Đổi mới đào tạo luật trong bối cảnh mới: Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn

Hội thảo quốc gia “Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam trong bối cảnh mới”

Nguồn nhân lực pháp luật phải có năng lực tư duy hệ thống, tư duy phản biện, thích ứng nhanh

Phát biểu khai mạc, PGS.TS. Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội nhấn mạnh, đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu rất cao, rất cấp thiết về hoàn thiện thể chế, pháp luật để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phát triển kinh tế hiện đại, giàu bản sắc và hội nhập quốc tế sâu rộng, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Do đó, yêu cầu đặt ra đối với nguồn nhân lực pháp luật không còn dừng lại ở việc nắm được hệ thống quy định hiện hành, mà còn phải có năng lực tư duy hệ thống, tư duy phản biện, năng lực thích ứng nhanh và khả năng xử lý các vấn đề pháp lý mới trong thực tiễn phát triển.

PGS.TS. Tô Văn Hòa, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội phát biểu khai mạc Hội thảo

Hiệu trưởng Tô Văn Hòa cho biết, đào tạo luật ở Việt Nam, mặc dù có truyền thống chưa thật sự dài so với nhiều ngành khoa học cơ bản khác, nhưng lại đang đứng trước những đòi hỏi và thách thức rất lớn. Cụ thể như làm thế nào để vừa truyền thụ được nền tảng kiến thức pháp lý có hệ thống vừa hình thành được năng lực hành nghề, năng lực giải quyết vấn đề và năng lực làm việc thực tiễn; hay thách thức đến từ trí tuệ nhân tạo, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng…

Vì vậy, PGS.TS. Tô Văn Hòa nhận định, chủ đề của Hội thảo có ý nghĩa rất thiết thực và mang tính thời sự sâu sắc. Cách tiếp cận của Hội thảo không đi vào từng môn học hay từng lĩnh vực pháp luật cụ thể mà tập trung vào 3 chủ đề chính: (i) Đổi mới chương trình đào tạo để bảo đảm tính hiện đại, liên thông, thực tiễn và thích ứng; (ii) Đổi mới phương pháp đào tạo, phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy năng lực chủ động, tư duy phản biện và khả năng ứng dụng của người học; (iii) Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên luật có trình độ chuyên môn cao, có trải nghiệm thực tiễn, có năng lực sư phạm tốt và có tinh thần đổi mới.

PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, Q. Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, Q. Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh việc ba cơ sở đào tạo luật đồng tổ chức sự kiện thể hiện tinh thần tiên phong và trách nhiệm xã hội trong đổi mới giáo dục pháp lý trước những cơ hội và thách thức của thời đại số. Đồng quan điểm, PGS.TS. Hoàng Công Gia Khánh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, sự phát triển của khoa học công nghệ đang đặt ra yêu cầu đổi mới đào tạo luật theo hướng liên ngành, hội nhập quốc tế, đồng thời chỉ ra các thách thức về cấu trúc chương trình, năng lực hội nhập của sinh viên và chất lượng đội ngũ giảng viên.

PGS.TS. Hoàng Công Gia Khánh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật trong bối cảnh mới

Hội thảo có Phiên buổi sáng và Phiên buổi chiều: Phiên buổi sáng với chủ đề “Đổi mới nội dung chương trình đào tạo luật”; Phiên buổi chiều với chủ đề “Đổi mới phương pháp giảng dạy luật học và nâng cao năng lực giảng viên trong đào tạo luật ở Việt Nam”.

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận, chia sẻ về các nội dung như: Đổi mới chương trình đào tạo luật đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; sản xuất, tiêu thụ, lan tỏa và gia tăng tri thức pháp luật trong kỷ nguyên phát triển mới; nâng cao chất lượng đào tạo luật theo tinh thần các nghị quyết của Đảng trong bối cảnh mới; ứng dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh (AI) trong giảng dạy luật; phương pháp giảng dạy và học tập tích cực trong đào tạo luật quốc tế ở Việt Nam; viết pháp lý trong đào tạo luật ở Anh và Úc…

Đổi mới nội dung chương trình đào tạo luật

Về đổi mới chương trình đào tạo luật, nhiều ý kiến đại biểu tại Hội thảo nhận định chương trình hiện còn nặng về lý thuyết, thiếu gắn kết với thực tiễn nghề nghiệp và chưa bắt kịp xu thế hội nhập quốc tế. Trên cơ sở đó, đại biểu đề xuất nhiều giải pháp như tăng cường đào tạo kỹ năng hành nghề, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, cập nhật kiến thức pháp luật quốc tế và luật so sánh, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên và mở rộng hợp tác với các cơ quan, tổ chức thực tiễn.

Bên cạnh đó, các đại biểu còn chia sẻ, trao đổi về sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn, đang mở ra cả cơ hội và thách thức đối với đào tạo luật. AI thúc đẩy đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy theo hướng liên ngành, cá nhân hóa và lấy người học làm trung tâm, đồng thời tái định vị vai trò của giảng viên trong giáo dục pháp lý, cũng như mô hình giảng dạy kết hợp nghiên cứu với thực hành.

Tại Hội thảo, một số đại biểu trao đổi khẳng định về sự cần thiết gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp lý. Theo đó đề xuất xây dựng khung năng lực nghiên cứu, tăng cường đầu tư nghiên cứu và bảo đảm liêm chính khoa học trong thời đại số. Đồng thời, mô hình “học giả thực hành” (scholar-practitioner) được đánh giá là đặc biệt phù hợp trong đào tạo và thực hành một số lĩnh vực của luật thông qua việc phân tích những giá trị và ý nghĩa của sự kết hợp giữa lý luận và thực tiễn.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Từ những ý kiến thảo luận, trao đổi, chia sẻ thẳng thắn và tâm huyết, Hội thảo đã trở thành cầu nối quan trọng để các cơ sở đào tạo luật cùng thống nhất lộ trình đổi mới toàn diện. Những góp ý từ các chuyên gia, nhà khoa học tại Hội thảo sẽ là cơ sở thực tiễn giá trị để các trường tham khảo nghiên cứu điều chỉnh cấu trúc chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại, liên thông. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Trường Đại học Luật Hà Nội, Trường Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế - Luật - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ nhằm nâng cao chất lượng của từng đơn vị, mà còn khẳng định trách nhiệm chung trong việc cung cấp nguồn nhân lực pháp luật có bản lĩnh, đủ năng lực hội nhập để phụng sự sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên số.