Hội thảo khoa học “Nhận diện bất cập trong quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp và kiến nghị hoàn thiện”

Thực hiện Hiến pháp năm 2013 (được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15 ngày 16/6/2025), từ ngày 01/7/2025, mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Đây là chủ trương lớn của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời, cũng là bước cụ thể hóa các định hướng lớn về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong bối cảnh cải cách quản trị công hướng tới tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực điều hành, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp được xem như một phương án tái cấu trúc đáng chú ý tại Việt Nam. Theo ghi nhận, sau 01 năm triển khai thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp, các địa phương đã cơ bản ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động lãnh đạo, quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân diễn ra thông suốt, không bị gián đoạn. Mô hình này bước đầu đã góp phần tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm đầu mối trung gian, tăng cường trách nhiệm của chính quyền cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn vận hành cũng đặt ra những thách thức, bộc lộ một số bất cập, khó khăn, vướng mắc cấp thiết cần giải pháp tháo gỡ, trong đó có yêu cầu quan trọng về hoàn thiện thể chế, pháp luật.

Để đánh giá kết quả sau 01 năm triển khai, kịp thời nhận diện những khó khăn, vướng mắc, trọng tâm là các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; về tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, công chức, chế độ chính sách, phân bổ nguồn lực, điều kiện bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật phối hợp với các Cục/Vụ chuyên môn thuộc Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học “Nhận diện bất cập trong quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp và kiến nghị hoàn thiện”.

Hội thảo dự kiến tập trung trao đổi, thảo luận về những nhóm chủ đề chính như: (i) Chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới; (ii) Yêu cầu hoàn thiện thể chế, pháp luật trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; (iii) Thực trạng pháp luật về chính quyền địa phương 02 cấp; (iv) Thực tiễn tổ chức, hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, sau 01 năm triển khai; đặc biệt tập trung vào phân tích, đánh giá những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong các quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; về tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, công chức, chế độ chính sách, phân bổ nguồn lực, điều kiện bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp... (v) Đề xuất giải pháp, kiến nghị hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới;…

Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực pháp lý; đại diện Lãnh đạo một số bộ, ngành; một số đại biểu Quốc hội; đại diện Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp; tổ chức pháp chế các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; đại diện Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Tư pháp, xã, phường thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; đại diện các cơ quan thi hành án dân sự; đại diện doanh nghiệp, hiệp hội hành chính; luật gia, luật sư; cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu...