Tập trung chuyển đổi số và phòng, chống tiêu cực trong dự án chính sách Luật Đấu giá tài sản

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì Hội nghị tham vấn chính sách dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi)

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, sau gần 10 năm triển khai thực hiện Luật Đấu giá tài sản đã đạt nhiều kết quả cụ thể, đóng góp quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về trình tự, thủ tục đấu giá được thống nhất, chặt chẽ; giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật; tăng cường nhu cầu, mở rộng khả năng tiếp cận, tham gia đấu giá của tổ chức, cá nhân; nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả trong việc xử lý tài sản, đặc biệt là tài sản công; hoạt động đấu giá tài sản từng bước được chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa, xã hội hóa một cách mạnh mẽ; hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu giá tài sản ngày càng được tăng cường cả ở trung ương và địa phương.

Tuy nhiên, Luật Đấu giá tài sản hiện hành đã bộc lộ một số bất cập. Cụ thể, một số chủ trương mới của Đảng trong các Nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị được ban hành trong thời gian gần đây như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân… chưa được thể chế hóa thành luật.

Mới đây nhất, Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xác định nhiều giải pháp, nhiệm vụ triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”. Một số quy định trong Luật Đấu giá tài sản số 01/2016/QH14 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) đã không còn phù hợp. Bên cạnh đó, thực tiễn triển khai Luật Đấu giá tài sản đặt ra nhiều yếu tố mới, cần quy định cụ thể.

Theo Thứ trưởng Phan Chí Hiếu, để tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới về phát triển dịch vụ đấu giá tài sản theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả, hiệu lực của công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản, Bộ Tư pháp triển khai nhiều hoạt động để xây dựng Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Hội nghị lần này là dịp để Bộ Tư pháp lắng nghe các ý kiến đóng góp của các cơ quan, cá nhân có liên quan giúp hoàn thiện dự thảo.

Đối với nội dung về chuyển đổi số, Thứ trưởng nhấn mạnh, đây là nội dung trọng tâm, quan trọng của dự thảo, do đó, cần có quy định cụ thể về đấu giá trực tuyến, xây dựng cơ sở dữ liệu và Cổng đấu giá quốc gia, nhưng phải bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và có cơ chế kiểm soát phù hợp. Về trách nhiệm của người có tài sản đấu giá, cần làm rõ cơ chế giám sát, tránh phát sinh tiêu cực, đặc biệt trong các trường hợp đấu giá theo lô hoặc có dấu hiệu can thiệp vào quá trình đấu giá.

Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Văn Tuấn phát biểu tại Hội nghị

Theo Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Văn Tuấn, Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tập trung vào 03 nhóm chính sách lớn, cụ thể:

Chính sách 1: Hoàn thiện các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện của đấu giá viên; tổ chức, hoạt động, quyền và trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản.

Chính sách 2: Hoàn thiện trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải đấu giá; có cơ chế khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thực hiện trình tự, thủ tục đấu giá tài sản.

Chính sách 3: Phân định và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động đấu giá tài sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước về đấu giá tài sản.

Tại Hội nghị, các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết và tầm quan trọng của việc sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản, thay thế Luật Đấu giá tài sản hiện hành. Mục tiêu là kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng; khắc phục các hạn chế, bất cập của pháp luật hiện hành; thúc đẩy công tác đấu giá tài sản phát triển minh bạch, hiệu quả; phòng ngừa, xử lý vi phạm, tiêu cực; đồng thời, tạo cơ sở pháp lý cho việc phát triển hoạt động đấu giá tài sản bền vững. Các đại biểu cũng thống nhất với cách tiếp cận xây dựng Luật theo hướng bao quát các vấn đề lớn như: loại tài sản đấu giá, điều kiện hành nghề đấu giá viên, tổ chức đấu giá, trình tự, thủ tục, chuyển đổi số và quản lý nhà nước, cũng như kiểm soát tiêu cực.

Đối với từng nội dung chính sách, có ý kiến cho rằng, về tài sản đấu giá, cần phân định rõ các loại tài sản bắt buộc đấu giá và các loại tài sản khác, tránh chồng chéo, bỏ sót. Về tổ chức hành nghề, đại biểu đề nghị bỏ mô hình doanh nghiệp tư nhân, nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá viên và vai trò của hiệp hội. Về trình tự, thủ tục đấu giá, cần quy định chặt chẽ đối với tài sản bắt buộc, đồng thời linh hoạt hơn với tài sản tự nguyện nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch. Ngoài ra, một số ý kiến cũng đề cập đến các vấn đề cụ thể như niêm yết thông tin, tiền đặt trước, đấu giá tài sản đặc thù; đề xuất bảo đảm kết nối với các nền tảng đấu giá nước ngoài để nâng cao hiệu quả việc đấu giá tài sản; việc cho thuê nền tảng để triển khai các nhiệm vụ, nội dung liên quan đến đấu giá tài sản.

Đại diện Bộ Công an (ở giữa) phát biểu ý kiến tại Hội nghị

Về tên gọi của hệ thống đấu giá trực tuyến, đại diện Bộ Công an đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh sửa, thống nhất về tên gọi đối với hệ thống Bộ Công an được giao triển khai là “Hệ thống quản lý đấu giá tài sản”. Đối với chính sách 2, đại diện Bộ Công an đề nghị quy định thực hiện đấu giá trực tuyến thông qua Hệ thống quản lý đấu giá tài sản do Bộ Công an xây dựng. Trong đó, Bộ Công an sẽ ban hành tiêu chuẩn để kết nối đến trang thông tin đấu giá của các tổ chức đấu giá, tránh tình trạng không đảm bảo an ninh, an toàn trong quá trình thực hiện đấu giá trực tuyến.