Đề xuất 04 nhóm chính sách của Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi)

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì Hội đồng thẩm định hồ sơ chính sách Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi)

Tại phiên họp, Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp (Bộ Tư pháp) Phan Đăng Kiên trình bày những nội dung cơ bản của chính sách Luật. Theo đó, các nhóm chính sách được đề xuất gồm:

Chính sách 1: Quy định chặt chẽ điều kiện, thủ tục giải quyết nuôi con nuôi nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Để thực hiện chính sách này, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Nuôi con nuôi về điều kiện, xác nhận điều kiện của người được nhận làm con nuôi, người nhận con nuôi; giới thiệu trẻ em làm con nuôi trong nước; hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi; chấm dứt, thu hồi, hủy bỏ giấy tờ về nuôi con nuôi do việc này có những tác động tích cực, vượt trội về kinh tế - xã hội và thủ tục hành chính.

Chính sách 2: Sửa đổi, bổ sung quy định của Luật Nuôi con nuôi nhằm bảo đảm thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Chính sách dự kiến sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến bãi bỏ hành vi bị cấm liên quan đến phân biệt đối xử giữa các con, lợi dụng việc nuôi con nuôi để vi phạm pháp luật về dân số; giảm độ tuổi của trẻ em được lấy ý kiến đồng ý về việc làm con nuôi để bảo đảm phù hợp với Luật Trẻ em; đồng thời phân định thẩm quyền quản lý nhà nước từ Ủy ban nhân dân cấp huyện cho Ủy ban nhân dân cấp xã nhằm bảo đảm phù hợp với quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương về mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.

Chính sách 3: Phát triển hoạt động công tác xã hội trong giải quyết nuôi con nuôi nhằm nâng cao chất lượng và bảo đảm tính chuyên nghiệp của công tác giải quyết nuôi con nuôi

Chính sách cho phép những người làm công tác xã hội tham gia hỗ trợ một số bước trong quy trình giải quyết nuôi con nuôi như tư vấn trước khi nhận con nuôi, tham gia đánh giá điều kiện của người được nhận con nuôi, người nhận con nuôi.

Chính sách 4: Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính gắn với tăng cường phân cấp, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tạo thuận lợi cho người dân.

Chính sách quy định các nội dung tăng cường thẩm quyền của địa phương trong giải quyết thủ tục hành chính theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, tăng cường trách nhiệm của cơ quan giải quyết thủ tục hành chính để tạo thuận lợi cho người dân, bảo đảm tính chuyên nghiệp và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quốc gia thành viên của Công ước La Hay năm 1993.

Trao đổi, góp ý tại phiên họp, đa số đại biểu thống nhất với hồ sơ chính sách; đồng tình với phương án mà Bộ Tư pháp đề xuất tại Chính sách 1 do nội dung này có những tác động tích cực vượt trội về kinh tế - xã hội và thủ tục hành chính như: Tạo sự phát triển một cách tổng thể, toàn diện pháp luật về nuôi con nuôi để đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; bảo đảm tính ổn định, bền vững, thống nhất trong thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực nuôi con nuôi…

Đối với nội dung Chính sách 4 liên quan đến phân cấp, phân quyền, một số đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định về số lượng trẻ em mà một người được nhận làm con nuôi, bởi, thực tế cho thấy, địa phương đã tiếp nhận các hồ sơ đề nghị xác nhận hoàn cảnh để nhận nuôi cùng lúc nhiều trẻ em, có trường hợp lên đến hàng chục em. Vì vậy, Bộ Tư pháp quy định cụ thể, rõ ràng nhằm tạo cơ sở thuận lợi cho các đơn vị ở cơ sở trong quá trình thực hiện.

Về dự kiến kinh phí triển khai Luật sau khi được thông qua, đại biểu đề nghị cơ quan lập đề xuất nghiên cứu bổ sung dự kiến kinh phí thực hiện, trong đó, xác định cụ thể cơ cấu nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn xã hội hóa, gắn với từng nhóm hoạt động tương ứng; đồng thời làm rõ nhu cầu và phương án bố trí kinh phí cho việc xây dựng, quản lý và vận hành cơ sở dữ liệu về hồ sơ nuôi con nuôi.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh các nội dung về sự cần thiết ban hành chính sách; sự phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Ngoài ra, Thứ trưởng đề nghị cơ quan lập đề xuất tiếp tục hoàn thiện chính sách của Luật, bám sát các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn và thể hiện đầy đủ, rõ ràng trong hồ sơ, trong đó cần tập trung rà soát, đánh giá toàn diện các khó khăn, vướng mắc để làm cơ sở phân định các nhóm chính sách cụ thể, bảo đảm rõ ràng, minh bạch, giải quyết đúng và trúng các vấn đề phát sinh từ thực tiễn; đồng thời bảo đảm tính thống nhất giữa các chính sách, tránh chồng chéo, trùng lặp.