Thứ bảy 21/11/2026 01:42
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc

Ngày 04/11/2024, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về tình hình thi hành Hiến pháp; thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành phiên họp.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản thống nhất với tình hình thi hành Hiến pháp, thi hành pháp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh và nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, đồng thời đóng góp thêm một số ý kiến để nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành các luật, pháp lệnh và nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Cần chú ý đến khâu lấy ý kiến Nhân dân trong quá trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương bày tỏ quan tâm đến tình hình thi hành Hiến pháp; thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội... Để nâng cao chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu cho rằng, cần tập trung hơn nữa vào khâu xin ý kiến của các tầng lớp Nhân dân, các cơ quan, tổ chức vào các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và tổng hợp. Báo cáo của Chính phủ chỉ rõ, từ năm 2021 đến tháng 8/2024 có 3.001 quy định kinh doanh được cắt giảm, đơn giản hóa (chiếm 18.9% trong tổng số các quy định được rà soát). Theo đại biểu, đây là một con số rất lớn. Những thủ tục hành chính không cần thiết, rườm rà trong kinh doanh là nút thắt, sức cản lớn đối với người dân, doanh nghiệp; làm lãng phí thời gian, lãng phí các nguồn lực xã hội và lãng phí cả những cơ hội đầu tư của doanh nghiệp nên cần phải cắt bỏ. Theo đại biểu, với hơn 3.000 thủ tục được cắt giảm, đơn giản hóa mang cả tín hiệu vui và chưa vui. Tín hiệu vui vì đây là kết quả của sự rà soát tích cực, trách nhiệm và khoa học. Nhưng chưa vui vì con số này cũng là kết quả của sự hạn chế trong công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thời gian qua. Để hạn chế tối đa tình trạng ban hành các thủ tục hành chính rồi lại rà soát để cắt giảm, đại biểu cho rằng, giải pháp hiệu quả nhất là cần tập trung rà soát ngay từ khâu xây dựng ban hành quy phạm pháp luật, trong đó chú trọng vào việc xin ý kiến người dân, doanh nghiệp, những đối tượng bị tác động và tổng hợp…

Đại biểu cho biết, hiện nay theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 đã quy định đầy đủ các bước, quy trình để xin ý kiến rộng rãi các tầng lớp Nhân dân, cơ quan, tổ chức vào dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, trong đó, có quy định được đăng tải công khai trên các Cổng thông tin điện tử của Bộ, ngành, tuy nhiên, hiệu quả của công việc này chưa cao, còn ít người dân truy cập để có ý kiến, phản hồi về dự thảo các văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, đại biểu chỉ rõ thực tế, Bộ pháp điển của Việt Nam hiện nay đang rất lãng phí vì chưa nhiều tổ chức, cá nhân biết đến và sử dụng. Trong khi đó, một trong những mục tiêu hướng đến của Bộ pháp điển là giúp các tổ chức, cá nhân tiện lợi trong việc tìm kiếm, tra cứu đáp ứng nhu cầu sử dụng và tìm hiểu các quy định của pháp luật. Do vậy, đại biểu đề nghị trong tổng số các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động phổ biến pháp luật, cần tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân, doanh nghiệp cách tra cứu, sử dụng Bộ pháp điển và nâng cao chất lượng hoạt động của Cổng thông tin điện tử pháp điển.

Luật chỉ quy định những vấn đề khung, mang tính nguyên tắc

Về đổi mới hoạt động lập pháp theo hướng luật chỉ quy định những vấn đề khung, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cho rằng, đây là định hướng đúng đắn và phù hợp với thông lệ quốc tế, do đó, cần thể chế hóa kịp thời định hướng này để tạo căn cứ cho việc thực hiện theo đúng nguyên tắc Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đồng thời cũng rà soát những văn bản liên quan để có điều chỉnh cho phù hợp.

Về trách nhiệm ban hành văn bản hướng dẫn, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai cho biết, theo Báo cáo số 524 của Thủ tướng Chính phủ trình tại Kỳ họp này, việc ban hành văn bản chi tiết còn hạn chế, tình trạng chậm ban hành chưa được khắc phục, năm 2024, số văn bản còn nợ chiếm 13,94%... Đại biểu cho rằng, tới đây khi đổi mới theo hướng xây dựng luật chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc thì trách nhiệm xây dựng pháp luật sẽ “đặt lên vai” Chính phủ nhiều hơn, số lượng văn bản hướng dẫn sẽ tăng lên rất nhanh và tính chất cũng phức tạp hơn… Vì vậy, đại biểu kiến nghị về mặt tiến độ, cần đề cao hơn nữa trách nhiệm cá nhân trong bảo đảm tính kịp thời ban hành văn bản hướng dẫn. Về chất lượng văn bản, cần đề cao tính khách quan, tránh lợi ích cục bộ, cần thực hiện nghiêm Quy định số 178-QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực trong ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Xây dựng các quy định của văn bản luật phải mang tính ổn định, có giá trị lâu dài

Đề cập về đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, từ thực tiễn cơ sở, đại biểu Hoàng Quốc Khánh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu đồng tình cao với định hướng của lãnh đạo Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đổi mới trong công tác lập pháp của Quốc hội. Theo đó, xây dựng các quy định của luật phải mang tính ổn định, có giá trị lâu dài. Luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc, không cần quá dài. Những vấn đề thực tiễn biến động thường xuyên thì giao cho Chính phủ, địa phương quy định để bảo đảm linh hoạt trong điều hành. Đây là vấn đề rất lớn, quan trọng cần tạo sự đồng thuận từ nhận thức đến hành động.

Để triển khai tốt định hướng đổi mới trên, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị Chính phủ cần sớm tổng kết Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật hiện hành; đồng thời, xác định những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, nội dung phân cấp cho Chính phủ, Bộ, ngành và địa phương. Bên cạnh đó, quy định chặt chẽ hơn trách nhiệm của Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương trong việc ban hành các văn bản quy định chi tiết thi hành vì số lượng văn bản cần ban hành là rất lớn./.

Minh Trí

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Chiều ngày 19/11, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định của Chính phủ về tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật, nhằm hoàn thiện các quy định về trách nhiệm, trình tự, phương thức tổ chức thi hành pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá tài sản

Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá tài sản

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 07 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027, trừ quy định tại khoản 2 Điều 65. Luật được ban hành nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động đấu giá, tăng cường tính công khai, minh bạch và ngăn chặn các hành vi trục lợi trong quá trình đấu giá.
Tổng rà soát văn bản: Chuyển mạnh từ thụ động tiếp nhận sang chủ động rà soát, xử lý điểm nghẽn

Tổng rà soát văn bản: Chuyển mạnh từ thụ động tiếp nhận sang chủ động rà soát, xử lý điểm nghẽn

Ngày 19/11/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì Hội nghị tham vấn hoàn thiện dự thảo Báo cáo của Chính phủ về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).
Tăng cường quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao với các cơ quan tiến hành tố tụng trong tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Tăng cường quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao với các cơ quan tiến hành tố tụng trong tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố

Tóm tắt: Mối quan hệ phối hợp giữa Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao (Cục 1) với các cơ quan tiến hành tố tụng có vai trò quan trọng, tác động trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả hoạt động tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm. Tuy nhiên, trước những thay đổi của hệ thống pháp luật và mô hình chính quyền mới, việc duy trì và nâng cao hiệu quả phối hợp đang đặt ra nhiều yêu cầu, thách thức mới. Trên cơ sở phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật và thực tiễn phối hợp giữa Cục 1 với các cơ quan tiến hành tố tụng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch

Hoàn thiện thể chế về đấu giá tài sản, nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá viên, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tăng cường các biện pháp ngăn chặn hành vi thông đồng, trục lợi là những mục tiêu quan trọng được đặt ra trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Với nhiều đề xuất sửa đổi, bổ sung đáng chú ý, dự thảo Luật hướng tới xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.
Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ về tổng rà soát văn bản

Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ về tổng rà soát văn bản

Ngày 16/11/2026, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật đã có Báo cáo số 1419/BC-KTVB&TCTHPL về tình hình thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) tại Bộ Tư pháp từ. Báo cáo cho thấy các kết quả đạt được trong nửa đầu tháng 11, đồng thời xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện, đặc biệt hoàn thành Báo cáo của Chính phủ về kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL.
Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Tóm tắt: Quyết định hành chính cá biệt hạn chế quyền có tác động sâu sắc đến lợi ích hợp pháp của người dân. Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, việc chuyển dịch từ nền hành chính mệnh lệnh sang “văn hóa biện minh” thông qua thực thi nghĩa vụ nêu lý do là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu làm rõ bản chất pháp lý và các thành tố của nghĩa vụ này. Trên cơ sở phân tích lý luận, quy phạm và thực tiễn xét xử tại Việt Nam, nghiên cứu nhận diện những khoảng trống pháp lý do chưa có luật chung về ban hành quyết định hành chính, đồng thời, chỉ ra những hạn chế của hệ thống biểu mẫu hiện hành trong việc thể hiện đầy đủ căn cứ và lý do của quyết định. Từ đó, khẳng định tính tất yếu của việc ban hành đạo luật chung, cụ thể hóa yêu cầu lập luận vào biểu mẫu và tăng cường kiểm soát tư pháp. Các giải pháp này nhằm bảo đảm thủ tục và bảo vệ thực chất quyền con người.
Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Nhằm triển khai Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II" (Dự án EU JULE II), sáng ngày 17/11, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công. Đồng chủ trì Hội thảo có bà Đặng Kim Hoa, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp và PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II.
Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đặc thù khi quyền của người ký hợp đồng không đồng nhất với quyền nhân thân của người có mẫu sinh học. Việc xác định chủ thể có quyền quyết định đối với mẫu, trách nhiệm của ngân hàng mô và hậu quả pháp lý khi hợp đồng chấm dứt đòi hỏi một cơ chế điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Hoàn thiện pháp luật về các phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Hoàn thiện pháp luật về các phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa để phát triển du lịch theo Nghị quyết số 80-NQ/TW

Tóm tắt: Nghị quyết số 80-NQ/TW định hướng huy động nguồn lực xã hội nhằm phát huy giá trị di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên, khung pháp luật điều chỉnh các phương thức tiếp cận và khai thác di sản văn hóa còn một số bất cập, hạn chế. Trên cơ sở phân tích thực trạng pháp luật, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện đối với bốn phương thức tiếp cận, khai thác di sản văn hóa, gồm: (i) đầu tư dự án độc lập gắn với không gian di sản; (ii) thuê, liên doanh, liên kết khai thác tài sản công; (iii) đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP); (iv) xã hội hóa gắn với quyền khai thác thương mại. Các kiến nghị hướng tới hoàn thiện cơ chế pháp lý, xác lập rõ quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư để thu hút nguồn lực xã hội, bảo đảm tính hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và nghĩa vụ bảo tồn di sản.
Nhận diện những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Nhận diện những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Ngày 16/11, Đại học Phenikaa tổ chức Hội thảo khoa học "Những vấn đề mới của pháp luật Việt Nam trong quá trình hội nhập và phát triển". Đồng chủ trì Hội thảo có PGS.TS. Nguyễn Anh Thu, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa và PGS.TS. Mai Đắc Biên, Trưởng khoa Luật, Đại học Phenikaa. Hội thảo có tham dự các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và đại diện các cơ quan quản lý, cùng trao đổi về những vấn đề pháp lý mới đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế và yêu cầu phát triển đất nước.
Tiếp tục hoàn thiện pháp luật để đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Tiếp tục hoàn thiện pháp luật để đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Kết luận Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới", Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng ổn định, minh bạch nhưng linh hoạt, thích ứng với thực tiễn; chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển đất nước.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển

Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển

Ngày 16/11/2026, Bộ Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới".
Nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy

Nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy

Trong khuôn khổ Dự án thành phần 8 "Nâng cao khả năng tiếp cận, thụ hưởng về dịch vụ trợ giúp pháp lý chất lượng và giáo dục pháp luật trong phòng, chống ma túy", sáng ngày 16/11, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý hoàn thiện Bộ tài liệu tập huấn nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy tại khu vực phía Bắc do Phó Cục trưởng Đặng Kim Hoa và Luật sư Hoàng Minh Hiển, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đồng chủ trì.
10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.

Theo dõi chúng tôi trên: