1. Dấu ấn công tác thi hành án dân sự nổi bật năm 2025

1.1. Hoàn thành vượt chỉ tiêu và xử lý các vụ án lớn chưa có tiền lệ

Năm 2025, hệ thống THADS thực hiện xuất sắc nhiệm vụ, vượt chỉ tiêu Quốc hội giao, đạt tỉ lệ 84,27% về việc (tăng 0,39% so với năm 2024) và đạt 56,62% về tiền (tăng 4,78% so với năm 2024). Đây là thành tích nổi bật với hơn 1,06 triệu vụ việc và gần 684 nghìn tỷ đồng phải thi hành, trong đó, khối lượng tiền tăng trên 50% so với năm 2024. Việc vượt chỉ tiêu trong điều kiện khối lượng công việc “khổng lồ” cho thấy sự quyết tâm và những giải pháp sáng tạo của hệ thống THADS để bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, kết quả thi hành án các vụ án hình sự về kinh tế, tham nhũng có đột phá rõ rệt. So với năm 2024, số tiền thu hồi tăng hơn 5.239 tỷ đồng; số thu hồi đối với các khoản nợ tín dụng, ngân hàng tăng hơn 6.360 tỷ đồng; nhiều vụ việc tồn đọng được giải quyết dứt điểm; nhiều “đại án”[1] hàng nghìn người bị hại và khối tài sản phải thu hồi lớn được tập trung chỉ đạo xử lý quyết liệt, đạt kết quả tích cực, thi hành thành công các vụ án lớn chưa có tiền lệ. Điều này đã củng cố niềm tin của xã hội vào sự nghiêm minh và công bằng của pháp luật.

Cùng với kết quả nổi bật về việc và tiền thi hành án, năm 2025, ghi nhận sự nỗ lực của Hệ thống THADS trong việc bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người dân; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo đạt hiệu quả rất cao với 99,02% đơn thư được xử lý đúng thẩm quyền, nhiều địa phương đạt tỷ lệ giải quyết 100%. Bên cạnh đó, 2.930 việc thi hành án được miễn, giảm nghĩa vụ với tổng số tiền tương ứng 124 tỷ đồng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc trao quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Thắng Lợi giữ chức Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự

1.2. Tinh, gọn bộ máy và hoàn thiện thể chế

Năm 2025, đánh dấu bước đột phá về cải tổ tổ chức bộ máy THADS. Thực hiện chủ trương sắp xếp tinh gọn của Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 162-KL/TW ngày 06/6/2025 về nội dung lớn của dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và Đề án tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống thi hành án dân sự bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thống nhất, chuyển THADS từ mô hình ba cấp (Tổng cục - Cục - Chi cục) sang mô hình hai cấp. Theo đó, 63 Cục THADS cấp tỉnh được sáp nhập thành 34 cơ quan THADS cấp tỉnh mới; tại cấp huyện, gần 700 chi cục được tổ chức lại thành 355 Phòng THADS khu vực thuộc cơ quan THADS cấp tỉnh. Đây là cuộc cải tổ chưa từng có trong lịch sử ngành THADS, thể hiện quyết tâm cao của Đảng và Nhà nước trong việc tinh, gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Quá trình tổ chức thực hiện diễn ra nhanh và ổn định. Sáu tháng sau khi Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 162-KL/TW, Bộ Tư pháp đã ban hành các quyết định thành lập cơ quan mới, điều động bổ nhiệm cán bộ và thực hiện xong việc sắp xếp bộ máy, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt dưới mô hình tổ chức THADS hai cấp. Trong quá trình chuyển đổi, hệ thống THADS thường xuyên tổ chức các đoàn công tác, cuộc họp trực tuyến hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm tháo gỡ khó khăn cho cơ sở. Nên hoạt động không bị gián đoạn, sớm ổn định tổ chức và tư tưởng của cán bộ, công chức.

Cùng với cải cách tổ chức, hoàn thiện thể chế là mũi đột phá khác. Bộ Tư pháp chủ động tham mưu xây dựng Luật THADS (sửa đổi) nhằm khắc phục hạn chế của pháp luật hiện hành và thể chế hóa chủ trương xã hội hóa hoạt động thi hành án (mở rộng vai trò của thừa phát lại, huy động nguồn lực xã hội). Đến cuối năm 2025, Quốc hội khóa XV chính thức thông qua Luật THADS (sửa đổi) với sự đồng thuận cao là dấu mốc quan trọng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác THADS trong giai đoạn mới. Sau khi luật được thông qua, Bộ Tư pháp đã khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai, soạn thảo văn bản hướng dẫn những nội dung quan trọng (như mô hình tổ chức mới, cơ chế thi hành án hành chính…) nhằm bảo đảm thực thi thống nhất và hiệu quả khi luật có hiệu lực.

1.3. Chuyển đổi số toàn diện - Động lực nâng cao hiệu quả thi hành án

Công tác chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ và đồng bộ trong toàn hệ thống THADS là điểm nhấn quan trọng. Đầu năm 2025, Bộ Tư pháp khai trương nền tảng số THADS, hệ sinh thái tích hợp phục vụ công tác thi hành án trên môi trường số và được Chính phủ đánh giá là một trong những đơn vị đi đầu trong chuyển đổi số. Toàn hệ thống THADS đã tiên phong xây dựng cơ sở dữ liệu số, triển khai các phần mềm nghiệp vụ thông minh, cung cấp dịch vụ công trực tuyến cho người dân, doanh nghiệp.

Nhiều ứng dụng công nghệ thông tin mới mang lại hiệu quả thiết thực. Đặc biệt, phần mềm chi trả tiền thi hành án được phát triển để phục vụ đại án Vạn Thịnh Phát, với hơn 40 nghìn người thụ hưởng, giúp giải quyết việc chi trả nhanh chóng, minh bạch. Nhờ đó, tất cả người được thi hành án đã nhận tiền kịp thời và an toàn, tạo niềm tin cho các đương sự. Hệ thống biên lai điện tử cũng được áp dụng trên toàn quốc thay thế biên lai giấy thủ công; mọi khoản thu, chi trong thi hành án được cập nhật tức thì trên hệ thống giúp người dân có thể tra cứu, nhận biên lai điện tử thuận tiện, minh bạch, hạn chế tiêu cực và thất thoát.

Bên cạnh đó, phần mềm hỗ trợ ra quyết định THADS tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào sử dụng, giúp chấp hành viên ban hành quyết định đúng thời hạn, đúng quy trình pháp luật, bảo đảm trình tự thủ tục chặt chẽ; các sai sót (nếu có) đều sớm được phát hiện qua kiểm tra và khắc phục kịp thời. Như vậy, công nghệ số đã trở thành “trợ thủ đắc lực” cải thiện hiệu quả, chính xác và minh bạch trong hoạt động THADS.

Cùng với xây dựng nền tảng chuyên ngành, hệ thống THADS tích cực kết nối với cơ sở hạ tầng công nghệ quốc gia. Năm 2025, hệ thống thông báo quyết định THADS được tích hợp vào ứng dụng VNeID (định danh điện tử quốc gia). Khi có quyết định hoặc thông báo thi hành án, đương sự và các bên liên quan nhận thông tin ngay qua ứng dụng VNeID, rút ngắn đáng kể thời gian trao đổi và tăng tính công khai, minh bạch. Hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử của Bộ Tư pháp được áp dụng rộng rãi trong THADS, thúc đẩy làm việc trên môi trường mạng, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao tính đồng bộ trong báo cáo, chỉ đạo.

Việc trao đổi thông tin, báo cáo, chỉ đạo giữa các cấp thi hành án thực hiện chủ yếu trên môi trường mạng, tiết kiệm thời gian, chi phí và tăng cường tính kịp thời, đồng bộ. Đặc biệt, Bộ Tư pháp đã triển khai xây dựng Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh THADS (IOC), ứng dụng các công nghệ dữ liệu lớn (big data), AI để theo dõi, phân tích dữ liệu THADS theo thời gian thực, hỗ trợ lãnh đạo ngành THADS đưa ra quyết định chỉ đạo, điều hành nhanh chóng, chính xác, giúp phát hiện sớm bất cập, quá hạn hoặc tồn đọng để xử lý kịp thời.

Năm 2025, là năm chuyển mình mạnh mẽ với những đổi mới toàn diện cả về tổ chức, pháp luật đối với hệ thống THADS. Từ việc tái cấu trúc theo hướng tinh, gọn, hợp lý hóa chức năng, đến việc hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ, các giải pháp được triển khai vừa tinh giản bộ máy, nâng cao năng lực quản lý, vừa tạo dựng nền tảng thể chế vững chắc để đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ công lý trong bối cảnh mới. Đặc biệt, nhờ quyết tâm đổi mới và nỗ lực bền bỉ của toàn hệ thống, việc sắp xếp tổ chức lại theo mô hình hai cấp tinh, gọn gắn với chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả hoạt động được ghi nhận là sự kiện nổi bật của ngành Tư pháp năm 2025.

2. Định hướng phát triển hệ thống thi hành án dân sự đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới

Thi hành án là khâu trọng yếu, mang ý nghĩa quyết định đối với hiệu lực của hoạt động tư pháp; bởi nếu bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật mà không tổ chức thi hành thì công lý chưa bảo đảm trọn vẹn. Chính vì vậy, toàn ngành cần nỗ lực xây dựng hệ thống THADS chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, đủ năng lực thi hành hiệu quả mọi bản án, quyết định của Tòa án. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là thước đo phản ánh mức độ thành công trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Những thành tựu đạt được trong năm 2025 tạo nền tảng quan trọng để Hệ thống THADS tiếp tục chủ động cải cách và phát triển toàn diện, phù hợp với định hướng chiến lược phát triển đất nước. Bước vào giai đoạn tiếp theo, toàn hệ thống THADS cần tập trung triển khai các định hướng trọng tâm sau đây:

Một là, quán triệt và thể chế hóa chủ trương, chính sách mới. Tổ chức triển khai hiệu quả Nghị quyết XIV của Đảng, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới và các văn bản chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ trong lĩnh vực thi hành án. Đặc biệt, cần hoàn thiện đồng bộ các văn bản hướng dẫn Luật THADS (sửa đổi) để áp dụng nhất quán khi Luật có hiệu lực. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân trong rà soát, tháo gỡ vướng mắc về tố tụng, thi hành án hành chính, phá sản; hoàn thiện quy định về quản lý, xử lý vật chứng, định giá, đấu giá… nhằm khắc phục các khó khăn, vướng mắc hiện tại, tạo hành lang pháp lý thông thoáng và hiệu quả.

Hai là, hoàn thành chỉ tiêu và đẩy nhanh xử lý vụ việc trọng điểm. Năm 2026 và các năm tiếp theo, hệ thống THADS cần triển khai đồng bộ giải pháp nhằm thực hiện đúng, vượt chỉ tiêu về việc và tiền thi hành án theo Nghị quyết số 96/2019/QH14 ngày 27/11/2019 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. Tập trung nguồn lực giải quyết dứt điểm các vụ việc có điều kiện thi hành, nhất là những vụ án giá trị lớn, phức tạp, liên quan trực tiếp đến an ninh, chính trị địa phương; các vụ án về dự án bất động sản kéo dài; nâng cao hiệu quả thu hồi nợ của các tổ chức tín dụng. Cùng với đó, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tố tụng trong thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế; tăng cường kiểm tra, giám sát quy trình kê biên, định giá, bán đấu giá để ngăn ngừa tiêu cực, bảo đảm thu hồi tốt nhất khối tài sản bị thất thoát.

Ba là, ổn định tổ chức và phát triển nguồn nhân lực. Tiếp tục duy trì ổn định mô hình tổ chức THADS hai cấp đã được thiết lập, bảo đảm cơ quan THADS các cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả và phối hợp tốt với chính quyền địa phương. Tổ chức các đoàn kiểm tra, hỗ trợ cơ sở tháo gỡ vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình mới. Tuyển dụng công chức, thi tuyển chấp hành viên sơ cấp để bổ sung lực lượng theo nhu cầu. Tiếp tục quy hoạch, kiện toàn đội ngũ lãnh đạo và chấp hành viên, nhất là tại các địa bàn trọng điểm. Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển cán bộ; tăng cường giáo dục đạo đức công vụ, kỷ luật kỷ cương và đổi mới cơ chế thi đua, khen thưởng công khai, công bằng, thực chất. Tất cả nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ THADS “trí tuệ, tận tâm, gương mẫu” đáp ứng yêu cầu mới.

Bốn là, cải thiện công tác tiếp dân và kiểm soát tiêu cực. Chú trọng nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở, nhằm hạn chế tình trạng khiếu nại đông người, kéo dài. Đẩy mạnh kiểm tra chuyên ngành theo hướng tự kiểm tra, thanh tra đột xuất và chuyên đề ở các lĩnh vực dễ phát sinh sai sót (như quản lý tài sản, nghiệp vụ kê biên, đấu giá). Kiện toàn hệ thống giám sát nội bộ và thực thi nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng trong THADS. Tiếp tục đẩy mạnh cơ chế thẩm tra, hậu kiểm, kỷ luật cán bộ vi phạm để giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong ngành.

Năm là, bảo đảm nguồn lực, cơ sở vật chất và đẩy mạnh chuyển đổi số; bảo đảm đủ kinh phí thường xuyên và các khoản chi đặc thù cho công tác thi hành án. Rà soát, quy hoạch trụ sở sau sắp xếp, lên kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030 phù hợp; xử lý các cơ sở dôi dư tránh lãng phí. Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin như: phát triển nền tảng số THADS, hoàn thiện phần mềm nghiệp vụ (giao dịch, quản lý hồ sơ, biên lai điện tử), kết nối chia sẻ dữ liệu với các cơ quan liên quan. Xây dựng trung tâm điều hành thông minh (IOC) để giám sát, phân tích dữ liệu thi hành án theo thời gian thực, hỗ trợ lãnh đạo kịp thời chỉ đạo điều hành. Công nghệ số phải tiếp tục là động lực quan trọng, phục vụ cải cách hành chính và minh bạch hóa hoạt động thi hành án, hướng đến mục tiêu “Chính phủ số, nền tư pháp minh bạch”.

Kết luận

Xuân mới mở ra kỳ vọng mới, với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước và quyết tâm đổi mới của mỗi cán bộ, công tác THADS tin tưởng sẽ tiếp tục bứt phá, phát huy thành tích đã đạt được trong năm 2025, nỗ lực đoàn kết, sáng tạo, bản lĩnh, trí tuệ… trong hành động nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao, đóng góp thiết thực vào công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Nguyễn Thắng Lợi

Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp

[1]. Đại án Tân Hoàng Minh, Vạn Thịnh Phát, Alibaba, FLC...

(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ấn phẩm Xuân Bính Ngọ 2026)