Đặt vấn đề
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, trợ giúp pháp lý được xác định là một trong các dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu. Công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm triển khai thực hiện bằng nhiều hình thức như tổ chức các cuộc nói chuyện chuyên đề phổ biến pháp luật; viết tin, bài hoạt động trợ giúp pháp lý; niêm yết các bảng thông tin về trợ giúp pháp lý; ký kết kế hoạch phát sóng về trợ giúp pháp lý trên các đài truyền thanh địa phương, tổ chức các hội nghị tập huấn, hội nghị chuyên đề, đặc biệt, hình thức tổ chức các phiên tòa giả định về trợ giúp pháp lý cho đối tượng trẻ em. Tuy nhiên, hoạt động này còn tồn tại những khó khăn, hạn chế nhất định. Chính vì vậy, cần có định hướng rõ ràng, chặt chẽ để thực hiện công tác truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em qua hình thức phiên tòa giả định nhằm khắc phục khó khăn, hạn chế và nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý. Khi đó, phiên tòa giả định được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho công tác tuyên truyền pháp luật về trợ giúp pháp lý cho trẻ em nói riêng và chính sách của Đảng, Nhà nước nói chung, góp phần xây dựng đất nước công bằng, xã hội văn minh trong kỷ nguyên mới.
1. Hoạt động truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em qua hình thức phiên tòa giả định tại Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 3 tỉnh Vĩnh Long
1.1. Công tác trợ giúp pháp lý cho trẻ em
Dưới góc độ pháp lý, Điều 1 Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em năm 1989 quy định: “Trẻ em là bất kỳ người nào dưới 18 tuổi, trừ trường hợp pháp luật có thể được áp dụng với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hơn”. Điều 1 Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 quy định: “Trẻ em là công dân Việt Nam dưới 16 tuổi”[1]. Điều 1 Luật Trẻ em năm 2016 quy định: “Trẻ em là người dưới 16 tuổi”.
Có thể thấy, mặc dù có sự khác nhau về độ tuổi pháp lý nhưng đều nhằm mục đích tạo cơ sở pháp lý nền tảng cho việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, tạo cơ hội cho trẻ em phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và tinh thần[2].
Xác định độ tuổi pháp lý của trẻ em ảnh hưởng đến việc xác định một người chưa phải người đã thành niên là giới hạn được hưởng các quyền theo độ tuổi cũng như phải thực hiện các bổn phận của một người chưa thành niên. Đối với công tác trợ giúp pháp lý, quy định về độ tuổi pháp lý của trẻ em là căn cứ xác định quyền được trợ giúp pháp lý. Cụ thể, trẻ em (người dưới 16 tuổi theo Luật Trẻ em năm 2016) là đối tượng thuộc diện người được trợ giúp pháp lý. Trong khi đó, nhóm người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi chỉ thuộc diện được trợ giúp pháp lý khi có điều kiện kèm theo như thuộc hộ cận nghèo, người bị buộc tội hoặc bị hại trong vụ án hình sự. Vì thế, nhóm người trong độ tuổi từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi không mặc nhiên thuộc diện được trợ giúp pháp lý, mà chỉ khi đáp ứng đủ điều kiện mới thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Tuy nhiên, hầu hết những người trong độ tuổi này đều đang đi học, đang trong quá trình trưởng thành và chưa đủ khả năng để tự bảo vệ bản thân. Nói cách khác, người trong độ tuổi từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi là giai đoạn cuối của tuổi vị thành niên, giai đoạn phát triển quan trọng và phức tạp nên cần sự hỗ trợ, tác động tích cực từ xã hội để góp phần định hướng, hình thành tính cách, lối sống lành mạnh.
Có thể khẳng định, trẻ em là nhóm người đặc biệt, có đầy đủ các quyền con người nhưng là nhóm người cần được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục do đặc điểm về thể chất và trí tuệ còn non nớt, dễ bị tổn thương. Quá trình phát triển của trẻ em có những nét đặc trưng theo từng giai đoạn, gồm những đặc điểm về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, cảm xúc, quan hệ xã hội, tính cách và hành vi.
Trợ giúp pháp lý cho trẻ em là việc Nhà nước cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho trẻ em để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, gồm trẻ em là người bị tố giác, bị hại, nhân chứng hoặc đương sự trong tất cả vụ án (ngoại trừ kinh doanh, thương mại). Thực hiện trợ giúp pháp lý cho trẻ em là nhu cầu cấp thiết, bởi đây là nhóm đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, chưa có khả năng tự chịu trách nhiệm, tự bảo vệ khi vướng vào một vụ việc cần sự can thiệp của luật pháp. Quan trọng hơn, trợ giúp pháp lý không chỉ giúp trẻ em giải quyết các vụ việc cụ thể, mà còn giúp các em nâng cao hiểu biết, trang bị những kiến thức cần thiết để tự bảo vệ bản thân trước những đe dọa của các tệ nạn xã hội, các hành vi xâm hại đến tính mạng, danh dự và sức khỏe của bản thân. Đồng thời, công tác trợ giúp pháp lý góp phần tăng cường nhận thức cộng đồng về các quyền của trẻ em, trong đó có quyền được trợ giúp pháp lý; giúp gia đình, cộng đồng và các cơ quan có liên quan nâng cao nhận thức, có sự quan tâm và phối hợp để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em. Như vậy, trợ giúp pháp lý cho trẻ em có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, giúp trẻ em nâng cao hiểu biết pháp luật, phòng ngừa các hành vi xâm hại và được tiếp cận công lý. Điều này bảo đảm trẻ em được đối xử bình đẳng, được tham gia vào quá trình giải quyết vụ việc và không bị xâm hại về thể chất lẫn tinh thần[3].
1.2. Truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em qua hình thức phiên tòa giả định
Thông qua công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý của các phiên tòa giả định, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 3 tỉnh Vĩnh Long (Trung tâm) tập trung bảo vệ trẻ em trước những trở ngại về tâm lý hoặc thể chất mà nội dung phiên tòa giả định có thể mang lại. Vì vậy, Trung tâm luôn có các biện pháp hỗ trợ nhằm giảm áp lực tâm lý, khủng hoảng, mặc cảm hoặc các cảm xúc tiêu cực khác. Cụ thể:
Một là, phiên tòa giả định tái hiện sinh động quá trình xét xử một vụ án có thật, giúp trẻ em hiểu rõ hơn về trình tự, thủ tục và dễ dàng tiếp thu kiến thức pháp luật. Đồng thời, khi trực tiếp chứng kiến một phiên tòa, trẻ em sẽ nhận thức rõ hơn về tính nghiêm minh của pháp luật và hậu quả của các hành vi vi phạm pháp luật, từ đó, hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật. Nội dung các phiên tòa giả định được tái hiện từ các vụ án có thật nhưng thông tin đã được chỉnh sửa để không ảnh hưởng danh tính thật của những người tham gia tố tụng. Bên cạnh đó, nội dung vụ án được biên soạn lại theo hướng giảm bớt những tình tiết nhạy cảm hoặc những tình tiết có thể gây ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ em.
Hai là, phiên tòa giả định được tổ chức sinh động, kết hợp với các hoạt động giao lưu, trao đổi và chia sẻ kiến thức pháp luật, qua đó giúp trẻ em giải đáp được những thắc mắc pháp luật và ghi nhớ kiến thức pháp luật dễ dàng hơn.
Ba là, phiên tòa giả định luôn được kết thúc bằng phần tư vấn pháp luật (công khai hoặc kín) miễn phí cho người dân và trẻ em đến tham dự. Đối tượng thực hiện tư vấn được lựa chọn để phù hợp với đặc điểm giới tính và tâm lý của trẻ em.
Bốn là, trước khi thực hiện phiên tòa giả định, Trung tâm thực hiện cấp phát các tài liệu pháp luật liên quan đến nội dung phiên tòa giả định. Đặc biệt, cung cấp thông tin liên hệ của Trung tâm và hướng dẫn trẻ em, người thân của trẻ em sau các phiên tòa giả định nếu còn những vướng mắc về pháp luật thì liên hệ trực tiếp đến Trung tâm hoặc qua số điện thoại đường dây nóng để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
1.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả truyền thông
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em qua hình thức các phiên tòa giả định, Trung tâm thực hiện đánh giá chất lượng các phiên tòa giả định đã thực hiện nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng các phiên tòa giả định và phòng ngừa các tình huống có thể xảy ra ngoài ý muốn. Tuy nhiên, Trung tâm chưa có khung đánh giá hiệu quả công tác truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em qua hình thức phiên tòa giả định, như phiếu khảo sát, phỏng vấn hay đo lường mức độ hiểu biết. Hiện nay, Trung tâm tập trung đánh giá hiệu quả công tác truyền thông trợ giúp pháp lý qua hình thức phiên tòa giả định qua số lượng vụ việc trẻ em yêu cầu và được trợ giúp pháp lý, xác định mục tiêu 100% trẻ em đều được trợ giúp pháp lý miễn phí khi có nhu cầu thông qua các hình thức như tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng.
 |
Qua số liệu thống kê tại bảng trên, có thể thấy, số lượng phiên tòa giả định và số lượng người tham dự ngày càng tăng, ngược lại, số lượng vụ việc trẻ em yêu cầu trợ giúp pháp lý có chiều hướng giảm. Thực tế, số lượng vụ việc trẻ em bị xâm hại, trẻ em vi phạm pháp luật có chiều hướng giảm qua các năm triển khai phiên tòa giả định. Bên cạnh đó, chất lượng phiên tòa giả định ngày càng được cải thiện khi số lượt người tham dự tăng hơn 50% qua các năm.
2. Đánh giá hoạt động truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em qua hình thức phiên tòa giả định tại Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 3 tỉnh Vĩnh Long
2.1. Một số kết quả đạt được
Trong những năm gần đây, hoạt động truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em thông qua mô hình phiên tòa giả định ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Theo Báo cáo số 314/BC-STP ngày 27/6/2025 của Sở Tư pháp tỉnh Trà Vinh (nay là tỉnh Vĩnh Long), Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước đã tham mưu Sở Tư pháp và phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan thực hiện công tác trợ giúp pháp lý cho trẻ em thông qua phiên tòa giả định, kết quả đã tổ chức 22 “Phiên tòa giả định” với 8.037 lượt người dân, giáo viên và học sinh tham dự, cấp phát 8.037 cuốn chuyên đề pháp luật miễn phí về trợ giúp pháp lý[4].
Nhiều phiên tòa giả định được tổ chức tại trường học, trung tâm bảo trợ trẻ em với sự tham gia của trẻ em, giáo viên, phụ huynh và cán bộ tư pháp với hình thức tái hiện sinh động và chân thật quá trình xét xử một vụ án được xây dựng từ tình tiết những vụ án có thật, thực hiện đúng quy trình tố tụng một vụ án hình sự, dân sự. Đồng thời, gắn liền với đặc điểm tâm lý giới trẻ, đặc biệt, các em học sinh đang trong giai đoạn phát triển nên tâm lý có phần chưa hoàn thiện, dễ bị rủ rê, sa ngã vào con đường vi phạm pháp luật hoặc bị xâm hại nhưng có tâm lý e ngại, chịu đựng. Các chủ đề được lựa chọn bám sát những tình huống pháp lý trẻ em thường gặp như: bạo lực học đường, xâm hại tình dục, bắt nạt qua mạng, trộm cắp vặt, vi phạm giao thông… Qua đó, giúp trẻ em không chỉ được tiếp cận kiến thức pháp lý trực quan, sinh động, mà còn rèn luyện kỹ năng nhận diện hành vi nguy hiểm, kỹ năng ứng xử, kỹ năng tự bảo vệ.
Phiên tòa giả định là hình thức truyền thông về trợ giúp pháp lý dễ tiếp cận, dễ tiếp thu, tạo nguồn cảm hứng tìm hiểu pháp luật và thu hút đông đảo người dân tham dự, đặc biệt là trẻ em. Vì vậy, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước luôn lựa chọn các nội dung thực sự gần gũi, phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ em và sát với tình hình an ninh trật tự tại địa phương với mong muốn giúp trẻ em nêu cao tinh thần thượng tôn pháp luật, tìm hiểu pháp luật, tránh bị xâm hại hoặc gây ra những hành vi vi phạm pháp luật.
2.2. Một số tồn tại, hạn chế
Bên cạnh việc tổ chức các phiên tòa giả định bám sát thực tiễn đã thu hút được sự quan tâm theo dõi của người dân, đặc biệt, giúp trẻ em dễ dàng tiếp thu những kiến thức pháp luật được truyền tải. Công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý thông qua phiên tòa giả định còn những tồn tại, hạn chế cần khắc phục để nâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động trợ giúp pháp lý, đặc biệt là trợ giúp pháp lý cho trẻ em. Cụ thể:
Một là, một số trường hợp Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước nhận được yêu cầu thực hiện phiên tòa giả định của các địa phương vào thời gian sát ngày thực hiện nên ảnh hưởng đến chất lượng phiên tòa giả định. Đồng thời, việc hạn chế về thời gian nên công tác phối hợp giữa Trung tâm với các cơ quan, đơn vị có liên quan chưa chặt chẽ.
Hai là, nhận thức về quyền được trợ giúp pháp lý của một số cá nhân, tổ chức, cơ quan chưa thực sự đầy đủ, trong đó có cả trẻ em và gia đình, dẫn đến công tác truyền thông về quyền được trợ giúp pháp lý của trẻ em thông qua phiên tòa giả định chưa đạt được kết quả như mong muốn.
Ba là, đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý chưa được tập huấn thường xuyên các kỹ năng tiếp cận, giao tiếp với các đối tượng là trẻ em để thực hiện trợ giúp pháp lý cho trẻ em đạt chất lượng và hiệu quả tốt nhất[5].
2.3. Nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng công tác trợ giúp pháp lý cho trẻ em thông qua phiên tòa giả định
Một là, về phía trẻ em, do nhận thức chưa đầy đủ, thiếu hiểu biết về pháp luật, lệch lạc về đời sống xã hội hoặc đặc thù tâm lý của từng trẻ, dẫn đến nhiều trẻ em không quan tâm đến nội dung phiên tòa giả định, không có động lực theo dõi hoặc tỏ ra nhàm chán. Bên cạnh đó, nhiều trường hợp trẻ em từng bị tổn thương tâm lý như bạo hành, xâm hại tình dục,… sẽ cảm thấy sợ hãi, ám ảnh khi phải đối mặt với hình ảnh hoặc tình huống tương tự trong phiên tòa giả định.
Hai là, về phía gia đình trẻ em, một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn, không biết chữ, không biết tiếng phổ thông,… Đồng thời, cha mẹ đi làm xa hoặc cha mẹ ly hôn không dành thời gian để chăm sóc, giáo dục và quản lý trẻ em. Các bậc cha mẹ, gia đình, người chăm sóc trẻ không am hiểu nhiều về đặc điểm tâm sinh lý, thiếu sự quan tâm, chia sẻ về vấn đề giới tính và kỹ năng phòng tránh xâm hại với trẻ em. Một số trường hợp cha hoặc mẹ vướng phải các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật,… dẫn tới trẻ em bị bỏ rơi và nhận thức bị lệch lạc. Từ đó, trẻ em không có điều kiện để tiếp cận với công tác trợ giúp pháp lý thông qua các phiên tòa giả định.
Ba là, về công tác phối hợp: cơ bản công tác phối hợp tổ chức các phiên tòa giả định về trợ giúp pháp lý cho trẻ em được thực hiện tốt. Tuy nhiên, một số trường hợp nội dung phối hợp chưa thực sự chặt chẽ, như lựa chọn đối tượng tham dự không phù hợp (ví dụ: lựa chọn trẻ em tham dự phiên tòa giả định về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì trẻ em sẽ cảm thấy không gần gũi và không hứng thú theo dõi), (ví dụ: trang thiết bị, cơ sở vật chất chưa bảo đảm, âm thanh ánh sáng không ổn định).
3. Một số đề xuất, kiến nghị
Từ kinh nghiệm hoạt động tại Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 3 tỉnh Vĩnh Long, nhằm góp phần nâng cao chất lượng truyền thông trợ giúp pháp lý cho trẻ em thông qua phiên tòa giả định, cần thực hiện một số giải pháp sau:
Một là, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan, tạo điều kiện thuận lợi nhất để Trung tâm tổ chức, thực hiện các phiên tòa giả định đạt chất lượng. Công tác tổ chức phiên tòa giả định đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo và chính xác về mặt pháp lý. Trung tâm cần chuẩn sát cho bước lựa chọn nội dung vụ án, biên soạn kịch bản phù hợp, bảo đảm sát thực tế và đa dạng hóa các tội danh để tạo hứng thú tìm hiểu pháp luật của trẻ em. Vì vậy, Trung tâm cần có thời gian chuẩn bị nội dung và sắp xếp nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu của cơ quan, đơn vị đăng ký. Bên cạnh đó, sự phối hợp, hỗ trợ từ các địa phương, các cơ quan, tổ chức có liên quan như âm thanh, ánh sáng, địa điểm,… là một trong những điều kiện góp phần để công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý cho trẻ em thông qua phiên tòa giả định đạt chất lượng hiệu quả cao.
Hai là, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý cho trẻ em về kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng thực hiện trợ giúp pháp lý, hỗ trợ cho trẻ em, đặc biệt, thông qua các phiên tòa giả định. Việc bồi dưỡng kỹ năng thực hiện trợ giúp pháp lý cho trẻ em của người thực hiện trợ giúp pháp lý rất quan trọng nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em được bảo vệ tốt nhất. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào các kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm; đồng thời, nâng cao nhận thức về các vấn đề pháp lý liên quan đến trẻ em và kỹ năng tổ chức, tham gia các phiên tòa giả định hướng tới đối tượng là trẻ em.
Ba là, coi phiên tòa giả định là hình thức truyền thông về trợ giúp pháp lý cho trẻ em cần được khuyến khích và ưu tiên áp dụng. Tất cả hoạt động truyền thông về trợ giúp pháp lý cần tuyên truyền về hình thức phiên tòa giả định để người dân nói chung và trẻ em nói riêng nhận thức được tầm quan trọng và những lợi ích mà phiên tòa giả định mang lại đối với trẻ em. Từ đó, người dân và trẻ em tự giác, chủ động tham dự các phiên tòa giả định để nâng cao hiểu biết pháp luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Để công tác truyền thông về trợ giúp pháp lý cho trẻ em thông qua phiên tòa giả định đạt chất lượng tốt nhất, trẻ em được thụ hưởng chính sách trợ giúp pháp lý và tiếp thu kiến thức pháp luật hiệu quả, đòi hỏi không chỉ về năng lực tổ chức, thực hiện phiên tòa giả định của các tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý, mà còn phụ thuộc phần lớn vào nhận thức của người dân và trẻ em tham dự phiên tòa giả định. Vì vậy, cần thống nhất nhận thức của các chủ thể tham gia, đây là phương pháp giáo dục pháp luật hiệu quả để trang bị kiến thức pháp luật thiết yếu, đặc biệt là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em.
Bốn là, tăng cường lồng ghép mô hình công tác xã hội vào hoạt động truyền thông pháp luật cho trẻ em. Tham chiếu kinh nghiệm một số quốc gia cho thấy, truyền thông pháp luật thân thiện với trẻ em thường được gắn với hệ thống công tác xã hội và đội ngũ giáo viên. Điển hình như Australia, công tác truyền thông pháp luật cho trẻ em gắn liền với trách nhiệm của nhân viên công tác xã hội, giáo viên. Cụ thể: nhân viên công tác xã hội khi phát hiện trẻ em không có người quản lý hoặc bị lạc đường,… nhân viên công tác xã hội cần can thiệp, tìm hiểu nguyên nhân cũng như có các chuyến thăm cha mẹ, người chăm sóc trẻ để nắm bắt tình hình và tư vấn, giải pháp xử lý (nếu có). Đối với giáo viên, khi phát hiện trẻ em có dấu hiệu bị bạo lực về mặt thể chất hoặc tinh thần, phải tìm hiểu nguyên nhân và thông báo cho nhân viên công tác xã hội để có biện pháp can thiệp kịp thời. Trong khi đó, Cộng hòa Liên bang Nga là một trong những quốc gia phát triển mạnh mạng lưới tổ chức bảo vệ trẻ em thông qua đội ngũ cán bộ công tác xã hội đông đảo đặc biệt là việc áp dụng công nghệ thông tin để truyền thông và quản lý trẻ em[6].
Từ các kinh nghiệm trên, có thể nghiên cứu tăng cường vai trò của nhân viên công tác xã hội, giáo viên và các lực lượng tại cơ sở trong việc hỗ trợ, hướng dẫn trẻ tham gia phiên tòa giả định về trợ giúp pháp lý. Điều này giúp mô hình không chỉ mang tính giáo dục và răn đe, mà còn được kết nối với mạng lưới bảo vệ trẻ em hiện có, bảo đảm tiếp cận thân thiện, an toàn và hiệu quả hơn[7].
Kết luận
Với những kết quả trên, có thể khẳng định, công tác trợ giúp pháp lý qua hình thức phiên tòa giả định góp phần không nhỏ trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước đối với các đối tượng yếu thế, trong đó có trẻ em. Dù là phiên tòa giả định nhưng được thực hiện sát với thực tiễn, qua đó góp phần đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em./.
Trương Thị Diểm Triên
Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 3 tỉnh Vĩnh Long
(Ảnh: Internet)
[1]. Tăng Thị Thu Trang (2016), Quyền trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Việt Nam hiện nay, https://gass.edu.vn/Uploads/File/2016/5/TomtatTrang.pdf, truy cập ngày 29/10/2025.
[2]. ThS. Nguyễn Lê Dân (2021), Độ tuổi pháp lý của trẻ em: một số vấn đề lý luận và thực tiễn, https://tapchicongthuong.vn/do-tuoi-phap-ly-cua-tre-em-mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-84755.htm, truy cập ngày 29/10/2025.
[3]. Nguyễn Thúy Duy (2023), Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/nghien-cu/-/2018/829008/bao-ve%2C-cham-soc-va-giao-duc-tre-em-theo-quan-diem-cua-chu-tich-ho-chi-minh.aspx, truy cập ngày 29/10/2025.
[4]. Báo cáo số 314/BC-STP ngày 27/6/2025 của Sở Tư pháp tỉnh Trà Vinh (do Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Trà Vinh tham mưu Sở Tư pháp tỉnh Trà Vinh (nay là Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 3 tỉnh Vĩnh Long) theo Quyết định số 134/QĐ-UBND ngày 02/7/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long về việc tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Tư pháp tỉnh Vĩnh Long).
[5]. Lê Văn Thắng (2024), Nâng cao năng lực cho người thực hiện trợ giúp pháp lý: thực tiễn từ đồng bằng sông Cửu Long, https://doi.org/10.59394/qlnn.346.2024.1015, truy cập ngày 29/10/2025; Lê Hồng (2017), Bồi dưỡng kỹ năng trợ giúp pháp lý cho luật sư, https://baophapluat.vn/boi-duong-ky-nang-tro-giup-phap-ly-cho-luat-su-post263721.html, truy cập ngày 29/10/2025.
[6]. TS. Nguyễn Hải Hữu (2013), Kinh nghiệm của một số nước về hệ thống bảo vệ trẻ em, https://molisa.gov.vn/baiviet, truy cập ngày 29/10/2025.
[7]. ThS. Lã Văn Bằng (2016), Pháp luật quốc tế về quyền trẻ em và kinh nghiệm thực thi của một số nước, https://lyluanchinhtri.vn, truy cập ngày 29/10/2025.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lê Hồng (2017), Bồi dưỡng kỹ năng trợ giúp pháp lý cho luật sư, https://baophapluat.vn/boi-duong-ky-nang-tro-giup-phap-ly-cho-luat-su-post263721.html, truy cập ngày 29/10/2025.
2. Lê Văn Thắng (2024), Nâng cao năng lực cho người thực hiện trợ giúp pháp lý: thực tiễn từ đồng bằng sông Cửu Long, https://doi.org/10.59394/qlnn.346.2024.1015, truy cập ngày 29/10/2025.
3. Nguyễn Thúy Duy (2023), Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/nghien-cu/-/2018/829008/bao-ve%2C-cham-soc-va-giao-duc-tre-em-theo-quan-diem-cua-chu-tich-ho-chi-minh.aspx, truy cập ngày 29/10/2025.
4. Tăng Thị Thu Trang (2016), Quyền trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Việt Nam hiện nay, https://gass.edu.vn/Uploads/File/2016/5/TomtatTrang.pdf, truy cập ngày 29/10/2025.
5. ThS. Nguyễn Lê Dân (2021), Độ tuổi pháp lý của trẻ em: một số vấn đề lý luận và thực tiễn, https://tapchicongthuong.vn/do-tuoi-phap-ly-cua-tre-em-mot-so-van-de-ly-luan-va-thuc-tien-84755.htm, truy cập ngày 29/10/2025.
(Nguồn: Ấn phẩm 200 trang “Hoàn thiện thể chế, chính sách nằm nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý” năm 2025)
Theo dõi chúng tôi trên:
