Nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách và trình độ phát triển giữa vùng miền, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách giảm nghèo nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn cụ thể (giai đoạn 1: 2021 - 2025; giai đoạn 2: 2026 - 2030). Với phương châm đổi mới, sáng tạo, phát triển toàn diện các mặt, đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, quy hoạch đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực, bảo tồn và phát triển các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục… trong đó có hoạt động trợ giúp pháp lý.
Nhiều hoạt động trợ giúp pháp lý được Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lào Cai triển khai hiệu quả
Để tăng cường khả năng tiếp cận và thụ hưởng các hoạt động trợ giúp pháp lý chất lượng, Bộ Tư pháp đã ban hành Công văn số 1420/BTP-TGPL ngày 05/5/2022 về việc thực hiện nội dung về trợ giúp pháp lý theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Công văn số 6079/BTP-TGPL ngày 08/12/2023 hướng dẫn hoạt động trợ giúp pháp lý trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và Công văn số 6080/BTP-TGPL ngày 08/12/2023 về việc hướng dẫn thực hiện hoạt động trợ giúp pháp lý trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025. Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai đã ban hành Kế hoạch số 98/KH-UBND ngày 16/3/2022 về tổ chức, triển khai thực hiện một số nội dung thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh, cùng với chỉ đạo của Sở Tư pháp, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lào Cai đã xây dựng Kế hoạch chi tiết triển khai thực hiện đồng bộ các hoạt động trong Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội và Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, trong đó tập trung vào các hoạt động nâng cao nhận thức trợ giúp pháp lý điểm và tổ chức tập huấn điểm về tiếp cận trợ giúp pháp lý đối với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Trong giai đoạn 2021 - 2025, Trung tâm Trợ giúp pháp lý và các chi nhánh trợ giúp pháp lý đã phối hợp với Phòng Tư pháp, Phòng Dân tộc, Hội Phụ nữ và các tổ chức đoàn thể của thôn/xã trên địa bàn tổ chức thực hiện được 238 đợt truyền thông trực tiếp (bằng 476 buổi) nói chuyện chuyên đề phổ biến pháp luật, cung cấp thông tin truyền thông trực tiếp điểm về trợ giúp pháp lý tới 476 điểm thôn, xã nghèo và đặc biệt khó khăn trên địa bàn vùng biên với 15.282 lượt người tham dự, phổ biến, giải thích các quy định của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 cùng các văn bản hướng dẫn; lồng ghép các quy định pháp luật có liên quan, như luật hình sự, dân sự, đất đai, hôn nhân gia đình… các chính sách đối với đối tượng đặc thù (nạn nhân bị mua bán, người khuyết tật, người cao tuổi, trẻ em/vị thành niên)… Tiếp nhận tư vấn và giải thích pháp luật cho 1.544 trường hợp là có vướng mắc, giúp người dân nghèo tiếp cận các thông tin về pháp luật và những hiểu biết về chính sách trợ giúp pháp lý, kịp thời thụ hưởng hoạt động trợ giúp pháp lý khi có vướng mắc pháp luật; cung cấp các mẫu đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý cùng với địa chỉ, số điện thoại của Trung tâm Trợ giúp pháp lý và các chi nhánh trợ giúp pháp lý trên địa bàn để người dân biết tìm đến tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý khi có nhu cầu.
 |
| Buổi truyền thông cho các em học sinh phường Hàm Rồng. |
Với hoạt động tập huấn điểm, Trung tâm Trợ giúp pháp lý đã xây dựng chương trình và tổ chức thành công 17 Hội nghị tập huấn điểm về tiếp cận trợ giúp pháp lý tại địa bàn các huyện nghèo cho 359 thành viên là các trưởng thôn, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng, cán bộ cơ sở… đây là những người có khả năng thông tin, giải thích về trợ giúp pháp lý và giới thiệu người dân đến địa chỉ của Trung tâm Trợ giúp pháp lý và các chi nhánh trợ giúp pháp lý trực thuộc trên địa bàn.
 |
| Người dân xã Thào Chư Phìn trong buổi truyền thông. |
Hoạt động truyền thông về trợ giúp pháp lý trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng được tăng cường, Trung tâm Trợ giúp pháp lý đã phối hợp với Đài Truyền hình tỉnh Lào Cai thực hiện phóng sự về trợ giúp pháp lý cho nạn nhân bị mua bán, trợ giúp pháp lý cho đồng bào dân tộc thiểu số, tham dự buổi Tọa đàm về trợ giúp pháp lý trong chuyên mục Chuyện từ chính sách, viết tin bài về các hoạt động trợ giúp pháp lý trên Báo Lào Cai và trang thông tin điện tử của ngành.
Trung tâm Trợ giúp pháp lý còn duy trì tốt các hoạt động chuyên môn như tư vấn pháp luật tại trụ sở, tham gia tố tụng và đại diện ngoài tố tụng cho tất cả các đối tượng yếu thế. Với kế hoạch đặt ra, trong giai đoạn từ 2021 đến nay, Trung tâm Trợ giúp pháp lý tiếp nhận và thực hiện 4.365 vụ việc cho 4.365 đối tượng (tư vấn 2.266 vụ, tham gia tố tụng 2.094 vụ (chiếm 47,97% so với tổng số vụ việc), đại diện ngoài tố tụng 05 vụ, trong đó có 363 vụ thành công, hiệu quả (chiếm 17,3% so với tổng số vụ việc được đánh giá). Theo chỉ tiêu vụ việc tham gia tố tụng do Bộ Tư pháp ban hành thì hằng năm thì các trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm Trợ giúp pháp lý đều hoàn thành tốt chỉ tiêu tham gia tố tụng.
 |
| Trợ giúp viên pháp lý bào chữa trong phiên tòa lưu động xã Amusung. |
Bên cạnh đó, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Lào Cai còn thực hiện tốt công tác phối hợp với các cơ quan tố tụng liên ngành về trợ giúp pháp lý, cung cấp danh sách người trực tại Tòa án và trực trợ giúp pháp lý trong điều tra hình sự theo kế hoạch đã ký kết, tham gia phiên tòa trực tuyến theo Nghị quyết số 33/2021/QH15 ngày 12/11/2021 của Quốc hội về tổ chức phiên tòa trực tuyến. Làm tốt công tác tham mưu theo lĩnh vực được phân công, chú trọng công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và hoạt động trợ giúp pháp lý.
Luôn bám sát quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước trong việc triển khai các chính sách về an sinh xã hội
Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/06/2025 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh giữa tỉnh Lào Cai với tỉnh Yên Bái và Đề án số 987/ĐA-STP ngày 20/6/2025 về hợp nhất giữa hai Sở Tư pháp tỉnh Lào Cai và tỉnh Yên Bái, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước cũng được sắp xếp tinh gọn, các phòng nghiệp vụ được kiện toàn, đội ngũ người thực hiện trợ giúp pháp lý được chuẩn hóa theo hướng chuyên nghiệp, đáp ứng tiêu chuẩn về chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp. Các chi nhánh của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước cũng được sáp nhập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, được bố trí tại 05 địa bàn cơ sở các xã trung tâm, thuận tiện cho người dân nghèo tiếp cận với dịch vụ trợ giúp pháp lý.
Bước sang kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước vẫn luôn bám sát quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước trong việc triển khai các chính sách về an sinh xã hội, trong đó có dịch vụ trợ giúp pháp lý. Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn về phong tục tập quán, về phương tiện di chuyển, một số người dân ở xa trung tâm chưa nghe được tiếng phổ thông, còn phải thông qua phiên dịch. Với sứ mệnh là đơn vị sự nghiệp công lập thiết yếu, cung ứng dịch vụ trợ giúp pháp lý kịp thời, đầy đủ, có chất lượng, giúp cho người dân nghèo và đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống ở khu vực vùng cao biên giới xa xôi hẻo lánh nâng cao trình độ dân trí, ý thức tuân thủ và chấp hành pháp luật, tập thể cán bộ, trợ giúp viên pháp lý luôn nỗ lực hết mình, hoàn thành tốt các nhiệm vụ đề ra theo kế hoạch, góp phần thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác giảm nghèo trên địa bàn vùng cao biên giới./.
Nguyễn Thị Mai Hương
