chế hay phát sinh các tổ chức khác dẫn đến việc chồng chéo về mặt thẩm quyền. Điều này cho thấy, Nhà nước nâng cao vai trò của việc khuyến khích các bên tranh chấp giải quyết vấn đề của mình trước hết thông qua hòa giải, nếu hòa giải không thành thì thông qua trọng tài và không nên đưa vụ tranh chấp ra Tòa án. Pháp luật lao động Việt Nam mong muốn các bên giải quyết bởi hòa giải và trọng tài ở mức tối đa trước khi đưa ra Tòa án, góp phần nâng cao vị thế của HĐTTLĐ trong việc giải quyết các tranh chấp, phù hợp với bản chất của phương thức giải quyết TCLĐ bằng trọng tài, giảm tải việc giải quyết tranh chấp cho các chủ thể khác, tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo tối đa quyền và lợi ích của các bên khi tham gia vào quan hệ lao động.

Theo Bộ luật Lao động năm 2012, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết TCLĐ tập thể về quyền, hiện tại, Bộ luật Lao động năm 2019 đã thay đổi thẩm quyền giải quyết TCLĐ tập thể về quyền từ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện thành HĐTTLĐ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập HĐTTLĐ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan hành chính không can thiệp sâu. Mặt khác, việc để cơ quan hành chính can thiệp vào quan hệ lao động giữa người lao động và người sử dụng lao động là một bất cập, triệt tiêu những mặt tích cực trong vấn đề thương lượng giữa các bên. Ngoài ra, Bộ luật Lao động năm 2019 bổ sung trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu giải quyết TCLĐ tại cơ quan chuyên môn về lao động của Ủy ban nhân dân, theo đó: “Khi có yêu cầu, cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân là đầu mối tiếp nhận yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động và có trách nhiệm phân loại, hướng dẫn, hỗ trợ, giúp đỡ các bên trong giải quyết tranh chấp lao động”. Quy định này nêu rõ ảnh hưởng, vai trò của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân trong việc thực hiện phân loại, hướng dẫn, hỗ trợ các bên trong giải quyết TCLĐ (khoản 3 Điều 181).

Theo quy định mới, trong trường hợp có yêu cầu của một trong hai bên, hoặc cả hai bên tranh chấp, cơ quan chuyên môn về lao động có nhiệm vụ tiếp nhận và chuyển TCLĐ cá nhân đó đến HGVLĐ đối với trường hợp bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải tại HGVLĐ, chuyển đến HĐTTLĐ trong trường hợp yêu cầu giải quyết thông qua trọng tài hoặc hướng dẫn gửi đến Tòa án để giải quyết theo thủ tục tố tụng. Cơ chế đổi mới này không quy định sự can thiệp hành chính của Nhà nước đối với giải quyết TCLĐ, mà tăng cường vai trò hỗ trợ của Nhà nước vào quá trình giải quyết TCLĐ, thúc đẩy phát triển quan hệ lao động thông qua việc bổ sung quy định trách nhiệm của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân là đầu mối tiếp nhận các yêu cầu giải quyết TCLĐ, có trách nhiệm phân loại, hướng dẫn, hỗ trợ và giúp đỡ các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp[5]. Quy định này thể hiện tính chuyên môn hóa cao, giúp các Tòa án giảm tải bớt khối lượng công việc, đồng thời giúp người lao động và người sử dụng lao động bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích của mình, tạo thuận lợi cho các bên tranh chấp, góp phần tiết kiệm thời gian, kinh phí.

2. Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp lao động cá nhân

Khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định TCLĐ cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của HGVLĐ trước khi yêu cầu HĐTTLĐ hoặc Tòa án nhân dân giải quyết. Tuy nhiên, Bộ luật Lao động năm 2019 cũng quy định 06 trường hợp không bắt buộc thông qua thủ tục hòa giải, trong khi Bộ luật Lao động năm 2012 chỉ quy định 05 tranh chấp không bắt buộc thông qua thủ tục này mà có thể yêu cầu ngay ra Tòa án để giải quyết. Việc quy định bổ sung 01 tranh chấp không bắt buộc qua thủ tục hòa giải là: “Giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại” [6] nhằm nhấn mạnh tranh chấp mang tính phức tạp, các bên tranh chấp có nhiều sự lựa chọn yêu cầu các phương thức GQTCLĐCN khác nhau. Ngoài ra, Bộ luật Lao động năm 2019 còn bổ sung các TCLĐ cá nhân không bắt buộc qua thủ tục hòa giải của HGVLĐ về bảo hiểm. Cụ thể, ngoài tranh chấp về “bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế” thì bổ sung “bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về việc làm, về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động”[7]. Trên thực tế, nhiều trường hợp tranh chấp có tính chất nghiêm trọng mà hòa giải có nguy cơ không giải quyết triệt để được vấn đề hoặc mang đến những bất lợi nhất định cho phía người lao động, pháp luật quy định các trường hợp ngoại lệ là các tranh chấp không bắt buộc phải thông qua hòa giải. Điều đó, cũng hướng tới người lao động, các bên tranh chấp mở rộng quyền lựa chọn phương thức GQTCLĐCN.

Theo Bộ luật Lao động năm 2019, pháp luật lao động quy định thêm chủ thể có thẩm quyền GQTCLĐCN là trọng tài lao động. Nếu các bên tranh chấp thỏa thuận gửi yêu cầu giải quyết tranh chấp đến HĐTTLĐ thì HĐTTLĐ phải ra quyết định thành lập Ban trọng tài lao động để giải quyết vụ việc. Khi yêu cầu HĐTTLĐ giải quyết, các bên không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết. Ban trọng tài lao động gồm có: Các trọng tài viên do mỗi bên lựa chọn và trưởng ban trọng tài do các trọng tài viên này bầu ra. Trường hợp các bên tranh chấp cùng lựa chọn một trọng tài viên để GQTCLĐCN thì Ban trọng tài lao động chỉ gồm 01 trọng tài viên lao động đã được lựa chọn. Ban trọng tài lao động làm việc theo nguyên tắc tập thể và quyết định theo đa số trừ trường hợp có 01 trọng tài. Tuy nhiên, trường hợp Ban trọng tài không được thành lập, không ra quyết định hoặc các bên không thi hành quyết định của Ban trọng tài, thì vẫn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết. Việc thi hành quyết định của trọng tài lao động hoàn toàn phụ thuộc vào thiện chí của các bên tranh chấp.

3. Thời hiệu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân

Bên cạnh việc kế thừa các quy định hiện hành tại Bộ luật Lao động năm 2012 về thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động và yêu cầu Tòa án GQTCLĐCN thì Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung quy định về thời hiệu yêu cầu giải quyết TCLĐ đối với HĐTTLĐ: “Thời hiệu yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 09 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm”. Việc bổ sung thời hiệu yêu cầu HĐTTLĐ GQTCLĐCN là 09 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm sẽ tạo điều kiện cho người lao động cũng như người sử dụng lao động thực hiện quyền yêu cầu của mình một cách tốt nhất, nhất là trong thời kỳ mà vấn đề lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch bệnh như hiện nay.

Bộ luật Lao động năm 2019 bổ sung các trường hợp người yêu cầu chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan mà không thể yêu cầu đúng thời hạn thì thời gian có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan đó không tính vào thời hiệu yêu cầu GQTCLĐCN, cụ thể khoản 4 Điều 190 quy định: “Trường hợp người yêu cầu chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc lý do khác theo quy định của pháp luật mà không thể yêu cầu đúng thời hạn quy định tại Điều này thì thời gian có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan hoặc lý do đó không tính vào thời hiệu yêu cầu giải quyết tranh chấp lao động cá nhân”.

Ngoài ra, Bộ luật Lao động năm 2019 quy định thêm thời hiệu yêu cầu HĐTTLĐ GQTCLĐCN là 09 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, thường xuất hiện tình trạng trốn tránh, che giấu hành vi vi phạm (đặc biệt đối với hoạt động giúp việc gia đình), người sử dụng lao động có thể không ký hợp đồng lao động, không đóng bảo hiểm xã hội mà người lao động không thể biết được, hoặc biết có hành vi đó nhưng vì người sử dụng lao động viện mọi lý do để thuyết phục, khiến người lao động không biết rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình đã bị xâm phạm, khi phát hiện ra vi phạm thì đã muộn, thời hiệu khởi kiện đã hết. Vì thế, việc quy định thời hiệu khởi kiện từ ngày phát hiện ra hành vi mà các bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm như Bộ luật Lao động hiện hành là hoàn toàn hợp lý, đảm bảo tính công bằng, minh bạch và dân chủ.

ThS.LS. Nguyễn Năng Quang
Văn phòng Luật sư Tâm Nguyên Luật TP. Hồ Chí Minh



[1]. Theo Khoản 1 Điều 184 Bộ luật Lao động năm 2019.

[2]. Xem thêm từ Điều 92 đến Điều 97 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.

[3]. Khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động.

[4]. Xem thêm từ Điều 98 đến Điều 104 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động.

[5]. Theo khoản 3 Điều 181 Bộ luật Lao động năm 2019.

[6]. Điểm e khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2012.

[7]. Điểm d khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2012.

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đặc thù khi quyền của người ký hợp đồng không đồng nhất với quyền nhân thân của người có mẫu sinh học. Việc xác định chủ thể có quyền quyết định đối với mẫu, trách nhiệm của ngân hàng mô và hậu quả pháp lý khi hợp đồng chấm dứt đòi hỏi một cơ chế điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.
Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Quyết định hành chính tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; do đó, cơ chế xử lý đối với những quyết định không còn phù hợp, trái pháp luật hoặc không còn khả năng thực hiện có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính hợp pháp, hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước. Các biện pháp sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ là phương thức tự kiểm tra, tự điều chỉnh và “tự sửa sai” (self-correction) của nền hành chính, đồng thời, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam và kinh nghiệm của một số quốc gia, nghiên cứu chỉ ra những bất cập về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của các biện pháp này, từ đó, đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng cơ chế xử lý thống nhất, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Tóm tắt: Quyết định hành chính là công cụ pháp lý quan trọng để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính không chỉ phụ thuộc vào việc ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mà còn phụ thuộc vào việc tổ chức thi hành quyết định đó trên thực tế. Thực tiễn thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam cho thấy, còn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc như chậm thi hành hoặc thi hành không đầy đủ quyết định hành chính, cơ chế bảo đảm thi hành và cưỡng chế hành chính chưa thực sự hiệu quả, các quy định pháp luật về thi hành quyết định hành chính còn phân tán, thiếu thống nhất. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về thi hành quyết định hành chính, các biện pháp bảo đảm thi hành, đồng thời, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về thi hành quyết định hành chính và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành quyết định hành chính trong thời gian tới.
Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Hà Nội sẽ thực hiện khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội (HHI). Thông qua 05 trụ cột với 50 tiêu chí, HHI hướng đến đo lường kết quả phát triển của Thủ đô từ góc nhìn của người dân, phản ánh mức độ người dân thực tế tiếp cận, thụ hưởng, cảm nhận về sự an toàn, tin tưởng, tham gia và đánh giá chất lượng cuộc sống.
Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh quan hệ lao động có nhiều thay đổi, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Đề án "Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới" của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này trong toàn hệ thống Công đoàn.
Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, hiện đại hóa quản lý đất đai, số hóa dữ liệu trên hệ thống quản lý của Nhà nước. Đây là bước đi mang tầm chiến lược, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Nghị định số 326/2026/NĐ-CP gồm 04 chương với 18 điều, thiết lập một khung khổ pháp lý đồng bộ, toàn diện cho việc định danh các địa điểm cụ thể trên toàn lãnh thổ quốc gia. Nghị định đã chứa đựng nhiều điểm mới có tính đột phá về tư duy lập pháp và tư duy quản trị hiện đại.
Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.
Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Luật Thủ đô năm 2026 dành một cơ chế riêng cho Hà Nội trong việc thí điểm các cơ chế, chính sách mới, qua đó tạo thêm không gian để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên, quyền thí điểm không phải là quyền "làm khác" không giới hạn, mà được đặt trong khuôn khổ pháp lý với những yêu cầu cụ thể về phạm vi, thời gian, đánh giá tác động, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm của cơ quan thực hiện.
Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 được ban hành với nhiều điểm mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chủ trương khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam được Đảng và Nhà nước nhận thức, định hướng trong sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi nền sản xuất toàn cầu có sự kết hợp của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, Internet of Things (IoT), robot tự động, dữ liệu lớn và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Để thúc đẩy, tạo động lực cho cá nhân, tổ chức phát huy đam mê khởi nghiệp sáng tạo, tối đa hóa năng lực, nguồn lực, cống hiến trí tuệ cho sự phát triển chung của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã từng bước đề ra chủ trương, chính sách pháp luật, chiến lược lâu dài nhằm kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Từ định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Chính phủ cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 86/NQ-CP ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những chủ trương, chính sách đã góp phần thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong hệ thống kinh tế tư nhân trở thành một động lực phát triển quan trọng của đất nước trong kỷ nguyên số.
Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật được kết cấu gồm 05 chương, 66 điều quy định các cơ chế, chính sách nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Trên cơ sở kế thừa những quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 đồng thời bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho công tác hòa giải ở cơ sở.

Theo dõi chúng tôi trên: