Tiếp thu tối đa ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ chính sách Luật Luật sư (sửa đổi)

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi chủ trì phiên họp Hội đồng thẩm định hồ sơ chính sách Luật Luật sư (sửa đổi)

Theo báo cáo tóm tắt tại phiên họp, việc xây dựng chính sách để ban hành Luật Luật sư (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư trong tình hình mới; bảo đảm để luật sư, tổ chức của luật sư thực hiện tốt hơn quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm theo quy định pháp luật; xây dựng và phát triển đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, am hiểu pháp luật, giỏi kỹ năng hành nghề, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế; đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập về thể chế, tạo cơ sở pháp lý cho việc phát triển tổ chức và hoạt động của luật sư phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thông lệ quốc tế.

Luật Luật sư (sửa đổi) tiếp tục kế thừa, phát triển một số quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn thi hành thời gian qua trên cơ sở kết quả tổng kết thi hành Luật Luật sư. Sửa đổi một số quy định về: (i) tiêu chuẩn luật sư nhằm xây dựng đội ngũ luật sư có đạo đức, bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và năng lực chuyên môn, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề luật sư; (ii) minh bạch hóa thị trường dịch vụ pháp lý, phát triển các tổ chức hành nghề luật sư hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và chủ trương phát triển kinh tế tư nhân; (iii) phân định rõ nội hàm giữa quản lý nhà nước với tự quản trong tổ chức và hoạt động của luật sư; quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư bảo đảm hiệu lực, hiệu quả, thực hiện phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.

Toàn cảnh phiên họp Hội đồng thẩm định

Trên cơ sở đó, bên cạnh việc tiếp tục kế thừa, phát triển một số quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn thi hành thời gian qua, Luật Luật sư (sửa đổi) tập trung vào 03 nhóm chính sách lớn, cụ thể như sau:

Chính sách 1: Xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề của luật sư.

Chính sách 2: Phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy tổ chức hành nghề luật sư hoạt động chuyên nghiệp, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hội nhập quốc tế và chủ trương phát triển kinh tế tư nhân.

Chính sách 3: Đổi mới quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả, thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số; nâng cao năng lực, trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư; nâng cao vai trò giám sát, phối hợp quản lý của Mặt trận Tổ quốc.

Phát biểu tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao cơ bản nhất trí với sự cần thiết xây dựng Luật Luật sư (sửa đổi), đồng thời cho rằng việc hoàn thiện chính sách cần bảo đảm tính kế thừa, ổn định và phù hợp với thực tiễn hoạt động tư pháp.

Đối với chính sách xây dựng đội ngũ luật sư, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị tiếp tục duy trì quy định miễn đào tạo nghề luật sư, cũng như miễn hoặc giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư đối với những người nguyên là thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên. Theo đại diện cơ quan này, đây là nhóm đối tượng đã trải qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu, có thời gian công tác lâu dài trong lĩnh vực tư pháp, tích lũy được trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn cao, đặc biệt trong hoạt động tố tụng. Việc tiếp tục áp dụng cơ chế ưu tiên nêu trên không chỉ bảo đảm tính kế thừa của chính sách hiện hành mà còn góp phần tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ luật sư trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, đối với quy định về kỳ thi cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động một cách toàn diện. Trong đó, cần làm rõ mô hình tổ chức kỳ thi (tập trung hoặc phân vùng), các điều kiện bảo đảm về nguồn lực như kinh phí, nhân sự, cơ sở vật chất; đồng thời thiết kế cơ chế tổ chức thi bảo đảm khách quan, minh bạch ở các khâu như ra đề, coi thi, chấm thi, phúc khảo, giải quyết khiếu nại, cũng như có giải pháp phòng ngừa xung đột lợi ích.

Các đại biểu tham dự phát biểu ý kiến

Đại tá Bùi Hoàng Anh, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế, Bộ Quốc phòng nhất trí cao với hồ sơ và các chính sách, nội dung liên quan đến dự án Luật; đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ thêm một số nội dung. Theo Đại tá Bùi Hoàng Anh, cần nghiên cứu, rà soát bổ sung quy định về cơ chế chính sách thu hút đội ngũ hành nghề luật sư, tổ chức hành nghề luật sư không chỉ với địa phương ở vùng sâu, vùng xa mà kể cả các địa phương không phải là trung tâm kinh tế, tài chính (có điều kiện kinh tế khó khăn) trên cả nước. Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu, rà soát, cân nhắc bổ sung cơ chế kiểm soát, có biện pháp đối với những doanh nghiệp không phải là luật sư, tổ chức hành nghề luật sư đã được cấp đăng ký kinh doanh để bảo đảm các doanh nghiệp này thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ.

Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Mai Lương Khôi nhận định, các thành viên Hội đồng thẩm định cơ bản thống nhất cao về các nội dung lớn của hồ sơ chính sách, bao gồm cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn, cũng như sự tương thích với các điều ước quốc tế, yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và nguồn lực thực hiện.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá đầy đủ các nội dung cần tiếp thu, đồng thời làm rõ, hoàn thiện những vấn đề còn có ý kiến khác nhau. Đặc biệt, cần rà soát, cập nhật và thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay, nhất là theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng vào dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Thứ trưởng cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách theo ý kiến của Hội đồng thẩm định, trong đó tập trung nâng cao chất lượng Tờ trình; hoàn thiện Báo cáo đánh giá tác động theo hướng có phân tích định lượng, bảo đảm tính thuyết phục; rà soát, giải trình đầy đủ, rõ ràng các ý kiến góp ý; đồng thời tăng cường nghiên cứu, cập nhật kinh nghiệm quốc tế, nhất là từ các tổ chức, hiệp hội luật sư quốc tế để làm cơ sở tham chiếu trong quá trình xây dựng chính sách. Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ các quy định về thủ tục hành chính; cân nhắc kỹ lưỡng thời điểm trình dự án Luật trong mối liên hệ với việc xây dựng, ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu tối đa ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ chính sách, bảo đảm đủ điều kiện trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định.