Chính vì vậy, trong những năm qua, Trường Cao đẳng Luật miền Trung (sau đây gọi là Trường), cơ sở giáo dục nghề nghiệp duy nhất của Bộ Tư pháp tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên được thành lập ngày 10/7/2020 theo Quyết định số 866/QĐ-BLĐTBXH của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) trên cơ sở nâng cấp Trường Trung cấp Luật Đồng Hới, đã thực hiện tốt công tác đào tạo trung cấp, cao đẳng pháp luật; bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp cho các tổ chức, cá nhân trên địa bàn với kết quả đáng ghi nhận, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và góp phần xây dựng nguồn nhân lực pháp luật chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước nói chung và khu vực miền Trung - Tây Nguyên nói riêng.

1. Cung ứng đội ngũ cán bộ trình độ trung cấp, cao đẳng pháp luật cho cơ sở

Trong những năm gần đây, Trường Cao đẳng Luật miền Trung đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong đào tạo trình độ trung cấp và cao đẳng pháp luật, tập trung hướng tới mục tiêu cung ứng nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cho cấp cơ sở. Từ năm 2020 đến năm 2024, Trường đã tuyển sinh và đào tạo gần 1.000 học sinh, sinh viên hệ trung cấp và cao đẳng pháp luật đến từ các tỉnh, thành thuộc khu vực miền Trung - Tây Nguyên như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế), Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk..., trong đó, tỷ lệ học sinh, sinh viên là người dân tộc thiểu số và đến từ vùng đặc biệt khó khăn chiếm khoảng 80 - 90%, được hỗ trợ học bổng, nội trú và chi phí đào tạo. Tỷ lệ tốt nghiệp đạt trên 90% mỗi năm, nhiều học sinh sau khi ra trường được tuyển dụng vào vị trí cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã, cán bộ Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên hoặc tiếp tục học liên thông lên trình độ đại học luật. Chương trình đào tạo không chỉ trang bị kiến thức pháp luật nền tảng (hình sự, dân sự, hành chính, đất đai…) mà còn lồng ghép kỹ năng hành nghề như: kỹ năng tiếp dân, kỹ năng hòa giải, kỹ năng soạn thảo văn bản pháp lý, kỹ năng phổ biến pháp luật tại cộng đồng. Đặc biệt, Trường đã tổ chức các đợt thực hành nghề luật tại xã, phường, nơi học sinh được trực tiếp trải nghiệm các tình huống pháp lý thực tế, tham gia vào công việc của Ủy ban nhân dân cấp xã, Tòa án địa phương, trung tâm trợ giúp pháp lý. Chương trình được thiết kế sát với yêu cầu thực tiễn công tác pháp lý tại cơ sở, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận pháp luật với kỹ năng hành nghề. Đặc biệt, thông qua mô hình thực hành nghề luật tại địa phương, người học được đưa về cơ sở để “học đi đôi với hành”, giải quyết tình huống pháp luật giả định gắn với tình hình thực tế tại cơ sở. Chính cách tiếp cận thực tiễn này đã giúp người học không chỉ vững luật mà còn hiểu dân, hiểu việc, hiểu đời sống pháp lý tại cấp cơ sở.

2. Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề nghiệp giúp cán bộ cơ sở “hành nghề” hiệu quả

Nhận thức rõ vai trò của công tác bồi dưỡng ngắn hạn trong việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức đang công tác, Trường Cao đẳng Luật miền Trung đã thực hiện nhiều chương trình bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng nghề nghiệp cho hàng nghìn lượt cán bộ, công chức và tổ chức xã hội tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Các nội dung đào tạo và bồi dưỡng đã triển khai như: nghiệp vụ tư pháp - hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch năm 2014 và nhu cầu “đặt hàng” của Ủy ban nhân dân các xã; tập huấn pháp luật về đất đai, môi trường, dân sự, hôn nhân và gia đình; bồi dưỡng kỹ năng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; kỹ năng ứng dụng công nghệ số trong quản lý tư pháp địa phương; kỹ năng soạn thảo văn bản hành chính thông dụng... Tính từ năm 2020 đến 2024, Trường đã tổ chức gần 40 lớp bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu cho hơn 1.500 cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách các địa phương từ Thanh Hóa đến Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng), đặc biệt, các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Về kết quả, 95% học viên đánh giá nội dung học thiết thực, dễ áp dụng ngay tại nơi công tác. Nhiều cán bộ sau khi được bồi dưỡng đã trở thành “hạt nhân pháp luật” tại cơ sở, áp dụng hiệu quả vào việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm khiếu nại sai, tăng hiệu quả tuyên truyền pháp luật tại địa bàn. Đặc biệt, nhiều cán bộ trẻ người dân tộc thiểu số đã được “tiếp sức” bởi các chương trình này, tự tin đảm nhiệm tốt vai trò tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại thôn, bản.

Ảnh do Trường Cao đẳng Luật miền Trung cung cấp.

3. Lan tỏa trách nhiệm xã hội, nâng cao dân trí pháp lý vùng khó khăn

Bên cạnh công tác giáo dục trong phạm vi trường, lớp, Trường Cao đẳng Luật miền Trung còn tích cực thực hiện trách nhiệm xã hội thông qua các hoạt động gắn với cộng đồng: tổ chức gần 20 buổi tư vấn, phổ biến pháp luật lưu động tại xã miền núi, với sự tham gia của giảng viên, học sinh, sinh viên; xây dựng mô hình “phiên tòa giả định”, “thư viện pháp luật di động” giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng các quy định pháp luật vào đời sống; hỗ trợ pháp lý miễn phí cho nhiều hộ nghèo, phụ nữ đơn thân, người dân tộc thiểu số… góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau trong tiếp cận pháp luật”.

Với những kết quả đạt được, có thể khẳng định, Trường Cao đẳng Luật miền Trung không chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực pháp luật chất lượng, mà còn là “địa chỉ tin cậy” cho các địa phương trong bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật ở cơ sở; mô hình đào tạo, bồi dưỡng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu thực tế, phù hợp với trình độ và điều kiện vùng miền chính là điểm khác biệt và tạo nên giá trị lâu dài của Trường; tác động xã hội lớn, nhất là góp phần nâng cao dân trí pháp lý, giảm vi phạm pháp luật và xung đột cộng đồng ở địa bàn khó khăn, vùng dân tộc thiểu số.

4. Định hướng phát triển

Dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, Lãnh đạo Bộ Tư pháp, chính quyền các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên, Đảng ủy, Ban Giám hiệu, tập thể viên chức, người lao động Trường Cao đẳng Luật miền Trung đã xây dựng định hướng, chiến lược phát triển trong thời gian tới, theo đó, Trường sẽ tiếp tục là “hạt nhân” trong đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực pháp luật của miền Trung - Tây Nguyên, trong đó, tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, mở rộng quy mô nhưng gắn với chất lượng. Theo kế hoạch tuyển sinh giai đoạn 2026 - 2030, tăng quy mô đào tạo khoảng 300 chỉ tiêu/năm, trong đó, ưu tiên tuyển sinh chỉ tiêu hệ cao đẳng và mở rộng tuyển sinh tại các địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Xây dựng chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn thông qua học bổng, miễn giảm học phí, nhà nội trú, quỹ hỗ trợ học sinh nghèo vượt khó, bảo đảm không ai bị cản trở việc học vì lý do tài chính.

Thứ hai, phát triển các chương trình đào tạo liên thông, thực tiễn và chuyên sâu. Nhằm thích ứng với nhu cầu học tập linh hoạt, cần tăng cường các chương trình đào tạo liên thông từ trung cấp lên cao đẳng đến đại học, đào tạo chức danh tư pháp (luật sư, công chứng viên, hộ tịch…). Thiết kế các chương trình đào tạo ngắn hạn theo “đơn đặt hàng” từ địa phương, doanh nghiệp, ngành Tư pháp, giúp đội ngũ công chức cấp xã cập nhật kiến thức pháp luật mới nhanh chóng, chi phí thấp; đổi mới chương trình theo hướng nghề nghiệp hóa và tích hợp kỹ năng mềm, kỹ năng số, kỹ năng thực hành nghề luật vào chương trình đào tạo chính quy.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ giảng viên chất lượng, yêu nghề. Chuẩn hóa đội ngũ giảng viên theo tiêu chuẩn nghề nghiệp bậc cao đẳng, tăng cường đào tạo sau đại học, bồi dưỡng chuyên sâu và năng lực công nghệ số. Khuyến khích giảng viên thực hiện nghiên cứu khoa học ứng dụng, viết tài liệu chuyên sâu phục vụ giảng dạy và đào tạo, bồi dưỡng tại địa phương.

Thứ tư, phát triển mô hình “Trường học vì cộng đồng” - gắn kết trách nhiệm xã hội. Tăng cường hoạt động tư vấn pháp luật miễn phí, hướng đến người dân nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ đơn thân, người yếu thế; tổ chức các buổi phổ biến pháp luật lưu động, mô hình “thư viện pháp luật di động”, “phiên tòa giả định” tại cấp cơ sở. Triển khai các hoạt động thực hành luật, đưa người học xuống cơ sở để cọ xát thực tiễn và góp phần truyền thông pháp luật.

Thứ năm, đẩy mạnh công tác chuyển đổi số, phát triển hệ thống học liệu số, bài giảng trực tuyến, đặc biệt, hướng đến đối tượng người học là người dân tộc thiểu số, học viên lớn tuổi, học viên là cán bộ, công chức. Tăng cường đào tạo tại chỗ, tổ chức lớp học lưu động, đào tạo ngắn hạn tại cơ sở, với sự phối hợp giữa Trường và chính quyền địa phương. Đây là chiến lược “đưa pháp luật về cơ sở, rút ngắn khoảng cách vùng miền trong tiếp cận giáo dục pháp lý”.

Với kết quả bước đầu đã khẳng định vai trò quan trọng của Trường Cao đẳng Luật miền Trung trong đào tạo nguồn nhân lực pháp luật có trình độ trung cấp, cao đẳng tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Trong chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp của ngành Tư pháp giai đoạn tới, đào tạo nguồn nhân lực pháp luật ở trình độ trung cấp, cao đẳng gắn với bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng tại chỗ sẽ tiếp tục là trụ cột. Trường Cao đẳng Luật miền Trung, với vị thế và kinh nghiệm thực tế, đang từng bước trở thành “trung tâm pháp luật gắn với đời sống” tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên, nơi mỗi lớp học, mỗi bài giảng đều hướng đến mục tiêu phục vụ Nhân dân, nâng cao dân trí pháp lý, góp phần xây dựng cộng đồng hiểu luật, sống và hành xử theo pháp luật. Đào tạo pháp luật - không chỉ là truyền dạy tri thức mà còn là hành trình gieo mầm cho xã hội công bằng, minh bạch và nhân văn, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa./.

Trường Cao đẳng Luật miền Trung

(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ấn phẩm đặc biệt “Ngành Tư pháp - Tự hào truyền thống, vững bước tương lai”)