Cùng với các cơ quan nhà nước ở trung ương, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã xây dựng được một hệ thống pháp luật khá đồng bộ, bao quát hầu hết các lĩnh vực từ xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước đến bảo đảm quyền con người, quyền tự do dân chủ của công dân… Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk cũng đã ban hành theo thẩm quyền các quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, các chính sách, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương để triển khai các chủ trương của Bộ Chính trị, Tỉnh ủy; chính sách, chiến lược, quy hoạch của Chính phủ, Bộ, ngành trên tất cả lĩnh vực kinh tế - xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, môi trường, an ninh, quốc phòng..., trong đó, các lĩnh vực phát triển nông nghiệp - nông thôn, y tế, giáo dục, chính sách cán bộ, công chức, đầu tư cơ sở hạ tầng đặc biệt được quan tâm, góp phần quan trọng vào việc nâng cao đời sống nhân dân, phát triển kinh tế, ổn định an ninh chính trị và tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc. Những kết quả quan trọng đó có sự đóng góp không nhỏ của cơ quan tư pháp địa phương.

Công tác xây dựng văn bản được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác tư pháp tỉnh Đắk Lắk. Thông qua việc tham gia góp ý, thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật đã đảm bảo việc ban hành các quy định của Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk phù hợp, thống nhất với các quy định của Hiến pháp và pháp luật hiện hành, đảm bảo tính khả thi khi triển khai thực hiện trên thực tế; góp phần trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, người dân trên địa bàn tỉnh. Nhận thức rõ được tầm quan trọng và trách nhiệm của mình, trong những năm vừa qua, công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật luôn được Lãnh đạo Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk quan tâm và chỉ đạo sát sao. Tập thể cán bộ, công chức làm công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật luôn nêu cao tinh thần, trách nhiệm trong thực hiện công tác chuyên môn.

Hàng năm, Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk đã phối hợp với Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành nghị quyết về chương trình xây dựng nghị quyết của Hội đồng nhân dân trong năm tới tại kỳ họp cuối năm của Hội đồng nhân dân. Việc lập chương trình xây dựng quyết định, chỉ thị của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk cũng được tiến hành theo đúng quy định của luật. Nội dung chương trình đã quy định cụ thể tên văn bản, cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản, cơ quan phối hợp soạn thảo, thời điểm ban hành văn bản.

Trong giai đoạn 2005 - 2016, Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk cùng các sở, ngành đã giúp Ủy ban nhân dân tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành 241 nghị quyết, trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành 751 quyết định, chỉ thị. Cùng với đó, chất lượng văn bản quy phạm pháp luật ngày càng được nâng lên. Nội dung của văn bản quy phạm pháp luật cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất, bước đầu khắc phục được tình trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cồng kềnh, phức tạp, khó tiếp cận, khó áp dụng; từ đó, góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, từng bước có tính khả thi, công khai và minh bạch.

Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk và các sở, ngành của tỉnh đã tham gia góp ý đối với gần 1.700 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân đã được Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk ngày càng chú trọng và từng bước đi vào nề nếp, tạo nên sự chuyển biến tích cực trong xây dựng pháp luật ở địa phương. Nhìn chung, tỷ lệ dự thảo văn bản được Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk thẩm định tăng dần theo từng năm, cụ thể: Trong giai đoạn 2005 - 2016, Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk đã thẩm định đối với 963 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Chất lượng thẩm định ngày càng được nâng cao, bảo đảm tính độc lập, khách quan, tuân thủ đúng trình tự, thủ tục quy định. Việc thẩm định các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu đối chiếu các quy định pháp luật hiện hành cũng như thực tiễn thi hành pháp luật ở địa phương, qua đó, đưa ra những ý kiến thẩm định, đóng góp mang tính thuyết phục đối với cơ quan soạn thảo và cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản. Thông qua hoạt động thẩm định dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, cơ quan tư pháp cũng đã phát hiện nhiều dự thảo văn bản có nội dung không hợp hiến, hợp pháp, mâu thuẫn, chưa đúng thẩm quyền ban hành. Nhiều ý kiến thẩm định đã được cơ quan soạn thảo tiếp thu để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo văn bản. Những vấn đề còn có ý kiến khác nhau giữa cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm định đã được trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định. Trong quá trình thẩm định, Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk thường xuyên chủ động trao đổi, phối hợp với các cơ quan soạn thảo để tìm ra hướng giải quyết trong những vấn đề còn vướng mắc, mang tính đặc thù của địa phương.

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã có chủ trương lớn là chuyển hướng chiến lược từ xây dựng thể chế sang trọng tâm hoàn thiện thể chế và thi hành pháp luật. Theo đó, sẽ tập trung vào việc “chỉnh tinh” nhằm nâng cao chất lượng của văn bản pháp luật, đồng thời, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật. Để hiện thực hóa chủ trương trên, Sở Tư pháp tỉnh Đắk Lắk nhận thấy, cần phải đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, lập quy, có quyết tâm trong việc thực hiện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, trong đó, Ngành Tư pháp phải tiếp tục tạo ra được sự đột phá trong thực thi nhiệm vụ của Ngành, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ của việc hoàn thiện thể chế, làm cho hoạt động xây dựng pháp luật trở nên năng động, linh hoạt, chủ động trước thực tiễn, có tính khả thi cao. Muốn vậy, cần tiếp tục tập trung làm tốt công tác góp ý, thẩm định các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, thay đổi cơ chế, nâng cao chất lượng thẩm định và sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan khác trong công tác thẩm định; tăng cường tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực phân tích, xây dựng chính sách pháp luật và kỹ năng soạn thảo, thẩm định, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật cho những người làm công tác xây dựng pháp luật, bao gồm cả cán bộ, công chức pháp chế các sở, ngành; có biện pháp phát huy mạnh mẽ sự tham gia của nhân dân, huy động trí tuệ của chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, sự phản biện từ các tổ chức xã hội, từ các phương tiện thông tin đại chúng vào quá trình xây dựng, thẩm định, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là các chính sách, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội do Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành

Phùng Thị Hải Tâm

Trưởng phòng Xây dựng và Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật