1. Phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Kết luận số 18-KL/TW[1]

Thực hiện Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và chỉ đạo của Chính phủ, các bộ, ngành đã tham mưu ban hành 11 Nghị quyết chuyên đề về phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện kinh doanh. Qua đó, đã thực hiện phân cấp, phân quyền cho địa phương đối với 402/408 TTHC so với đề xuất ban đầu. Về cắt giảm và đơn giản hóa, cơ quan có thẩm quyền đã bãi bỏ hoàn toàn 697 TTHC và thực hiện đơn giản hóa quy trình đối với 673 TTHC. Về điều kiện kinh doanh, đã cắt giảm 1.754 điều kiện kinh doanh; bãi bỏ 56 ngành, nghề và sửa đổi 14 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. So với Luật Đầu tư năm 2020, số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện đã giảm 40%.

Các nỗ lực này đã mang lại hiệu quả kinh tế định lượng rõ rệt. Cụ thể, thời gian thực hiện TTHC trung bình đã giảm 53% và chi phí tuân thủ TTHC giảm 54,6% so với năm 2024. Riêng việc triển khai 11 Nghị quyết mới ban hành dự kiến sẽ tiết kiệm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp khoảng 23 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Việc phân cấp mạnh mẽ cho địa phương cũng giúp rút ngắn quy trình giải quyết, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở.

2. Kiểm soát quy định thủ tục hành chính trong dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật

Công tác kiểm soát TTHC được thực hiện chặt chẽ ngay từ khâu soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật để ngăn chặn các quy định không cần thiết phát sinh. Qua đó, trong 6 tháng đầu năm 2026, các cơ quan đã thực hiện đánh giá tác động đối với 1.945 TTHC tại 251 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; thẩm định 3.696 TTHC tại 460 đề xuất chính sách và dự thảo văn bản[2].

Qua thẩm định, đã kiên quyết đề nghị bãi bỏ (không quy định) 803 TTHC (tỷ lệ 21,73%) và yêu cầu đơn giản hóa 1.528 TTHC (tỷ lệ 41,34%). Đồng thời, công bố mới 397 TTHC, sửa đổi 2.751 TTHC và bãi bỏ 1.176 TTHC tại 266 văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành.

Việc kiểm soát “từ gốc” giúp đảm bảo các TTHC mới ban hành luôn đáp ứng tiêu chí về tính cần thiết, tính hợp pháp và tính hợp lý. Tỷ lệ bãi bỏ hơn 21% thủ tục ngay trong khâu thẩm định cho thấy hiệu quả của cơ quan gác cổng pháp lý, giúp giảm thiểu rủi ro phát sinh “giấy phép con” gây khó khăn cho hoạt động kinh tế.

3. Đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính

Cải cách TTHC nội bộ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng suất vận hành của bộ máy nhà nước. Tính đến tháng 6/2026, các bộ, cơ quan đã công bố lũy kế 3.123 TTHC nội bộ (gồm 1.193 thủ tục nhóm A và 1.930 thủ tục nhóm B). Tỷ lệ thực thi phương án cắt giảm TTHC nội bộ nhóm A đạt 66,4%; nhóm B đạt 48,3%. Tại cấp địa phương, các tỉnh thành đã thực thi phương án đơn giản hóa đối với 426/1050 TTHC nội bộ, đạt tỷ lệ 40,6%.

Việc cắt giảm TTHC nội bộ giúp giảm bớt các khâu trung gian và thời gian phối hợp giữa các cơ quan hành chính. Điều này gián tiếp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính trong hệ thống.

4. Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu[3]

Việc ứng dụng dữ liệu để thay thế giấy tờ trong giải quyết TTHC đang tạo bước đột phá, chuyển mạnh phương thức thực hiện từ quản lý dựa trên hồ sơ giấy sang khai thác, sử dụng dữ liệu số. Đến nay, đã có 34 cơ sở dữ liệu của 8 bộ, ngành[4] được công bố để khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong thành phần hồ sơ TTHC; đồng thời, 753/774 TTHC (đạt 97,15%) đã được tái cấu trúc theo quy định tại Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP, trong đó 14 bộ, ngành hoàn thành 100% nhiệm vụ. Cùng với đó, các bộ, ngành đã ban hành hoặc trình ban hành 61 văn bản quy phạm pháp luật nhằm thực thi các phương án đơn giản hóa TTHC trên cơ sở dữ liệu.

Kết quả này giúp người dân, doanh nghiệp không phải cung cấp lại các thông tin mà cơ quan nhà nước đã có, qua đó giảm chi phí, thời gian thực hiện thủ tục, đồng thời tăng tính minh bạch, hạn chế tiêu cực, nhũng nhiễu nhờ quy trình được số hóa, tự động hóa trên môi trường điện tử.

5. Thực thi các phương án cắt giảm đã được phê duyệt

Công tác theo dõi, đôn đốc thực thi các phương án đơn giản hóa liên quan đến giấy tờ công dân và Phiếu lý lịch tư pháp tiếp tục được triển khai hiệu quả. Đến nay, 1.074 TTHC tại 303 văn bản đã thực hiện phương án đơn giản hóa liên quan đến quản lý dân cư, đạt 99%. Đối với Phiếu lý lịch tư pháp, đã có 80/108 TTHC được cắt giảm, đơn giản hóa, đạt 74%.

Việc hoàn thành gần như tuyệt đối các phương án đơn giản hóa giấy tờ công dân giúp tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong các giao dịch hành chính thường nhật. Việc giảm yêu cầu nộp Phiếu lý lịch tư pháp trong nhiều thủ tục giúp giảm tải cho cơ quan tư pháp và tiết kiệm thời gian, công sức cho người dân.

Việc tập trung vào cắt giảm chi phí tuân thủ và đẩy mạnh sử dụng dữ liệu số là minh chứng cho tư duy quản lý hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Tuy nhiên, trên cơ sở tổng hợp cũng cho thấy việc kết nối, chia sẻ dữ liệu thực tế để tái cấu trúc quy trình vẫn còn ở mức thấp, mới đạt khoảng 9% (3/34 CSDL) và một số TTHC sau phân cấp vẫn gặp vướng mắc về hướng dẫn. Do đó, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm sẽ tập trung vào việc xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” trên, đảm bảo kết quả cải cách được người dân và doanh nghiệp thụ hưởng một cách thực chất.

[1] Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 20226-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 02 con số.

[2] Gồm: 35 đề xuất chính sách và dự thảo luật; 06 nghị quyết của QH/UBTVQH; 169 nghị quyết/nghị định; 10 quyết định của Thủ tướng; 142 thông tư; 44 nghị quyết của Hội đồng nhân dân; 43 quyết định của Ủy ban nhân dân.

[3] Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên cơ sở dữ liệu.

[4] Gồm: Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế.

(Ảnh: Internet)