Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, trong quá trình xây dựng hồ sơ chính sách Luật, cơ quan chủ trì soạn thảo đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức và địa phương để đánh giá toàn diện tính phù hợp và tính khả thi của các chính sách. Trên cơ sở nghiên cứu, tổng hợp, tiếp thu ý kiến góp ý, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất 08 chính sách.

Theo Thứ trưởng, quá trình xây dựng hồ sơ chính sách Luật được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục. Về cơ bản, các chính sách nhận được sự đồng thuận cao, tuy nhiên, nội dung liên quan đến việc đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn có những ý kiến khác nhau.

Từ thực tế đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách Luật bảo đảm chất lượng trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trao đổi tại cuộc họp, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Quốc Hoàn cho biết, chính sách Luật được xây dựng làm cơ sở cho việc xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật tinh gọn, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, tăng tính ổn định, dễ tiếp cận cho người dân, doanh nghiệp; tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật gắn với tổ chức thi hành pháp luật, đưa pháp luật trở thành “lợi thế cạnh tranh quốc gia” và thúc đẩy “kiến tạo phát triển”, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chính sách Luật không thay đổi về đối tượng áp dụng so với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 và Luật số 87/2025/QH15. Các chính sách nếu được quy phạm hóa thành các nội dung của Luật về văn bản quy phạm pháp luật sẽ được áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội, người có thẩm quyền trong xây dựng và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật và các cá nhân có liên quan.

Theo đó, dự án Luật về văn bản quy phạm pháp luật đề xuất 08 chính sách sau, gồm:

Chính sách 1: Đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Chính sách 2: Tiếp tục xác định rõ thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của từng chủ thể, phạm vi nội dung giữa luật với văn bản quy phạm pháp luật khác, các nội dung cần được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật.

Chính sách 3: Tiếp tục đổi mới quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo hướng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả và có kiểm soát.

Chính sách 4: Xác lập quy trình và trách nhiệm tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chính sách 5: Hoàn chỉnh cơ chế giải thích, hướng dẫn áp dụng văn bản quy phạm pháp luật theo hướng xác định rõ thẩm quyền, nguyên tắc, hình thức và trình tự, thủ tục.

Chính sách 6: Xác lập cơ chế theo dõi thi hành, đánh giá hiệu quả và phản hồi chính sách sau khi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành.

Chính sách 7: Tiếp tục hoàn thiện các nguyên tắc xác định giá trị của văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm tính thống nhất của việc áp dụng.

Chính sách 8: Chuyên nghiệp hóa công tác xây dựng và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật.

Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Quốc Hoàn cho biết, chính sách Luật được xây dựng làm cơ sở cho việc xây dựng Luật về văn bản quy phạm pháp luật thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật tinh gọn

Góp ý tại cuộc họp, một số đại biểu bày tỏ sự thống nhất về nội dung Tờ trình và hồ sơ chính sách Luật. Tuy nhiên, có đại biểu cho rằng, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát, thuyết minh rõ hơn nội dung đánh giá về nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho việc thực hiện các chính sách mới liên quan đến dữ liệu số, chuyển đổi số và các chính sách sẽ được thực hiện trong thời gian tới nhằm góp phần nâng cao tính khả thi của Luật khi được ban hành và đưa vào thực tiễn.

Bên cạnh đó, có đại biểu đề xuất bổ sung nội dung về phân quyền, phân định thẩm quyền đối với các chính sách được đề xuất nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hồ sơ chính sách Luật. Theo đại biểu, một số chính sách về giải thích luật, pháp lệnh và áp dụng văn bản quy phạm pháp luật có liên quan trực tiếp đến việc phân định thẩm quyền giữa các cơ quan, tuy nhiên, nội dung này lại chưa được thể hiện trong Tờ trình chính sách Luật.

Đối với Chính sách 8 về chuyên nghiệp hóa công tác xây dựng và tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật, nội dung Chính sách hiện chưa tương xứng với tên gọi và chưa phản ánh đầy đủ mục tiêu đặt ra. Cụ thể: Nội dung Chính sách tập trung vào hai nội dung về nguồn nhân lực và chuyển đổi số, trong khi việc chuyên nghiệp hóa cần được tiếp cận theo hướng toàn diện gồm cả quy trình, công cụ, trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế đánh giá. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung và hoàn thiện Chính sách theo hướng bao quát hơn, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn tới.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cơ bản thống nhất với các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng thẩm định; đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu đầy đủ, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ chính sách Luật bảo đảm chất lượng, khả thi và đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu rà soát, hoàn thiện các quy định về thẩm quyền và hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương mới. Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu kỹ vai trò, thẩm quyền của cấp xã trong quản lý nhà nước, từ đó làm cơ sở thiết kế các quy định về phân cấp, phân quyền phù hợp, bảo đảm tính thống nhất, khả thi của dự án Luật.