Thứ hai 16/11/2026 20:41
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả

Đây là mục tiêu quan trọng của Hội thảo khoa học “Hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính” do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì. Đồng chủ trì có Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật Trương Thế Côn và Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Nguyễn Thị Hạnh. Hội thảo được tổ chức bằng hình thức trực tiếp tại Hà Nội kết hợp trực tuyến tới hơn 130 điểm cầu trên toàn quốc.

Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà hoạt động thực tiễn hàng đầu trong lĩnh vực pháp luật, hành chính học; đại diện một số bộ, ngành; một số đại biểu Quốc hội; đại diện Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp; tổ chức pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; đại diện Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đại diện lãnh đạo, công chức, các chức danh tư pháp một số cơ quan, ban, ngành, luật gia, luật sư, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, tổ chức hành nghề luật...

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu khai mạc Hội thảo

Xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhận định, hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính là chủ đề mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn rất lớn, góp phần hoàn thiện hệ thống lý luận về pháp luật hành chính, hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng phục vụ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, đối tượng phục vụ theo đúng chủ trương của Đảng, Nhà nước, qua đó thúc đẩy kinh tế - xã hội đất nước phát triển nhanh, mạnh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Thứ trưởng nhấn mạnh, trong quản lý hành chính nhà nước, quyết định hành chính đóng vai trò đặc biệt quan trọng, là công cụ quản lý, điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội và thể hiện quyền lực công thông qua các văn bản hành chính do cơ quan, người có thẩm quyền ban hành. Quyết định hành chính không chỉ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân mà còn tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích, đời sống của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cả cộng đồng xã hội. Chính vì vậy, việc ban hành quyết định hành chính đòi hỏi phải tuân theo đúng pháp luật, đúng quy trình, thủ tục và đặc biệt đáp ứng được nhu cầu, nguyện vọng của Nhân dân và yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước trong từng giai đoạn cụ thể, nhất là khi Việt Nam đang quyết liệt xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền, xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ.

Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, việc ban hành quyết định hành chính còn những khó khăn, vướng mắc, bất cập nhất định như chưa được thực hiện thống nhất, đồng bộ trong phạm vi các bộ, ngành, địa phương và các lĩnh vực, phần nào ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chưa đáp ứng đầy đủ, toàn diện yêu cầu thực tiễn phát triển của đất nước. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó có nguyên nhân do hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động ban hành quyết định hành chính còn phân tán, chưa có một văn bản quy phạm pháp luật mang tính tổng thể, thống nhất.

Thứ trưởng cho biết, Bộ Tư pháp được giao xây dựng dự thảo Nghị định quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính (dự thảo Nghị định) nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với Hiến pháp năm 2013, sửa đổi, bổ sung năm 2025 và khắc phục những hạn chế, vướng mắc trong hoạt động ban hành quyết định hành chính; qua đó góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật về ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Hiện nay, Bộ Tư pháp đang tích cực phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để sớm trình Chính phủ dự thảo Nghị định này. Tuy nhiên, trong thời gian tới, khi các điều kiện “chín muồi”, Bộ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xây dựng dự án Luật Ban hành quyết định hành chính.

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật Trương Thế Côn phát biểu tại Hội thảo

Đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong ban hành quyết định hành chính

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính gợi mở một số nội dung quan trọng mong nhận được nhiều ý kiến trao đổi, thảo luận cụ thể, chi tiết để có thêm cơ sở hoàn thiện dự thảo Nghị định. Trong đó, Cục trưởng lưu ý đến vấn đề ban hành quyết định hành chính trên môi trường điện tử như ứng dụng công nghệ thông tin, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình ban hành quyết định hành chính. Cục trưởng Nguyễn Thị Hạnh cho biết, hiện chưa có nhiều quy định tại các văn bản pháp luật điều chỉnh về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong ban hành quyết định hành chính. Nội dung này được đưa vào dự thảo Nghị định còn khá sơ khai, cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng chi tiết, cụ thể hơn.

Bên cạnh đó, Cục trưởng Nguyễn Thị Hạnh cũng nhấn mạnh về vấn đề quy trình ban hành quyết định hành chính. Theo đó, hiện nay, việc ban hành quyết định hành chính với tốc độ rất nhanh, nên cần phải có giải pháp để bảo đảm cân bằng hài hòa quyền của các bên, bảo đảm công khai, minh bạch nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh. Trong dự thảo Nghị định, thủ tục được sửa đổi đã quy định từ việc lấy ý kiến tham vấn, đánh giá tác động và thủ tục thông báo trước.

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Bùi Thị Nam báo cáo tại Hội thảo

Báo cáo tại Hội thảo, đồng chí Bùi Thị Nam, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính trình bày bốn định hướng cơ bản liên quan đến hoàn thiện pháp luật về thủ tục ban hành quyết định hành chính, cụ thể:

Một là, thiết lập khuôn khổ pháp lý chung điều chỉnh hoạt động ban hành quyết định hành chính trong hệ thống hành chính nhà nước, từ quá trình xây dựng, ban hành đến xử lý quyết định sau ban hành và tổ chức thi hành sau khi ban hành.

Hai là, tăng cường cơ chế kiểm soát quyền lực hành chính và trách nhiệm giải trình trong quá trình ban hành quyết định hành chính. Pháp luật cần quy định rõ yêu cầu về căn cứ pháp lý, căn cứ thực tiễn của quyết định hành chính để bảo đảm tránh khiếu kiện, khởi kiện.

Ba là, bảo đảm hài hòa giữa tính thống nhất của pháp luật và tính linh hoạt của hoạt động quản lý hành chính.

Bốn là, gắn hoàn thiện pháp luật về thủ tục ban hành quyết định hành chính với yêu cầu chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền.

Cần xây dựng Luật về ban hành văn bản hành chính

Hội thảo ghi nhận 16 ý kiến phát biểu của các chuyên gia, đại biểu tham dự trực tiếp và trực tuyến. Những góp ý tại Hội thảo là nguồn thông tin hữu ích, góp phần hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính; đồng thời là cơ sở quan trọng để Ban soạn thảo, Tổ biên tập nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính. Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận, góp ý, đề xuất, kiến nghị về những vấn đề như: Sự cần thiết của văn bản pháp luật điều chỉnh thống nhất về việc ban hành quyết định hành chính; khái niệm quyết định hành chính; thực trạng pháp luật và khó khăn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn ban hành quyết định hành chính; hình thức, thẩm quyền, quy trình ban hành quyết định hành chính; …

Trong đó, các ý kiến đều cho rằng cần thiết phải có một văn bản pháp luật để điều chỉnh thống nhất vấn đề ban hành quyết định hành chính, trong đó không ít ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng khi đề nghị nâng tầm văn bản này thành Luật để bảo đảm đủ hiệu lực thực thi điều chỉnh lĩnh vực này. Trong đó, PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ cho rằng, luật chuyên ngành cũng đã quy định về các vấn đề như hình thức, chủ thể, thủ tục ban hành văn bản hành chính, trong khi nghị định không thể vượt luật, do đó, cần thiết phải ban hành luật và là Luật về ban hành văn bản hành chính, không phải về ban hành quyết định hành chính.

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ phát biểu tại Hội thảo

Xác định rõ phạm vi chủ thể ban hành quyết định hành chính

Phát biểu tại Hội thảo, đại biểu Trần Thị Hiền, Đại học Phenikaa cho rằng, Điều 2 quy định “quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước… ban hành”, trong đó, khái niệm “cơ quan hành chính nhà nước” chưa được xác định rõ là ngoài những cơ quan mà Hiến pháp hay Luật Tổ chức chính quyền địa phương quy định còn gồm những cơ quan nào. Chẳng hạn như cơ quan chuyên môn (Sở, Phòng của cấp xã, tỉnh, hoặc Cục thuộc Bộ…) có được xác định là cơ quan hành chính hay không. Chính vì vậy, đại biểu đề nghị, dự thảo Nghị định cần làm rõ khái niệm này, có thể mở rộng theo hướng bổ sung các quyết định hành chính do cơ quan trong “hệ thống cơ quan hành chính nhà nước” ban hành.

Đồng chí Trần Thị Hiền nêu quan điểm về các phương án loại trừ trong phạm vi điều chỉnh được đưa ra tại điểm c khoản 2 Điều 1 dự thảo Nghị định. Theo đại biểu, phương án 2 loại trừ đối với quyết định “theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức” sẽ dẫn đến phạm vi quá hẹp, không tương thích với Điều 2 (đang thể hiện phạm vi rất rộng qua khái niệm về quyết định hành chính). Chẳng hạn, một quyết định tuyển dụng những người bên ngoài hệ thống cơ quan nhà nước có được loại trừ trong trường hợp này hay không, hay tất cả quyết định liên quan đến “cán bộ, công chức, viên chức” thì đều không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Đại biểu Trần Thị Hiền Đại học Phenikaa phát biểu tại Hội thảo

Liên quan đến thẩm quyền ban hành văn bản hành chính, PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ đề nghị mở rộng phạm vi không chỉ giới hạn trong khu vực hành chính (tức các cơ quan hành chính, người có thẩm quyền trong bộ máy hành chính) mà văn bản hành chính của tất cả các cơ quan (kể cả các cơ quan Quốc hội, cơ quan dân cử).

Đại diện từ địa phương, đồng chí Trần Thanh Hưng, Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên cho biết, tại địa phương hiện đang rất vướng mắc về vấn đề xác định trách nhiệm của cơ quan tham mưu (như các Sở) trong việc ban hành quyết định hành chính. Do đó, dự thảo Nghị định cần quy định rõ nội dung này thay vì chỉ “đi thẳng” vào cơ quan có thẩm quyền ban hành (như các Ủy ban nhân dân). Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị cần bổ sung quy định về cơ quan kiểm tra, giám sát việc ban hành quyết định hành chính. Đồng thời, đại diện Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên nhận định, một số quy định tại dự thảo Nghị định thuộc phạm vi của Nghị định số 30/2020/NĐ-CP về công tác văn thư, tức Nghị định quy định thủ tục ban hành quyết định hành chính chỉ quy định về trình tự, thủ tục ban hành, còn thẩm quyền ký, ký thừa ủy quyền, ký thừa lệnh… như thế nào thuộc công tác văn thư nên những nội dung này cần được lược bỏ tại dự thảo Nghị định.

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Đại biểu Trần Thanh Hưng, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên đề nghị bổ sung quy định về cơ quan kiểm tra, giám sát việc ban hành quyết định hành chính

Cân nhắc về quy định hình thức quyết định hành chính

Tại Hội thảo, PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ đề nghị, cần phân loại văn bản hành chính, theo đó, loại thứ nhất mang tính pháp lý hành chính, tức có giá trị pháp lý bắt buộc dù không phải là quy phạm pháp luật và loại thứ hai không có giá trị pháp lý hành chính, chỉ là các loại công văn hành chính trong quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước, đơn vị, người có thẩm quyền.

Về hình thức quyết định hành chính, đồng chí Trần Thanh Hưng cho rằng, việc liệt kê như dự thảo Nghị định là không phù hợp. Theo đó, quyết định hành chính thì trước hết hình thức phải là quyết định, còn những văn bản khác ban hành kèm theo quyết định (bằng khen, giấy khen, giấy chứng nhận…) là văn bản phụ kèm theo, bản chất hợp lại chỉ là một quyết định. Tức là, văn bản hành chính không ban hành kèm theo một quyết định thì không thể được coi là một quyết định hành chính. Do đó, đại biểu đề nghị, không nên tách các loại văn bản kiểu liệt kê như quy định trong dự thảo Nghị định.

Chia sẻ tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Quỳnh Liên, Đại biểu Quốc hội khóa XVI lưu ý về một số nội dung trong dự thảo Nghị định. Trong đó, về hình thức quyết định hành chính, đồng chí Nguyễn Quỳnh Liên đề nghị việc xác định, khẳng định quyết định hành chính dưới hình thức nào, thống nhất ở mức độ nào, hình thức ra sao cần cân nhắc để bảo đảm có một nghị định điều chỉnh về những vấn đề cấp thiết đặt ra hiện nay chứ không “làm thay” việc của các luật hay văn bản khác đã có quy định về những hình thức văn bản mà chúng ta gọi là quyết định hành chính. Đồng thời, về trình tự, thủ tục ban hành quyết định hành chính, đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên đề nghị cơ quan soạn thảo cần lưu ý, nếu đặt ra một quy trình chung ban hành quyết định hành chính, nhưng lại dẫn chiếu đến luật chuyên ngành, vừa chung, vừa riêng, không có những cái “khóa” để kiểm tra, kiểm soát rủi ro sẽ trở thành thiếu sót trong việc hướng dẫn tại Nghị định này.

Một số hình ảnh tại Hội thảo:

Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả
Thống nhất thủ tục ban hành quyết định hành chính, bảo đảm nền hành chính hiện đại, liêm chính, phục vụ và hiệu quả

(Ảnh: Song An, Thuỳ Dung)

Uyên Nhi

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.
Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Quyết định hành chính tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; do đó, cơ chế xử lý đối với những quyết định không còn phù hợp, trái pháp luật hoặc không còn khả năng thực hiện có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính hợp pháp, hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước. Các biện pháp sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ là phương thức tự kiểm tra, tự điều chỉnh và “tự sửa sai” (self-correction) của nền hành chính, đồng thời, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam và kinh nghiệm của một số quốc gia, nghiên cứu chỉ ra những bất cập về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của các biện pháp này, từ đó, đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng cơ chế xử lý thống nhất, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Tóm tắt: Quyết định hành chính là công cụ pháp lý quan trọng để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính không chỉ phụ thuộc vào việc ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mà còn phụ thuộc vào việc tổ chức thi hành quyết định đó trên thực tế. Thực tiễn thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam cho thấy, còn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc như chậm thi hành hoặc thi hành không đầy đủ quyết định hành chính, cơ chế bảo đảm thi hành và cưỡng chế hành chính chưa thực sự hiệu quả, các quy định pháp luật về thi hành quyết định hành chính còn phân tán, thiếu thống nhất. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về thi hành quyết định hành chính, các biện pháp bảo đảm thi hành, đồng thời, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về thi hành quyết định hành chính và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành quyết định hành chính trong thời gian tới.
Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính nói chung và ban hành quyết định hành chính trong trường hợp đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan. Nghiên cứu phân tích, đánh giá những bất cập, hạn chế của pháp luật hiện hành về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt. Nghiên cứu cho thấy, pháp luật còn thiếu đồng bộ, chưa quy định đầy đủ nguyên tắc, thẩm quyền, hình thức văn bản và trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp đặc biệt trong những tình huống đặc biệt. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, quản trị quốc gia trong điều kiện phát sinh các tình huống đặc biệt.
Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, ban hành quyết định hành chính ngày càng gắn với môi trường dữ liệu và hệ thống số. Hiện, pháp luật đã có những quy định tạo cơ sở cho ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước, nhưng chưa hình thành khuôn khổ thống nhất điều chỉnh ban hành quyết định hành chính trong môi trường điện tử, đồng thời, chưa làm rõ vai trò của quyết định hành chính như kết quả pháp lý cuối cùng trong dịch vụ công trực tuyến. Nghiên cứu phân tích, chỉ ra các khoảng trống pháp lý như thiếu quy định trực tiếp về quyết định hành chính điện tử; chưa có tiêu chí xác định phạm vi áp dụng; trách nhiệm dữ liệu còn phân tán; giá trị chứng cứ của dữ liệu số chưa rõ; chưa có cơ chế bảo đảm an toàn pháp lý cho người thực thi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm chuẩn hóa quy trình, xác định phạm vi áp dụng và tăng cường bảo đảm pháp lý trong môi trường số.
Pháp luật của một số quốc gia về quyết định hành chính và khuyến nghị đối với Việt Nam

Pháp luật của một số quốc gia về quyết định hành chính và khuyến nghị đối với Việt Nam

Tóm tắt: Quyết định hành chính là văn bản pháp luật có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhà nước, là phương tiện để chuyển tải các mệnh lệnh của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý. Các quyết định hành chính có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức nên pháp luật cần quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành quyết định hành chính. Tuy nhiên, hiện, pháp luật về quyết định hành chính được quy định trong nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành và chưa được hiểu thống nhất về khái niệm quyết định hành chính, quy định cụ thể về trình tự, thủ tục ban hành, dẫn đến thực tiễn áp dụng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Qua nghiên cứu pháp luật của Đức, Nhật Bản và Na Uy, trên cơ sở đánh giá yêu cầu về tái cấu trúc hệ thống pháp luật của Việt Nam theo Nghị quyết số 27/NQ-TW[I] và Nghị quyết số 66/NQ-TW[II], Kết luận số 09-KL/TW[III] nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay.
Căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo quy định pháp luật một số quốc gia và khuyến nghị đối với Việt Nam

Căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo quy định pháp luật một số quốc gia và khuyến nghị đối với Việt Nam

Tóm tắt: Tính hợp pháp của quyết định hành chính là nội dung quan trọng của pháp luật hành chính hiện đại được nhiều quốc gia ghi nhận. Trên cơ sở phân tích quy định pháp luật của Đức, Trung Quốc và Nhật Bản, nghiên cứu chỉ ra các căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính được quy phạm hóa trong các văn bản luật. Nghiên cứu cho thấy, căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo pháp luật Đức, Trung Quốc và Nhật Bản được xem xét trên ba phương diện: thẩm quyền ban hành, nội dung và hình thức của quyết định. Hiện, Việt Nam chưa có văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể và rõ ràng về các căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều quyết định hành chính được ban hành bất hợp pháp trong thực tiễn. Từ việc đánh giá thực trạng ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam, nghiên cứu kiến nghị, đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính đáp ứng yêu cầu của cải cách hành chính.
Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Ngày 10/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội nghị triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 15/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật.
Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Nhằm khai thác hiệu quả các tầng không gian đô thị, Điều 11 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 thiết lập khuôn khổ pháp lý về quy hoạch, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao. Các quy định hướng đến bảo đảm an toàn, quốc phòng, an ninh, kết nối đồng bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, phát triển công trình.
Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật), nhiều đại biểu Quốc hội tập trung góp ý các quy định nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động đấu giá. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ khâu đăng ký, tổ chức phiên đấu giá đến xử lý nghiêm các hành vi thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản.
Pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay: Từ cơ sở lý luận đến định hướng hoàn thiện

Pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay: Từ cơ sở lý luận đến định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm các quyết định hành chính được ban hành, thực hiện theo đúng quy định, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích của các tổ chức, cá nhân có liên quan. Nghiên cứu phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trên cơ sở đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng, nghiên cứu chỉ ra những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành, yêu cầu đặt ra từ phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, từ đó, đề xuất định hướng hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, hướng tới xây dựng cơ chế thủ tục thống nhất và từng bước hình thành luật chuyên biệt về ban hành quyết định hành chính.
Kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính - Lý luận thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện

Kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính - Lý luận thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện

Tóm tắt: Kiểm soát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước là yêu cầu của mọi nền hành chính các quốc gia trên thế giới, nhằm bảo đảm tính hợp pháp trong hoạt động công vụ, phòng ngừa và hạn chế tình trạng lạm quyền, đồng thời, bảo đảm tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức. Ở Việt Nam, các cơ chế kiểm soát hoạt động hành chính đã từng bước được hình thành và hoàn thiện, tuy nhiên, hiệu quả thực thi trên thực tế còn hạn chế. Nghiên cứu phân tích, đánh giá việc kiểm soát quá trình ban hành và thi hành quyết định hành chính cá biệt - một hình thức phổ biến và có tác động trực tiếp trong quản lý hành chính. Trên cơ sở làm rõ yêu cầu của hoạt động kiểm soát, nghiên cứu phân tích, đánh giá các cơ chế kiểm soát hiện hành, chỉ ra những hạn chế về phương diện pháp luật và thực tiễn thi hành. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, liêm chính, hiệu quả trong bối cảnh phát triển mới.
Thẩm quyền ban hành quyết định hành chính

Thẩm quyền ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Quyết định hành chính là biểu hiện đặc trưng, phổ biến phản ánh mối quan hệ giữa Nhà nước và xã hội và là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng điều hành, quản lý xã hội. Ban hành quyết định hành chính hợp pháp, phù hợp với thực tiễn là đòi hỏi khách quan góp phần bảo đảm sự ổn định của trật tự hành chính. Trên cơ sở phân tích đặc trưng thẩm quyền ban hành quyết định hành chính, thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn triển khai thực hiện, nghiên cứu đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về chủ thể ban hành quyết định hành chính, trong đó, tập trung vào giải pháp đổi mới tư duy về quản lý nhà nước và hoàn thiện thể chế về ban hành quyết định hành chính.

Theo dõi chúng tôi trên: