Dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đánh giá cao các nội dung đổi mới của dự thảo Luật, đặc biệt là các quy định hướng tới nâng cao tính công khai, minh bạch, chuyên nghiệp trong hoạt động đấu giá tài sản

Trao đổi tại phiên họp, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) Lê Văn Tuấn cho biết, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 07 chương, 69 điều, tiếp tục kế thừa, phát triển một số quy định đang phát huy hiệu quả của Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) và áp dụng đối với đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, Hội đồng đấu giá tài sản; tổ chức mà Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thành lập để xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng; người có tài sản đấu giá, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, người mua được tài sản đấu giá; cá nhân, tổ chức khác có liên quan đến hoạt động đấu giá tài sản.

Trong đó, về tiêu chuẩn đấu giá viên, dự thảo Luật quy định các cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như Luật hiện hành. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân tham gia hoạt động đấu giá, phù hợp với định hướng khuyến khích thúc đẩy việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá và thông lệ nghề đấu giá của các nước trên thế giới.

Đáng chú ý, dự thảo Luật quy định việc thành lập doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập theo Luật Doanh nghiệp, cụ thể: Doanh nghiệp đấu giá được thành lập dưới 02 hình thức gồm công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân. Hình thức công ty phải có ít nhất 02 thành viên hợp danh là đấu giá viên trở lên; đồng thời quy định tổ chức hành nghề đấu giá được quyền liên kết với tổ chức đấu giá tài sản trong và ngoài nước trong việc đấu giá tài sản tự nguyện nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản, góp phần thu hút các cá nhân, tổ chức nước ngoài có tài sản hợp pháp tự nguyện bán đấu giá tài sản tại Việt Nam, các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia hoạt động đấu giá do các tổ chức hành nghề đấu giá của Việt Nam thực hiện.

Ngoài ra, dự thảo Luật còn sửa đổi, bổ sung một số quy định về các hành vi bị nghiêm cấm; quyền, nghĩa vụ của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá tài sản trong cả quá trình tổ chức việc đấu giá; các quy định về xem tài sản, địa điểm đấu giá, biên bản đấu giá trong trường hợp đấu giá bằng hình thức trực tuyến; niêm yết, thông báo công khai việc đấu giá phù hợp với từng loại tài sản bảo đảm phù hợp với thực tiễn; sử dụng tài khoản định danh khi tham gia đấu giá, tài khoản định danh điện tử khi tham gia đấu giá trực tuyến; đấu giá không thành; quyền, nghĩa vụ của người có tài sản đấu giá, người trúng đấu giá…

Góp ý nội dung Điều 24 dự thảo Luật về niêm yết việc đấu giá tài sản, có đại biểu đề nghị sửa đổi theo hướng tách quy định đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư và đấu giá quyền khai thác khoáng sản thành các trường hợp riêng; đồng thời quy định thời gian niêm yết, thông báo công khai đối với đấu giá quyền khai thác khoáng sản tối thiểu là 45 ngày trước ngày mở phiên đấu giá, bởi, quyền khai thác khoáng sản là loại tài sản đặc thù có giá trị lớn, gắn trực tiếp với việc khai thác, sử dụng tài nguyên quốc gia, vì vậy, cần có thời gian công khai thông tin dài hơn để thu hút sự tham gia của nhiều nhà đầu tư đủ năng lực.

Liên quan đến Điều 25 dự thảo Luật về thông báo công khai việc đấu giá tài sản, có ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung nội dung công khai hồ sơ pháp lý tài sản trên Cổng đấu giá tài sản quốc gia vào khoản 5 Điều này. Việc công khai đầy đủ các thông tin, hồ sơ pháp lý liên quan đến tài sản đấu giá sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện để người tham gia đấu giá tiếp cận, tìm hiểu thông tin đầy đủ, chính xác trước khi đăng ký tham gia, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu nại, tranh chấp sau khi cuộc đấu giá được tổ chức.

Đối với Điều 29 dự thảo Luật về tiền đặt trước và xử lý tiền đặt trước, có đại biểu đề nghị Bộ Tư pháp quy định theo hướng người có tài sản đấu giá được quyền theo dõi, giám sát tài khoản tiền đặt trước thông qua các hình thức như nhận thông báo giao dịch, được cung cấp thông tin về số dư hoặc các thông tin cần thiết khác từ ngân hàng theo yêu cầu và quy định của pháp luật. Vì, theo Điều này, tiền đặt trước được gửi vào tài khoản thanh toán riêng của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, tuy nhiên, để tăng cường tính minh bạch, hạn chế nguy cơ chiếm dụng, sử dụng tiền không đúng mục đích hoặc phát sinh các vi phạm trong quá trình quản lý tài khoản, cơ quan chủ trì soạn thảo cần bổ sung cơ chế giám sát phù hợp đối với khoản tiền này.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đánh giá cao các nội dung đổi mới của dự thảo Luật, đặc biệt là các quy định hướng tới nâng cao tính công khai, minh bạch, chuyên nghiệp trong hoạt động đấu giá tài sản; tăng cường trách nhiệm của đấu giá viên, tổ chức hành nghề đấu giá; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước trong lĩnh vực đấu giá tài sản. Bên cạnh đó, nhiều quy định mới cũng đã được thiết kế theo hướng tăng cường phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi lợi dụng hoạt động đấu giá để trục lợi, thông đồng, dìm giá, thổi giá hoặc gây nhiễu loạn thị trường, nhất là đối với các loại tài sản có giá trị lớn, có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội như quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản và tài sản công.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ các quy định liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư và đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Theo Thứ trưởng, đây là hai loại tài sản có tính chất đặc thù, chịu sự điều chỉnh của các luật chuyên ngành khác nhau, có điều kiện tham gia đấu giá, trình tự thực hiện và hệ quả pháp lý sau đấu giá không hoàn toàn giống nhau, do đó cần nghiên cứu để bảo đảm sự phân định rõ ràng trong các quy định của dự thảo Luật, đồng thời bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về đất đai và pháp luật về địa chất, khoáng sản.

Đối với quy định về tiền đặt trước và xử lý vi phạm trong đấu giá tài sản, Thứ trưởng cho rằng, đây là nội dung quan trọng, tác động trực tiếp đến hiệu quả của hoạt động đấu giá trên thực tế. Vì vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu các cơ chế kiểm soát, giám sát việc quản lý tiền đặt trước nhằm bảo đảm an toàn tài sản, phòng ngừa tình trạng sử dụng tiền không đúng mục đích; đồng thời, cần rà soát kỹ các quy định về xử lý đối với người trúng đấu giá nhưng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định, bảo đảm tính răn đe, phù hợp với tính chất của từng loại tài sản và thống nhất với các quy định của pháp luật chuyên ngành.

Ngoài ra, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá tài sản. Theo Thứ trưởng, việc xây dựng và hoàn thiện Cổng đấu giá tài sản quốc gia, tăng cường đấu giá trực tuyến, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan không chỉ góp phần giảm chi phí, thời gian thực hiện thủ tục mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao tính công khai, minh bạch, tăng cường khả năng giám sát của cơ quan quản lý nhà nước và của xã hội đối với hoạt động đấu giá tài sản.