Hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn

Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương cho biết, thời gian qua, Việt Nam đã từng bước định hình nền tảng cho việc thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế bạc

Phát biểu khai mạc, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương cho biết, thời gian qua, Việt Nam đã từng bước định hình nền tảng cho việc thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế bạc. Kinh tế số Việt Nam đạt nhiều bước tiến quan trọng, đặt mục tiêu đóng góp 30% GDP vào năm 2030; cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hướng kinh tế xanh, sử dụng năng lượng tái tạo; người cao tuổi bước đầu tham gia vào quá trình lao động với tư cách chuyên gia... Tuy nhiên, khung pháp lý vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, còn thiếu các quy định pháp luật để thúc đẩy kinh tế bạc... Cùng với đó, trên thực tế, nền kinh tế số và kinh tế xanh, kinh tế bạc vẫn đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức mang tính thời đại. Do đó, việc nghiên cứu, trao đổi và đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, kinh tế bạc có ý nghĩa quan trọng, không chỉ về mặt lý luận mà còn có giá trị thực tiễn trong quá trình hoạch định và hoàn thiện chính sách phát triển đất nước.

Nhấn mạnh Hội thảo là một trong những hoạt động phục vụ xây dựng Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, Viện trưởng Nguyễn Văn Cương mong muốn các chuyên gia, nhà khoa học tập trung trao đổi, thảo luận những vấn đề cốt lõi, đề xuất các định hướng, giải pháp mang tính đột phá và những nội dung chiến lược có giá trị thực tiễn cao, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu, bổ sung vào Đề án.

Đại biểu trao đổi tại Hội thảo

Trao đổi tại Hội thảo, có đại biểu cho biết, hiện nay, trên phạm vi toàn cầu có hai xu thế chuyển dịch lớn là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang diễn ra, tái định hình mô hình phát triển kinh tế của nhiều quốc gia. Nếu như chuyển đổi số thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và hình thành nền kinh tế dữ liệu, thì chuyển đổi xanh hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải khí nhà kính và bảo đảm phát triển bền vững. Sự giao thoa giữa hai quá trình này đã hình thành xu hướng “chuyển đổi kép”.

Bên cạnh đó, công nghệ và nền tảng dữ liệu số đang tạo ra những công cụ quan trọng để giám sát tài nguyên, tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng, quản lý phát thải và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, các mục tiêu phát triển xanh cũng đặt ra yêu cầu định hướng quá trình số hóa theo hướng tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu tác động môi trường và bảo đảm tính bao trùm, bền vững. Đối với Việt Nam, yêu cầu kết hợp giữa kinh tế xanh và kinh tế số càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 được công bố tại Hội nghị COP26. Phát triển kinh tế xanh gắn với kinh tế số và kinh tế dữ liệu không chỉ là xu hướng phát triển tất yếu mà còn là yêu cầu chiến lược đối với Việt Nam nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh môi trường và phát triển bền vững.

Liên quan đến việc xây dựng hạ tầng số quốc gia, có đại biểu nhấn mạnh, từ góc độ địa phương, hạ tầng số quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các địa phương ở Việt Nam có trình độ phát triển, năng lực hạ tầng, quy mô doanh nghiệp, chất lượng nhân lực và mức độ sẵn sàng khác nhau. Nếu không có hạ tầng số quốc gia đồng bộ, thống nhất và liên thông, khoảng cách phát triển kinh tế số giữa các địa phương có thể gia tăng. Ngược lại, nếu hạ tầng số được phát triển theo hướng đa tầng, mở, an toàn và dùng chung, các địa phương sẽ có điều kiện khai thác lợi thế riêng, nâng cao chất lượng quản trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, chia sẻ, phân tích các vấn đề trọng tâm liên quan đến hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế bạc. Nhiều ý kiến đi sâu làm rõ những yêu cầu mới đặt ra đối với hệ thống pháp luật trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế theo hướng đồng bộ, minh bạch, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển các mô hình kinh tế mới và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Các ý kiến tại Hội thảo được xem là nguồn thông tin tham khảo có giá trị, góp phần phục vụ công tác nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật trong thời gian tới.