Thứ hai 23/11/2026 05:08
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Hệ thống pháp luật - Thành tố trọng tâm trong hệ sinh thái thể chế phát triển

Hệ thống pháp luật được xem là thành tố trọng tâm trong hệ sinh thái thể chế phát triển, được nhìn nhận trong trạng thái động, gồm hệ thống quy phạm pháp luật hiện hành tồn tại không tách rời với cơ chế xây dựng và thực thi pháp luật, cùng các điều kiện bảo đảm để chu trình điều chỉnh pháp luật được vận hành đồng bộ, thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Hệ thống pháp luật - Thành tố trọng tâm trong hệ sinh thái thể chế phát triển
Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý tiếp tục bổ sung, làm sâu sắc hơn nội dung đánh giá thực tiễn trên cơ sở tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ của các bộ, ngành, bảo đảm các đánh giá được cập nhật đầy đủ và sát với thực tế

Chiều ngày 21/8, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì cuộc họp với Tổ Biên tập, Tổ chuyên gia tư vấn nghiên cứu xây dựng Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới” về sơ thảo Đề án. Tham dự cuộc họp có đại diện một số bộ, ngành, đơn vị thuộc Bộ Tư pháp cùng các chuyên gia, nhà khoa học.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trao đổi tại cuộc họp, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) Nguyễn Văn Cương cho biết, ngoài phần mở đầu và các Phụ lục, Đề án được chia thành ba phần, gồm: (i) Phần thứ nhất “Những vấn đề chung về hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”; (ii) Phần thứ hai “Thực trạng hệ thống pháp luật và thực tiễn thực thi pháp luật Việt Nam”; (iii) Phần thứ ba “Bối cảnh, quan điểm, mục tiêu, giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.

Theo đó, hoàn thiện hệ thống pháp luật là hoàn thiện nội dung quy định pháp luật trong các lĩnh vực, nhóm lĩnh vực cụ thể, được tổ chức, sắp xếp theo cấu trúc phù hợp, cùng với việc hoàn thiện cơ chế xây dựng, thực thi pháp luật cùng các điều kiện bảo đảm, để chu trình điều chỉnh pháp luật được vận hành đồng bộ, thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Đề án xác định hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam theo hướng bảo đảm bao quát được đầy đủ các lĩnh vực đời sống, dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, được thực thi hiệu quả, nghiêm minh, nhất quán với chi phí tuân thủ thấp, nền tư pháp hiện đại, thúc đẩy kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới, trước mắt cho giai đoạn đến năm 2030 với tầm nhìn đến năm 2045, vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Ngoài ra, Đề án cũng đề xuất một số nhiệm vụ và giải pháp cụ thể phục vụ việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới, trọng tâm tập trung vào nhóm giải pháp về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và đổi mới phương thức lãnh đạo đối với công tác xây dựng và thực thi pháp luật; nhiệm vụ và giải pháp hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong từng nhóm lĩnh vực; nhiệm vụ và giải pháp hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật; nhiệm vụ và giải pháp thực thi pháp luật; nhiệm vụ và giải pháp về các điều kiện bảo đảm.

Tại cuộc họp, đa số đại biểu đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của cơ quan chủ trì soạn thảo. Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung của Đề án, đặc biệt là cách tiếp cận, phương pháp xây dựng và tổ chức thực hiện.

Theo các đại biểu, Đề án cần được xây dựng trên một tổng thể thống nhất, bảo đảm tính logic với các đề án, chủ trương và nội dung hiện có trong những lĩnh vực liên quan; đồng thời, cần xác định rõ vị trí, vai trò của Đề án theo hướng là một đề án mang tính tổng quan, có khả năng định hướng và dẫn dắt cho các chương trình, đề án chuyên ngành.

Bên cạnh đó, một số nội dung hiện nay còn mang tính tổng hợp và có sự giao thoa với các đề án đã và đang được triển khai, từ đánh giá thực trạng, xác định mục tiêu đến đề xuất giải pháp. Việc kế thừa các kết quả, nguồn dữ liệu và đề xuất từ các đề án hiện có là cần thiết, song Đề án cần có bước phát triển về chất, tránh trở thành sự cộng gộp cơ học các nội dung đã có. Đối với giai đoạn 2026 - 2030, Đề án nên tập trung xác lập tầm nhìn và định hướng lớn, hạn chế đi sâu vào những vấn đề quá cụ thể, bởi, nhiều vấn đề có thể phù hợp ở một giai đoạn nhất định nhưng chưa chắc còn là điểm nghẽn trong 05 năm tới.

