Thứ tư 18/11/2026 11:58
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Vai trò “người gác cổng” pháp lý cần được thực hiện theo hướng vừa “đóng” vừa “mở”

Chiều ngày 26/3/2026, Bộ Tư pháp tổ chức Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho đội ngũ lãnh đạo, quản lý cấp Vụ và tương đương thuộc Bộ với sự tham gia giới thiệu, hướng dẫn chuyên đề của đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp về định hướng chiến lược công tác pháp luật và tư pháp theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
Vai trò “người gác cổng” pháp lý cần được thực hiện theo hướng vừa “đóng” vừa “mở”
Bộ Tư pháp cần phải tham mưu thiết kế chính sách, cơ chế để giải quyết các bài toán thực tiễn và phải trở thành một “kiến trúc sư thể chế"

Tham dự Lớp bồi dưỡng có các đồng chí Vụ trưởng, Phó Vụ trưởng, Trưởng phòng và tương đương của các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp và các Ban tham mưu, giúp việc của Đảng ủy Bộ.

Trao đổi tại Lớp bồi dưỡng, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh khái quát các chủ trương, định hướng lớn về công tác pháp luật, tư pháp trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, mục tiêu xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch. Đây là nền tảng để bảo đảm môi trường pháp lý ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trên cơ sở chia sẻ 10 định hướng lớn về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, Bộ trưởng nhấn mạnh các nội dung liên quan đến đẩy mạnh việc hoàn thiện quy định pháp luật phục vụ kiến tạo phát triển; phát huy vai trò dẫn dắt, “đi trước mở đường” của pháp luật, đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh; tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam…

Bộ trưởng cho biết, cạnh tranh giữa các quốc gia hiện nay thực chất là cạnh tranh về thể chế. Nếu thể chế chậm sẽ đánh mất cơ hội phát triển, từ đó, đặt ra yêu cầu phải định vị lại vai trò, vị trí của Bộ Tư pháp.

Về tư duy xây dựng pháp luật, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu cần chuyển mạnh sang tư duy kiến tạo phát triển, coi pháp luật là động lực khơi thông nguồn lực. Theo đó, Bộ Tư pháp cần phải tham mưu thiết kế chính sách, cơ chế để giải quyết các bài toán thực tiễn và phải trở thành một “kiến trúc sư thể chế”.

Ngoài ra, vai trò “người gác cổng” pháp lý cần được thực hiện theo hướng vừa “đóng” vừa “mở”. “Đóng” là kiên quyết ngăn chặn các quy định trái Hiến pháp, các biểu hiện cài cắm lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ. “Mở” là chủ động đồng hành với các bộ, ngành để tìm giải pháp pháp lý tháo gỡ vướng mắc cho các ý tưởng đổi mới, các dự án đang ách tắc; trường hợp chưa có quy định thì mạnh dạn đề xuất cơ chế thí điểm. Đây mới là cách làm thể hiện trách nhiệm với sự phát triển.

Vai trò “người gác cổng” pháp lý cần được thực hiện theo hướng vừa “đóng” vừa “mở”
Đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp trao đổi về định hướng chiến lược công tác pháp luật và tư pháp theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng

Nhấn mạnh con người là yếu tố quyết định, Bộ trưởng yêu cầu đội ngũ cán bộ, công chức tư pháp phải thay đổi toàn diện, thực chất và hiệu quả, cụ thể:

Về bản lĩnh chính trị và tư duy chiến lược, Bộ trưởng yêu cầu cán bộ tư pháp phải đủ vững vàng để bảo vệ lẽ phải, không bị chi phối bởi áp lực hay lợi ích nhóm, giữ vững sự liêm chính trong quá trình tham mưu, thẩm định; qua đó từng bước chuyển từ tư duy “làm luật” sang vai trò dẫn dắt thể chế.

Đặc biệt, cán bộ tư pháp cần nâng cao năng lực chuyên môn theo hướng hiện đại. Trong bối cảnh mới, hoạt động xây dựng pháp luật không thể chỉ dừng ở việc nắm vững quy định, mà đòi hỏi sự am hiểu sâu về kinh tế, công nghệ và các xu thế quốc tế, đặc biệt trong việc thẩm định các chính sách liên quan đến kinh tế số, kinh tế xanh, nhằm bảo đảm mỗi văn bản được ban hành đều là sản phẩm có chất lượng cao.

Tại Lớp bồi dưỡng, Bộ trưởng đưa ra dẫn chứng việc thử nghiệm sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT trong rà soát, so sánh pháp luật quốc tế cho thấy hiệu quả rõ rệt về tốc độ và logic. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng nhấn mạnh, cán bộ ngành Tư pháp phải làm chủ công nghệ, tận dụng AI và dữ liệu lớn để nâng cao chất lượng công việc.

Ngoài ra, cán bộ tư pháp cũng cần đề cao đạo đức công vụ và phong cách làm việc; phải xác định rõ vai trò phục vụ người dân, doanh nghiệp; việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị cần thực chất, hướng tới tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tránh tình trạng né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Mỗi cán bộ không chỉ làm đúng quy trình, mà còn phải đạt đúng kết quả.

Thùy Dung

Tin bài có thể bạn quan tâm

Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ về tổng rà soát văn bản

Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ về tổng rà soát văn bản

Ngày 16/11/2026, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật đã có Báo cáo số 1419/BC-KTVB&TCTHPL về tình hình thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tại Bộ Tư pháp từ. Báo cáo cho thấy các kết quả đạt được trong nửa đầu tháng 11, đồng thời xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện, đặc biệt hoàn thành Báo cáo của Chính phủ về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL.
Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Tóm tắt: Quyết định hành chính cá biệt hạn chế quyền có tác động sâu sắc đến lợi ích hợp pháp của người dân. Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, việc chuyển dịch từ nền hành chính mệnh lệnh sang “văn hóa biện minh” thông qua thực thi nghĩa vụ nêu lý do là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu làm rõ bản chất pháp lý và các thành tố của nghĩa vụ này. Trên cơ sở phân tích lý luận, quy phạm và thực tiễn xét xử tại Việt Nam, nghiên cứu nhận diện những khoảng trống pháp lý do chưa có luật chung về ban hành quyết định hành chính, đồng thời, chỉ ra những hạn chế của hệ thống biểu mẫu hiện hành trong việc thể hiện đầy đủ căn cứ và lý do của quyết định. Từ đó, khẳng định tính tất yếu của việc ban hành đạo luật chung, cụ thể hóa yêu cầu lập luận vào biểu mẫu và tăng cường kiểm soát tư pháp. Các giải pháp này nhằm bảo đảm thủ tục và bảo vệ thực chất quyền con người.
Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Nhằm triển khai Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II" (Dự án EU JULE II), sáng ngày 17/11, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công. Đồng chủ trì Hội thảo có bà Đặng Kim Hoa, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp và PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II.
Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đặc thù khi quyền của người ký hợp đồng không đồng nhất với quyền nhân thân của người có mẫu sinh học. Việc xác định chủ thể có quyền quyết định đối với mẫu, trách nhiệm của ngân hàng mô và hậu quả pháp lý khi hợp đồng chấm dứt đòi hỏi một cơ chế điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Hoàn thiện pháp luật về các phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Hoàn thiện pháp luật về các phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Tóm tắt: Nghị quyết số 80-NQ/TW định hướng huy động nguồn lực xã hội nhằm phát huy giá trị di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên, khung pháp luật điều chỉnh các phương thức tiếp cận và khai thác di sản văn hóa còn một số bất cập, hạn chế. Trên cơ sở phân tích thực trạng pháp luật, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện đối với bốn phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa, gồm: (i) đầu tư dự án độc lập gắn với không gian di sản; (ii) thuê, liên doanh, liên kết khai thác tài sản công; (iii) đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP); (iv) xã hội hóa gắn với quyền khai thác thương mại. Các kiến nghị hướng tới hoàn thiện cơ chế pháp lý, xác lập rõ quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư để thu hút nguồn lực xã hội, bảo đảm tính hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và nghĩa vụ bảo tồn di sản.
Nhận diện những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Nhận diện những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Đại học Phenikaa tổ chức Hội thảo khoa học "Những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển". Đồng chủ trì Hội thảo có PGS.TS. Nguyễn Anh Thu, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa và PGS.TS. Mai Đắc Biên, Trưởng khoa Luật, Đại học Phenikaa. Hội thảo có tham dự các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện các cơ quan quản lý, cùng trao đổi về những vấn đề pháp lý mới đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển đất nước.
Tiếp tục hoàn thiện pháp luật để đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Tiếp tục hoàn thiện pháp luật để đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Kết luận Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới", Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng ổn định, minh bạch nhưng linh hoạt, thích ứng với thực tiễn; chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển đất nước.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển

Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển

Ngày 16/11/2026, Bộ Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới".
Nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy

Nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy

Trong khuôn khổ Dự án thành phần 8 "Nâng cao khả năng tiếp cận, thụ hưởng về dịch vụ trợ giúp pháp lý chất lượng và giáo dục pháp luật trong phòng, chống ma túy", sáng ngày 16/11, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý hoàn thiện Bộ tài liệu tập huấn nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy tại khu vực phía Bắc do Phó Cục trưởng Đặng Kim Hoa và Luật sư Hoàng Minh Hiển, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đồng chủ trì.
10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.
Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Quyết định hành chính tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; do đó, cơ chế xử lý đối với những quyết định không còn phù hợp, trái pháp luật hoặc không còn khả năng thực hiện có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính hợp pháp, hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước. Các biện pháp sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ là phương thức tự kiểm tra, tự điều chỉnh và “tự sửa sai” (self-correction) của nền hành chính, đồng thời, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam và kinh nghiệm của một số quốc gia, nghiên cứu chỉ ra những bất cập về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của các biện pháp này, từ đó, đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng cơ chế xử lý thống nhất, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Tóm tắt: Quyết định hành chính là công cụ pháp lý quan trọng để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính không chỉ phụ thuộc vào việc ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mà còn phụ thuộc vào việc tổ chức thi hành quyết định đó trên thực tế. Thực tiễn thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam cho thấy, còn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc như chậm thi hành hoặc thi hành không đầy đủ quyết định hành chính, cơ chế bảo đảm thi hành và cưỡng chế hành chính chưa thực sự hiệu quả, các quy định pháp luật về thi hành quyết định hành chính còn phân tán, thiếu thống nhất. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về thi hành quyết định hành chính, các biện pháp bảo đảm thi hành, đồng thời, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về thi hành quyết định hành chính và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành quyết định hành chính trong thời gian tới.
Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính nói chung và ban hành quyết định hành chính trong trường hợp đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan. Nghiên cứu phân tích, đánh giá những bất cập, hạn chế của pháp luật hiện hành về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt. Nghiên cứu cho thấy, pháp luật còn thiếu đồng bộ, chưa quy định đầy đủ nguyên tắc, thẩm quyền, hình thức văn bản và trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp đặc biệt trong những tình huống đặc biệt. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, quản trị quốc gia trong điều kiện phát sinh các tình huống đặc biệt.
Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật toàn diện, đồng bộ, khả thi

Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật toàn diện, đồng bộ, khả thi

Ngày 11/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo dự thảo Đề án "Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật giai đoạn 2027 - 2030, định hướng đến năm 2045" nhằm tiếp thu các ý kiến, tiếp tục hoàn thiện một số nội dung cơ bản, quan trọng của dự thảo Đề án.

Theo dõi chúng tôi trên: