Đề xuất nhiều điểm mới trong chính sách ưu đãi người có công với cách mạng

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, hồ sơ dự án Pháp lệnh đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện theo nội dung góp ý của Hội đồng thẩm định

Tham dự phiên họp có các thành viên của Hội đồng thẩm định là đại diện của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao, Kiểm toán nhà nước, Thanh tra Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Hội Cựu chiến binh Việt Nam… và đại diện một số cơ quan thuộc Bộ Tư pháp.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Bộ Nội vụ cho biết, dự thảo Pháp lệnh gồm 02 điều được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ mới và mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời, việc sửa đổi cũng hướng tới tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xem xét, công nhận người có công với cách mạng; tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi, nâng cao hiệu quả công tác chăm lo đời sống cho người có công.

Theo đó, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung chế độ ưu đãi đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 gồm: Cấp giấy chứng nhận người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 theo quy định của Chính phủ; trợ cấp hằng tháng, phụ cấp hằng tháng; trợ cấp người phục vụ đối với trường hợp sống ở gia đình; bảo hiểm y tế; điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm; chế độ ưu đãi quy định tại điểm c, điểm e và điểm g khoản 2 Điều 5 của Pháp lệnh này; cấp tiền mua báo Nhân dân hằng ngày; tạo điều kiện tham gia sinh hoạt văn hóa, tinh thần phù hợp.

Về việc công nhận liệt sĩ đối với trường hợp thương binh chết do vết thương tái phát theo quy định tại điểm l khoản 1 Điều 14 Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14, Bộ Nội vụ dự kiến sửa đổi theo hướng quy định: “Do vết thương tái phát là nguyên nhân chính dẫn đến tử vong đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 23 của Pháp lệnh này có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên”.

Ngoài ra, dự thảo Pháp lệnh còn bổ sung 02 nội dung gồm: (i) Trách nhiệm của Bộ Công an trong công tác giám định ADN để phù hợp với nhiệm vụ hiện tại;(ii) Chế độ trợ cấp người phục vụ đối với người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 (cán bộ Lão thành cách mạng) và người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (cán bộ Tiền khởi nghĩa).

Trao đổi tại cuộc họp, một số đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung vào phần cơ sở chính trị trong dự thảo Tờ trình nội dung viện dẫn Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” với việc “bảo đảm mức sống của gia đình người có công”. Theo các đại biểu, đây là cơ sở quan trọng nhằm thể hiện rõ quan điểm, chủ trương của Đảng trong quá trình sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa chính sách ưu đãi người có công với các định hướng an sinh xã hội hiện nay.

Về dự thảo Pháp lệnh, có đại biểu cho rằng, Bộ Nội vụ cần bỏ căn cứ là Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026, bởi, theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, căn cứ ban hành văn bản phải là văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao hơn. Trong khi đó, Nghị quyết về Chương trình xây dựng pháp luật năm 2026 là văn bản của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, không phải của Quốc hội, vì vậy, việc viện dẫn làm căn cứ ban hành chưa thực sự phù hợp với quy định hiện hành.

Góp ý về nội dung dự thảo Pháp lệnh, có ý kiến cho rằng, quy định tại khoản 2 Điều 1 chỉ đề cập đến nguyên tắc áp dụng đối với trường hợp người có công với cách mạng thuộc nhiều đối tượng hưởng chế độ ưu đãi của người có công, tuy nhiên lại chưa quy định nguyên tắc thụ hưởng đối với trường hợp một cá nhân vừa là người có công với cách mạng, đồng thời là thân nhân của người có công với cách mạng. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định để làm rõ nguyên tắc áp dụng trong trường hợp này, bảo đảm tính đầy đủ, thống nhất và thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú và Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà đồng chủ trì cuộc họp thẩm định dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14

Liên quan đến khoản 6 Điều 1 sửa đổi Điều 13 Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14, có ý kiến đề nghị Bộ Nội vụ rà soát để bảo đảm tính thống nhất giữa tên điều và nội dung quy định. Lý giải góp ý này, đại biểu cho biết, Điều 13 hiện được quy định là “chế độ ưu đãi đối với thân nhân của người hoạt động cách mạng”, nhưng nội dung tại khoản 1 lại bao gồm cả đối tượng là người hoạt động cách mạng. Mặt khác, theo quy định hiện hành, thân nhân chỉ gồm cha, mẹ, vợ, chồng, con, người có công nuôi liệt sĩ và người phục vụ không được xác định là thân nhân.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, hồ sơ dự án Pháp lệnh đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện theo nội dung góp ý của Hội đồng thẩm định. Trong đó, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý, Bộ Nội vụ cần tiếp tục rà soát, giải trình kỹ lưỡng các nội dung góp ý nhằm bảo đảm chất lượng, tính thống nhất và khả thi của dự thảo Pháp lệnh.

Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tập trung rà soát, xác định rõ và đầy đủ phạm vi sửa đổi, bổ sung của Pháp lệnh, nhất là trong bối cảnh yêu cầu sửa đổi cấp bách hiện nay, đồng thời phải có giải trình thuyết phục đối với phạm vi điều chỉnh được đề xuất.

Ngoài ra, Thứ trưởng cho rằng, hồ sơ dự án Pháp lệnh cần phải tiếp tục được hoàn thiện như: Tờ trình, bản so sánh, thuyết minh và tài liệu quy phạm hóa. Cùng với đó, cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định chuyển tiếp tại Điều 2 với việc cân nhắc yếu tố hồi tố nhằm bảo đảm xử lý đầy đủ các vấn đề phát sinh trong thực tiễn.