Hệ thống pháp luật - Thành tố trọng tâm trong hệ sinh thái thể chế phát triển
Toàn cảnh cuộc họp

Về mục tiêu và giải pháp, có ý kiến đề nghị cần xác định rõ mục tiêu, có hoạch định cụ thể nhưng không nên đưa ra các giải pháp quá chi tiết. Giải pháp có thể phù hợp ở thời điểm hiện tại nhưng sẽ thay đổi khi điều kiện kinh tế - xã hội, công nghệ và yêu cầu quản lý thay đổi. Vì vậy, Chiến lược cần có tầm nhìn dài hạn hơn, trong đó các giải pháp được thiết kế theo hướng mở, có khả năng thích ứng với những biến động trong tương lai.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý tiếp tục bổ sung, làm sâu sắc hơn nội dung đánh giá thực tiễn trên cơ sở tăng cường sự phối hợp, hỗ trợ của các bộ, ngành, bảo đảm các đánh giá được cập nhật đầy đủ và sát với thực tế.

Về các định hướng, nhiệm vụ, giải pháp, Viện cần tiếp tục hoàn thiện cả phương diện lý luận và nội dung. Đối với các định hướng mang tính lý luận, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục nghiên cứu các tài liệu, kết quả của các Hội nghị; đồng thời tiếp thu những ý kiến có giá trị của các chuyên gia đã tham dự Hội nghị để xác định rõ các từ khóa, quan điểm lý luận làm nền tảng cho Đề án.

Thứ trưởng nhấn mạnh, các từ khóa về lý luận cần có tính mới, tính vượt trội so với những định hướng đã được xác lập tại các nghị quyết, kết luận trước đây, trong đó có Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới... Đây là yêu cầu quan trọng để bảo đảm Đề án không chỉ tổng hợp những quan điểm đã có mà còn phải đưa ra được những định hướng mới, có giá trị dẫn dắt trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Thùy Dung

Tin bài có thể bạn quan tâm

Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Tạo thêm cơ hội tìm mái ấm cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Tạo thêm cơ hội tìm mái ấm cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Sáng ngày 20/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), với 463/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 92,79%.
Thông qua Luật Luật sư (sửa đổi) với những đổi mới quan trọng trong tổ chức và hành nghề

Thông qua Luật Luật sư (sửa đổi) với những đổi mới quan trọng trong tổ chức và hành nghề

Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng ngày 20/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Luật sư (sửa đổi) với 94,19% tổng số đại biểu tán thành.
Luật Văn bản quy phạm pháp luật: Bổ sung cơ chế xử lý tình huống khẩn cấp

Luật Văn bản quy phạm pháp luật: Bổ sung cơ chế xử lý tình huống khẩn cấp

Ngày 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Văn bản quy phạm pháp luật với 403/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 80,76% tổng số đại biểu Quốc hội. Đáng chú ý, Luật bổ sung cơ chế cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành nghị quyết để điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp.
Cơ chế đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở một số quốc gia và kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam

Cơ chế đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở một số quốc gia và kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam

Tóm tắt: Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế quản lý tài nguyên khoáng sản, đặc biệt, sau khi Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024 có hiệu lực, việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về cơ chế đấu giá quyền khai thác khoáng sản trở nên cấp thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả thi hành và bảo đảm khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản quốc gia. Nghiên cứu phân tích quy định pháp luật và thực tiễn tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại Ấn Độ, Trung Quốc và Canada, trên cơ sở so sánh với pháp luật Việt Nam, chỉ ra những hạn chế còn tồn tại, từ đó, đề xuất các định hướng hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành trong lĩnh vực này.
Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Chiều ngày 19/11, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định của Chính phủ về tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật, nhằm hoàn thiện các quy định về trách nhiệm, trình tự, phương thức tổ chức thi hành pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá tài sản

Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá tài sản

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 07 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027, trừ quy định tại khoản 2 Điều 65. Luật được ban hành nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động đấu giá, tăng cường tính công khai, minh bạch và ngăn chặn các hành vi trục lợi trong quá trình đấu giá.
Tổng rà soát văn bản: Chuyển mạnh từ thụ động tiếp nhận sang chủ động rà soát, xử lý điểm nghẽn

Tổng rà soát văn bản: Chuyển mạnh từ thụ động tiếp nhận sang chủ động rà soát, xử lý điểm nghẽn

Ngày 19/11/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì Hội nghị tham vấn hoàn thiện dự thảo Báo cáo của Chính phủ về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).
Tăng cường quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao với các cơ quan tiến hành tố tụng trong tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Tăng cường quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao với các cơ quan tiến hành tố tụng trong tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Tóm tắt: Mối quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Cục 1) với các cơ quan tiến hành tố tụng có vai trò quan trọng, tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm. Tuy nhiên, trước những thay đổi của hệ thống pháp luật và mô hình chính quyền mới, việc duy trì và nâng cao hiệu quả phối hợp đang đặt ra nhiều yêu cầu, thách thức mới. Trên cơ sở phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật và thực tiễn phối hợp giữa Cục 1 với các cơ quan tiến hành tố tụng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch

Hoàn thiện thể chế về đấu giá tài sản, nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá viên, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tăng cường các biện pháp ngăn chặn hành vi thông đồng, trục lợi là những mục tiêu quan trọng được đặt ra trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Với nhiều đề xuất sửa đổi, bổ sung đáng chú ý, dự thảo Luật hướng tới xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.
Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ về tổng rà soát văn bản

Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ về tổng rà soát văn bản

Ngày 16/11/2026, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật đã có Báo cáo số 1419/BC-KTVB&TCTHPL về tình hình thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tại Bộ Tư pháp từ. Báo cáo cho thấy các kết quả đạt được trong nửa đầu tháng 11, đồng thời xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện, đặc biệt hoàn thành Báo cáo của Chính phủ về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL.
Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Tóm tắt: Quyết định hành chính cá biệt hạn chế quyền có tác động sâu sắc đến lợi ích hợp pháp của người dân. Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, việc chuyển dịch từ nền hành chính mệnh lệnh sang “văn hóa biện minh” thông qua thực thi nghĩa vụ nêu lý do là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu làm rõ bản chất pháp lý và các thành tố của nghĩa vụ này. Trên cơ sở phân tích lý luận, quy phạm và thực tiễn xét xử tại Việt Nam, nghiên cứu nhận diện những khoảng trống pháp lý do chưa có luật chung về ban hành quyết định hành chính, đồng thời, chỉ ra những hạn chế của hệ thống biểu mẫu hiện hành trong việc thể hiện đầy đủ căn cứ và lý do của quyết định. Từ đó, khẳng định tính tất yếu của việc ban hành đạo luật chung, cụ thể hóa yêu cầu lập luận vào biểu mẫu và tăng cường kiểm soát tư pháp. Các giải pháp này nhằm bảo đảm thủ tục và bảo vệ thực chất quyền con người.
Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Nhằm triển khai Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II" (Dự án EU JULE II), sáng ngày 17/11, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công. Đồng chủ trì Hội thảo có bà Đặng Kim Hoa, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp và PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II.
Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đặc thù khi quyền của người ký hợp đồng không đồng nhất với quyền nhân thân của người có mẫu sinh học. Việc xác định chủ thể có quyền quyết định đối với mẫu, trách nhiệm của ngân hàng mô và hậu quả pháp lý khi hợp đồng chấm dứt đòi hỏi một cơ chế điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Hoàn thiện pháp luật về các phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Hoàn thiện pháp luật về các phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Tóm tắt: Nghị quyết số 80-NQ/TW định hướng huy động nguồn lực xã hội nhằm phát huy giá trị di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên, khung pháp luật điều chỉnh các phương thức tiếp cận và khai thác di sản văn hóa còn một số bất cập, hạn chế. Trên cơ sở phân tích thực trạng pháp luật, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện đối với bốn phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa, gồm: (i) đầu tư dự án độc lập gắn với không gian di sản; (ii) thuê, liên doanh, liên kết khai thác tài sản công; (iii) đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP); (iv) xã hội hóa gắn với quyền khai thác thương mại. Các kiến nghị hướng tới hoàn thiện cơ chế pháp lý, xác lập rõ quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư để thu hút nguồn lực xã hội, bảo đảm tính hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và nghĩa vụ bảo tồn di sản.
Nhận diện những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Nhận diện những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Đại học Phenikaa tổ chức Hội thảo khoa học "Những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển". Đồng chủ trì Hội thảo có PGS.TS. Nguyễn Anh Thu, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa và PGS.TS. Mai Đắc Biên, Trưởng khoa Luật, Đại học Phenikaa. Hội thảo có tham dự các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện các cơ quan quản lý, cùng trao đổi về những vấn đề pháp lý mới đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển đất nước.

Theo dõi chúng tôi trên: