Từ khóa: quyết định; quyết định hành chính; cải cách hành chính nhà nước.

Đặt vấn đề

Quyết định hành chính là hình thức để cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền thực hiện quyền hành pháp, tổ chức thi hành pháp luật và giải quyết các vấn đề cụ thể phát sinh trong hoạt động quản lý nhà nước. Chất lượng của quyết định hành chính ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; đồng thời, củng cố niềm tin của người dân đối với nền hành chính nhà nước. Trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam đang đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, yêu cầu nâng cao chất lượng ban hành và thực thi quyết định hành chính trở nên cấp thiết. Xuất phát từ yêu cầu đó, nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về quyết định hành chính, phân tích yêu cầu, các yếu tố ảnh hưởng và quy trình ban hành, thực thi quyết định hành chính, qua đó, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động ban hành quyết định trong nền hành chính nhà nước.

1. Một số vấn đề về quyết định hành chính

Quyết định là kết quả của quá trình xác định và lựa chọn phương án phù hợp để giải quyết một vấn đề hoặc thực hiện công việc trong cuộc sống.

Trong hoạt động quản lý, các nhà quản lý thường xuyên ban phải hành các quyết định. Có thể hiểu, quyết định quản lý là cách thức nhà quản lý giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình quản lý, thực hiện nhiệm vụ quản lý của mình[1]. Đó là kết quả của quá trình nhà quản lý nhận thức về vấn đề và lựa chọn cách thức hành động thích hợp nhất nhằm giải quyết vấn đề trong khi tiến hành các hoạt động quản lý. Ban hành quyết định là công việc quan trọng của mọi cấp quản lý nhưng không phải cấp quản lý nào cũng ban hành các quyết định có tính chất giống nhau. Tính chất của quyết định quản lý phụ thuộc vào cấp quản lý trong tổ chức, vị trí pháp lý mà chủ thể ra quyết định nắm giữ trong tổ chức như: cấp quản lý càng cao thì các quyết định được ban hành càng có tầm ảnh hưởng lớn, tính chiến lược càng cao; ngược lại, cấp quản lý càng thấp thì các quyết định càng có tính cụ thể, tầm ảnh hưởng càng hẹp. Ảnh hưởng của những quyết định này tới tổ chức và các thành viên có thể không giống nhau như: có những quyết định có khả năng ảnh hưởng tới sự tồn tại và phát triển lâu dài của cả tổ chức; có những quyết định chỉ ảnh hưởng tới một cá nhân nào đó và có tác dụng trong một khoảng thời gian ngắn[2]. Các quyết định quản lý được ban hành trong khu vực ngoài nhà nước (môi trường doanh nghiệp và các tổ chức phi nhà nước khác) và khu vực công. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ tập trung phân tích các quyết định hành chính trong hệ thống hành chính nhà nước.

Hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của các cơ quan hành chính nhà nước và các cá nhân được nhà nước trao thẩm quyền điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội nhằm duy trì trật tự xã hội, đưa đất nước phát triển theo đúng định hướng, mục tiêu của Đảng và Nhà nước. Đây là một dạng của quản lý xã hội[3]. Để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, các cơ quan hành chính nhà nước và các cá nhân được trao thẩm quyền cần ban hành các quyết định hành chính. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của những đặc tính riêng của môi trường quản lý nhà nước (đối tượng quản lý rộng và đa dạng; chủ thể quản lý sử dụng quyền lực nhà nước trong quá trình quản lý; chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của các chủ thể quản lý được quy định cụ thể trong pháp luật...) nên việc ra các quyết định quản lý trong lĩnh vực hành chính nhà nước (quyết định hành chính nhà nước) có những điểm khác biệt so với việc ra các quyết định trong môi trường bên ngoài nhà nước[4].

Quyết định hành chính là quyết định do các chủ thể hành chính nhà nước (các cơ quan hành chính nhà nước hay các công chức hành chính được trao thẩm quyền) ban hành để giải quyết những vấn đề cụ thể phát sinh trong hoạt động hành chính nhà nước. Quyết định hành chính khác với quyết định hành chính nhà nước[5]. Quyết định hành chính nhà nước được hiểu theo nghĩa rộng, gồm các quyết định chung (quyết định chính sách) và quyết định quy phạm, tức là những quyết định mang tính định hướng, không trực tiếp giải quyết các mối quan hệ xã hội cụ thể thì quyết định hành chính hướng vào giải quyết các trường hợp cụ thể.

Quyết định hành chính khác với văn bản hành chính. Về bản chất, văn bản hành chính là vật mang quyết định hành chính, là cách thức thể hiện của quyết định hành chính, tức là nội dung của văn bản chứa đựng nội dung của quyết định hành chính. Tuy nhiên, một văn bản cũng có thể mang nhiều quyết định hành chính khác nhau và quyết định hành chính cũng không chỉ thể hiện dưới hình thức văn bản mà có thể được thể hiện dưới các hình thức khác như lời nói hoặc thậm chí là hành động, cử chỉ... của người có thẩm quyền.

Quyết định hành chính có những đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, quyết định hành chính có tính quyền lực nhà nước, thể hiện ý chí đơn phương của chủ thể quản lý nhà nước và có tính cưỡng chế bắt buộc thi hành đối với các đối tượng chịu sự tác động, quản lý.

Thứ hai, quyết định hành chính có tính dưới luật, được ban hành trên cơ sở và nhằm mục đích thi hành Hiến pháp, luật và các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên. Vì thế, quyết định hành chính không được trái với các văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ ba, quyết định hành chính có tính thứ bậc, phản ánh mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước, theo đó, quyết định của cơ quan cấp dưới phải phù hợp và không được trái với quyết định của cơ quan cấp trên.

Thứ tư, quyết định hành chính được ban hành theo trình tự, thủ tục và thể thức chặt chẽ do pháp luật quy định, bảo đảm tính hợp pháp, hợp lý và hiệu lực thi hành trên thực tế.

2. Phân loại quyết định hành chính

Có nhiều cách phân loại các quyết định hành chính khác nhau tuỳ theo các tiêu chí được lựa chọn để phân loại. Các tiêu chí chủ yếu dùng để phân loại các quyết định hành chính là hình thức thể hiện của quyết định, mức độ thường xuyên của vấn đề cần giải quyết, cách thức ban hành quyết định...

Thứ nhất, theo chủ thể ban hành quyết định.

Tùy theo vị trí pháp lý trong hệ thống hành chính nhà nước, mỗi chủ thể quản lý nhà nước có thể ban hành những quyết định hành chính khác nhau. Chẳng hạn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã có thể ban hành những quyết định hành chính thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, khác với những quyết định hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh hay của Giám đốc Sở.

Thứ hai, theo hình thức thể hiện của quyết định.

Quyết định hành chính có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: thể hiện bằng văn bản hoặc bằng lời nói, đưa ra những cử chỉ, tín hiệu, dấu hiệu... Tuy nhiên, các quyết định quan trọng thường được thể hiện dưới hình thức văn bản.

Thứ ba, theo mức độ thường xuyên của vấn đề cần giải quyết.

Theo tiêu chí này, quyết định hành chính có thể được phân loại thành hai loại cơ bản: quyết định theo chương trình (được chương trình hóa) và quyết định không theo chương trình (chưa được chương trình hóa)[6].

- Quyết định theo chương trình là những quyết định để giải quyết những vấn đề thường xuyên xảy ra, lặp đi lặp lại trong quá trình quản lý. Thông thường, với những vấn đề này, nhà quản lý thường thiết lập sẵn những thủ tục cố định để giải quyết. Loại quyết định này thường không gặp nhiều khó khăn khi ban hành, do đó, nhà quản lý cấp cao thường có thể ủy quyền cho cấp thấp hơn quyết định. Đa số các trường hợp, quyết định theo chương trình ít đòi hỏi sự sáng tạo và khả năng quyết đoán của người ra quyết định.

- Quyết định không theo chương trình là những quyết định để giải quyết những vấn đề không thường xuyên xảy ra trong tổ chức, đòi hỏi nhà quản lý phải có những nỗ lực lớn. Loại quyết định này được đưa ra nhằm giải quyết những vấn đề mới, có thể chỉ diễn ra một lần duy nhất với tổ chức và việc giải quyết đòi hỏi tính sáng tạo cao. Những vấn đề bất thường như vậy phải được sự quan tâm của các nhà quản lý cấp cao trong tổ chức.

3. Các yêu cầu đối với quyết định hành chính

Các quyết định hành chính phải đáp ứng những yêu cầu nhất định. Một quyết định hành chính khi ban hành cần bảo đảm hai nhóm yêu cầu cơ bản là: về tính hợp pháp và tính hợp lý[7]. Yêu cầu về tính hợp pháp đối với quyết định hành chính xuất phát từ nguyên tắc cơ bản của hoạt động hành chính nhà nước là quản lý bằng pháp luật (sử dụng pháp luật như công cụ cơ bản trong quản lý) và theo pháp luật (tuân thủ, không làm trái với các quy phạm pháp luật). Đồng thời, quyết định hành chính cần phải hợp lý, phù hợp với nhu cầu và nguyện vọng của đối tượng quản lý và thích hợp với khả năng, trình độ quản lý nhà nước trong từng giai đoạn nhất định.

3.1. Yêu cầu hợp pháp đối với quyết định hành chính

Một quyết định hành chính được coi là hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ bốn yêu cầu cơ bản sau:

Thứ nhất, quyết định hành chính không được trái với quy định pháp luật về nội dung và mục đích. Do tính chất của các hoạt động hành chính là quản lý bằng pháp luật và theo pháp luật nên bất kỳ quyết định nào của cơ quan hành chính nhà nước hoặc của các cá nhân được trao thẩm quyền cũng không được trái với Hiến pháp và pháp luật. Ngoài ra, hệ thống hành chính có thứ bậc chặt chẽ nên quyết định hành chính chỉ hợp pháp khi không trái với các quy định của cơ quan hành chính nhà nước cấp trên.

Thứ hai, quyết định hành chính chỉ được ban hành trong phạm vi thẩm quyền được xác định của chủ thể ban hành. Trong hệ thống hành chính nhà nước, mỗi cơ quan, đơn vị đều có chức năng, nhiệm vụ xác định và thẩm quyền hành chính nhất định để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ đó. Thẩm quyền hành chính được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật. Yêu cầu này đòi hỏi mỗi cơ quan hành chính nhà nước và công chức được trao thẩm quyền chỉ ban hành quyết định để giải quyết những công việc được pháp luật quy định cụ thể, không lạm quyền, đồng thời, không lảng tránh nghĩa vụ, trách nhiệm.

Thứ ba, quyết định hành chính phải có lý do xác thực và căn cứ pháp lý rõ ràng. Một quyết định hành chính chỉ được ban hành khi trong thực tiễn hành chính nhà nước đòi hỏi phải ban hành quyết định để giải quyết. Trong trường hợp không có lý do xác thực mà nhà quản lý vẫn ban hành các quyết định thì quyết định đó không những khó thực thi mà còn có khả năng gây thiệt hại cho hoạt động của Nhà nước. Do vậy, cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền cần nêu rõ các căn cứ pháp lý khi ban hành quyết định hành chính.

Thứ tư, quyết định hành chính chỉ hợp pháp khi được ban hành theo đúng trình tự và thủ tục theo quy định của pháp luật.

3.2. Yêu cầu hợp lý đối với quyết định hành chính

Một quyết định hành chính được coi là hợp lý khi đáp ứng đầy đủ bốn yêu cầu sau:

Thứ nhất, quyết định hành chính phải bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và cá nhân đối tượng chịu tác động của quyết định. Khi những nhà quản lý nhà nước chỉ quan tâm tới lợi ích của Nhà nước, bỏ qua lợi ích của cá nhân đối tượng chịu tác động của quyết định sẽ không tạo được sự đồng thuận của những đối tượng này và quyết định rất khó có hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn.

Thứ hai, quyết định hành chính phải cụ thể, phù hợp với từng đối tượng điều chỉnh và từng trường hợp cụ thể. Cùng một vấn đề giống nhau trong hoạt động hành chính nhà nước, nhà quản lý phải biết lựa chọn những giải pháp khác nhau để giải quyết cho phù hợp với đối tượng mà quyết định sẽ điều chỉnh. Vì vậy, trong quá trình xây dựng và ban hành quyết định hành chính, việc tìm hiểu về đối tượng chịu tác động của quyết định giữ vai trò rất quan trọng.

Thứ ba, quyết định hành chính phải bảo đảm tính hệ thống toàn diện. Cần hình thành một hệ thống tổng thể, thống nhất các quyết định hành chính, hỗ trợ lẫn nhau để bảo đảm mục tiêu chung của cả bộ máy hành chính nhà nước. Bên cạnh đó, tính hệ thống của quyết định hành chính còn thể hiện ở sự thống nhất giữa nội dung, mục đích mà quyết định đặt ra với các phương tiện cần thiết để thực hiện quyết định.

Thứ tư, quyết định hành chính phải bảo đảm các yêu cầu của kỹ thuật lập quy về văn phong, ngôn ngữ hành chính, cách thức trình bày văn bản. Thể thức của quyết định hành chính khi được ban hành bằng văn bản phải tuân thủ theo thể thức trình bày văn bản[8]; ngôn ngữ được sử dụng trong các quyết định hành chính là văn phong hành chính - công vụ, phải bảo đảm rõ ràng, ngắn gọn, không đa nghĩa.

Trong các nhóm yếu tố trên, nhóm các yếu tố hợp pháp giữ vị trí chủ đạo. Một quyết định hành chính chỉ được xem xét tới tính hợp lý khi quyết định đó được xác định là hợp pháp. Các yêu cầu của tính hợp pháp quyết định khả năng tồn tại của quyết định hành chính, còn các yêu cầu của tính hợp lý xác định tính khả thi của quyết định đó. Các cấp chính quyền, các cơ quan nhà nước không thể vì lý do hợp lý, phù hợp với những hoàn cảnh, điều kiện cụ thể của địa phương, đơn vị mình để ban hành các quyết định hành chính trái pháp luật hay không đúng thẩm quyền.

4. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc ra quyết định hành chính

Trong thực tế, có rất nhiều yếu tố khác nhau có thể ảnh hưởng đến chất lượng của một quyết định hành chính. Tuy nhiên, có thể phân loại các yếu tố này thành hai nhóm cơ bản: các yếu tố khách quan và các yếu tố chủ quan.

Thứ nhất, các yếu tố khách quan.

Các yếu tố khách quan là những yếu tố không xuất phát và không phụ thuộc vào chủ thể ban hành quyết định hành chính. Các yếu tố này gồm: đặc điểm, tính chất hay những thay đổi trong môi trường mà tổ chức tồn tại có ảnh hưởng tới việc ban hành quyết định hành chính. Những yếu tố khách quan chủ yếu gồm thay đổi trong đường lối chính trị của quốc gia; quy định trong hệ thống quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề cần ban hành quyết định; mức độ phát triển kinh tế - xã hội nói chung; thành tựu khoa học - công nghệ, những nguồn lực để thực hiện quyết định mà tổ chức đã hoặc có thể đạt được khi tiến hành thực thi quyết định...

Ngoài ra, thông tin về vấn đề có thể được xem xét là một yếu tố khách quan có ảnh hưởng lớn đến chất lượng của quyết định hành chính. Thông tin càng đầy đủ, chính xác, độ tin cậy của thông tin càng lớn thì khả năng ban hành quyết định càng được bảo đảm.

Thứ hai, các yếu tố chủ quan.

Các yếu tố chủ quan là những yếu tố gắn liền với chủ thể ban hành quyết định hành chính. Trước hết, là mong muốn giải quyết các vấn đề phát sinh trong phạm vi thẩm quyền giải quyết của chủ thể. Khi một vấn đề xuất hiện, mặc dù được nhận thức rõ ràng nhưng chủ thể ra quyết định vì những lý do nhất định không mong muốn giải quyết vấn đề thì sẽ không ban hành quyết định. Một yếu tố khác liên quan tới chủ thể ra quyết định là năng lực của chủ thể đó trong quá trình nhận thức vấn đề và lựa chọn phương án để giải quyết vấn đề. Đặc tính tâm lý và trạng thái tâm lý của người ra quyết định hành chính tại thời điểm ban hành quyết định có thể ảnh hưởng đến chất lượng của quyết định.

5. Quy trình ban hành và thực thi quyết định hành chính

Quy trình ban hành quyết định hành chính là tập hợp các bước nối tiếp nhau trong quá trình xây dựng, ban hành và thi hành quyết định. Thực hiện quy trình ban hành quyết định không chỉ là lựa chọn giải pháp phù hợp để giải quyết vấn đề mà phải nghiên cứu và hiểu rõ vấn đề cần ban hành quyết định giải quyết, xác định các giải pháp khả thi, cũng như phân tích và chỉ ra những thuận lợi, khó khăn của từng giải pháp để lựa chọn giải pháp phù hợp nhất[9].

Để nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả của quyết định hành chính cần tuân thủ quy trình ban hành và thực thi quyết định với nhiều giai đoạn khác nhau. Một quyết định hành chính từ khi bắt đầu nhận thức vấn đề cần ban hành quyết định giải quyết đến khi được áp dụng và mang lại kết quả trong hoạt động quản lý trải qua các giai đoạn cơ bản sau[10]:

Thứ nhất, nhận diện vấn đề cần ban hành quyết định hành chính để giải quyết.

Đây là bước quan trọng trong quy trình ban hành quyết định hành chính, có ảnh hưởng tới tất cả các quy trình còn lại. Nhận diện chính xác vấn đề cần giải quyết và nguyên nhân dẫn đến vấn đề giữ vai trò quan trọng trong quá trình ban hành quyết định hành chính, giúp chủ thể ban hành quyết định đề xuất các giải pháp xử lý vấn đề phù hợp. Nhận định sai vấn đề hoặc xác định nguyên nhân của vấn đề không chính xác dẫn đến quyết định hành chính được ban hành để giải quyết vấn đề không đi đúng định hướng, hệ quả không giải quyết được vấn đề.

Để có thể đánh giá và xác định đúng những nguyên nhân làm phát sinh vấn đề cần có hệ thống thông tin về vấn đề. Vì vậy, thông tin trong ban hành quyết định hành chính đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Yêu cầu cơ bản đối với nguồn thông tin cần thiết cho quá trình ban hành quyết định là: thông tin phải chính xác, đầy đủ, kịp thời và phù hợp; xác định đúng các quy định pháp luật được áp dụng làm căn cứ ban hành quyết định hành chính.

Thứ hai, xây dựng các phương án khả thi để giải quyết vấn đề.

Sau khi xác định chính xác nguyên nhân của vấn đề, cần xây dựng các phương án khả thi để giải quyết vấn đề. Quá trình xây dựng các phương án giải quyết vấn đề bắt đầu bằng việc thu thập các thông tin chi tiết về vấn đề cần ban hành quyết định. Cần hình thành nhiều phương án khác nhau trong khuôn khổ nguồn lực (nhân lực và vật lực) để nghiên cứu và phân tích. Khi nhà quản lý chỉ đưa ra được phương án duy nhất để giải quyết vấn đề, xu hướng chung là chấp nhận ngay phương án đó hoặc hủy bỏ mà không có đối chứng so sánh.

Thứ ba, so sánh, đánh giá các phương án đã xây dựng để lựa chọn một phương án tối ưu.

Để đánh giá đúng các phương án đã xây dựng và lựa chọn phương án tối ưu nhất tại thời điểm ban hành quyết định, cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể. Các tiêu chí này phải trả lời được các câu hỏi như: liệu phương án nêu ra có khả thi, có đủ các nguồn lực để thực hiện hay không? phương án này có phù hợp với mục tiêu của quyết định không?...

Phương án được đánh giá là tối ưu nhất là phương án thỏa mãn nhiều nhất các tiêu chí đặt ra để so sánh. Ngoài ra, có thể sử dụng phương án đánh giá bằng trọng số để xác định mức độ tối ưu, phù hợp của phương án.

Thứ tư, tiến hành soạn thảo quyết định hành chính.

Sau khi lựa chọn được phương án tối ưu, cần tiến hành soạn thảo quyết định. Văn bản ban hành quyết định hành chính có thể được thiết kế sẵn mẫu theo quy định pháp luật.

Thứ năm, thông qua quyết định hành chính. Quyết định hành chính muốn có hiệu lực phải được thông qua theo đúng quy định của pháp luật. Hai cách thức thông qua quyết định hành chính tương ứng với hai loại cơ quan hành chính nhà nước cơ bản là cơ quan nhà nước có thẩm quyền chung và cơ quan nhà nước có thẩm quyền riêng.

Đối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền chung (ví dụ: Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp), các quyết định được thông qua bằng hình thức biểu quyết theo đa số. Khi tiến hành thông qua quyết định của cơ quan lãnh đạo tập thể, cần tổ chức cuộc họp thông qua quyết định. Cuộc họp thông qua quyết định là hình thức pháp lý của hoạt động hành chính nhà nước.

Đối với quyết định thông qua theo cơ chế cá nhân, người được trao thẩm quyền tự mình quyết định và chịu trách nhiệm cá nhân về quyết định của mình. Điều này thể hiện rõ nét năng lực, sự quyết đoán của người ra quyết định.

Thứ sáu, ban hành văn bản và công bố quyết định.

Trong quá trình này, cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền cần chú ý thể thức của văn bản và những nguyên tắc của công tác văn thư lưu trữ.

Triển khai thực hiện quyết định hành chính là khâu cuối để giải quyết vấn đề. Việc thực hiện quyết định bắt đầu bằng việc nhanh chóng triển khai quyết định đến đối tượng được quyết định điều chỉnh. Sau khi nhận được quyết định, các cơ quan thực thi phải nhanh chóng tổ chức lực lượng để thực hiện quyết định. Những nguồn lực cần thiết để thực hiện quyết định cần phải được dự trù trước và đầy đủ. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để quyết định có thể đi vào áp dụng trong thực tiễn. Việc tổ chức lực lượng gồm: phân công đơn vị và cá nhân chịu trách nhiệm thi hành quyết định, triển khai phối hợp với các cơ quan có liên quan, chuẩn bị các phương tiện, vật chất và tài chính cần thiết cho quá trình thực hiện quyết định.

Sau khi thực hiện quyết định hành chính, cần tiến hành đánh giá tổng kết hiệu quả của quyết định. Đây là hoạt động quan trọng, cần thiết để rút ra bài học kinh nghiệm cho công tác ban hành quyết định hành chính.

Kết luận

Quyết định hành chính là hình thức pháp lý cơ bản, thể hiện quyền lực nhà nước, qua đó, cơ quan hành chính nhà nước và cá nhân có thẩm quyền thực hiện quyền hành pháp, tổ chức thi hành pháp luật và giải quyết các vấn đề cụ thể phát sinh trong hoạt động quản lý nhà nước. Quyết định hành chính chỉ có giá trị và hiệu lực thi hành khi đáp ứng yêu cầu về tính hợp pháp và tính hợp lý, trong đó, tính hợp pháp giữ vị trí chủ đạo, xác định khả năng tồn tại của quyết định, còn tính hợp lý xác định tính khả thi của quyết định trên thực tế.

Hiểu đầy đủ các vấn đề lý luận về quyết định hành chính như: khái niệm, đặc điểm, phân loại, yêu cầu, các yếu tố ảnh hưởng và quy trình ban hành, thực thi là cơ sở khoa học quan trọng để tiếp tục hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động ban hành và thực thi quyết định hành chính, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay.

PGS.TS. Đặng Khắc Ánh

Học viện Hành chính và Quản trị công

Ảnh: Internet

[1]. Donnelly, James H/ Gibsson, James/ Ivancevich, John (2000), Quản trị học căn bản, Nxb. Thống kê, Hà Nội, tr.148.

[2]. Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), Cẩm nang quản lý - Kỹ năng quản lý hành chính nhà nước, Nxb. Lý luận Chính trị, Hà Nội, tr.26-27.

Koontz, Harold/Odonnell, Cyril/Weihrich, Heinz (1994), Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Nxb. Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.

[3]. Học viện Hành chính Quốc gia (2023), Tài liệu bồi dưỡng đối với công chức ngạch chuyên viên và tương đương, Nxb. Bách khoa Hà Nội, tr.33-64.

[4]. Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), tlđd, tr.28.

[5]. Học viện Hành chính Quốc gia (2023), tlđd, tr.314-346.

[6]. Donnelly, James H/ Gibsson, James/ Ivancevich, John (2000), Quản trị học căn bản, Nxb. Thống kê, Hà Nội, tr.148; Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), tlđd, tr.25.

[7]. Học viện Hành chính Quốc gia (2023), tlđd, tr.130-133; Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), tlđd, tr.29-32.

[8]. Nghị định số 30/2020/NĐ-CP ngày 05/3/2020 của Chính phủ quy định về công tác văn thư.

[9]. Donnelly, James H/ Gibsson, James/ Ivancevich, John (2000), tlđd, tr.151-152; Stoner, James A.F./Freeman, R. Edward/Gilbert, Daniel R. (1995), tlđd, tr.245; Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), tlđd, tr.32.

[10]. Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), tlđd, tr.33-42.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Trần Thị Thanh Thủy (Chủ biên) (2008), Cẩm nang quản lý - Kỹ năng quản lý hành chính nhà nước, Nxb. Lý luận Chính trị, Hà Nội, tr.7-42.

2. Donnelly, James H/ Gibsson, James/ Ivancevich, John (2000), Quản trị học căn bản, Nxb. Thống kê, Hà Nội.

3. Học viện Hành chính Quốc gia (2023), Tài liệu bồi dưỡng đối với công chức ngạch Chuyên viên chính và tương đương - Phần I: Kiến thức chung, Nxb. Bách khoa Hà Nội.

4. Koontz, Harold/Odonnell, Cyril/Weihrich, Heinz (1994), Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Nxb. Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội.

5. Mintzberg, Henry (2010), Nghề quản lý, Nxb. Thế giới, Hà Nội.

(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật: Hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính)