Xem xét bổ sung cơ chế xử lý vi phạm hành chính đối với cá nhân, tổ chức nước ngoài

Đại diện Bộ Công an cho biết, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) gồm 06 phần, 128 điều quy định về xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Bộ Công an cho biết, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) gồm 06 phần, 128 điều quy định về xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính. So với Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, dự thảo Luật sửa đổi tên gọi biện pháp xử lý hành chính “đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc” thành “đưa đi cai nghiện bắt buộc” để phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025; bỏ quy định về giải thích từ ngữ đối với “người nghiện ma túy”; chỉnh lý nội dung giải thích “vi phạm hành chính nhiều lần” là trường hợp cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm hành chính mà trước đó đã thực hiện hành vi vi phạm hành chính này nhưng chưa bị ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính (thay vì chưa bị xử lý như quy định hiện hành) và chưa hết thời hiệu xử lý; đồng thời bổ sung quy định người đại diện hợp pháp gồm người được ủy quyền theo quy định của pháp luật; bổ sung nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết về mức phạt tiền tối đa, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, chế độ thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính.

Về các đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính, dự thảo Luật bổ sung đối tượng là cá nhân, tổ chức nước ngoài hiện diện hoặc không hiện diện tại Việt Nam vi phạm hành chính trong phạm vi lãnh thổ, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam, tàu biển mang cờ quốc tịch Việt Nam thì bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Đáng chú ý, dự thảo Luật quy định việc xử lý vi phạm hành chính được thực hiện toàn trình trên môi trường điện tử khi bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật, thông tin. Các cơ quan, tổ chức có liên quan có trách nhiệm kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính và cơ sở dữ liệu liên quan đến các cá nhân, tổ chức vi phạm hành chính để thực hiện các trình tự, thủ tục xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử; kết nối, đồng bộ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Ứng dụng định danh điện tử (VNeID); bổ sung quy định dữ liệu liên quan đến việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử phải được lưu trữ đầy đủ để phục vụ hoạt động kiểm tra, giám sát, bảo đảm tính công khai, minh bạch trong xử lý vi phạm hành chính.

Góp ý tại cuộc họp, có đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung quy định về chứng cứ điện tử và cơ chế thu thập, sử dụng chứng cứ được ghi nhận từ các phương tiện, thiết bị điện tử trong xử lý vi phạm hành chính nhằm bảo đảm dữ liệu, thông tin thu thập trên môi trường điện tử có giá trị pháp lý, đủ căn cứ để xác định hành vi vi phạm và làm cơ sở ban hành quyết định xử lý vi phạm hành chính. Đại biểu cho rằng, hiện pháp luật chưa có quy định thống nhất về khái niệm và tiêu chí xác định chứng cứ điện tử, do đó, cần sớm hoàn thiện quy định này ngay trong dự thảo Luật để đáp ứng yêu cầu xử lý vi phạm hành chính trong môi trường số.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể về trình tự, thủ tục xử lý vi phạm hành chính đối với tổ chức, cá nhân không hiện diện tại Việt Nam. Lý giải đề xuất này, đại biểu cho biết, thực tiễn xử lý vi phạm trên môi trường điện tử cho thấy, nhiều hành vi vi phạm được thực hiện thông qua các nền tảng xuyên biên giới, trong khi cơ quan có thẩm quyền chủ yếu mới xử lý được các tổ chức, cá nhân đại diện hoặc được ủy quyền hoạt động tại Việt Nam. Đối với chủ thể trực tiếp thực hiện hành vi vi phạm ở nước ngoài, hiện vẫn thiếu cơ chế pháp lý rõ ràng để xác minh, triệu tập và xử lý.

Đối với quy định tại khoản 2 Điều 8 dự thảo Luật về cách xác định ngày làm việc, một đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát để bảo đảm thống nhất với pháp luật về lao động. Theo đại biểu, quy định “ngày làm việc không bao gồm thứ Bảy, Chủ nhật, ngày nghỉ lễ, Tết” chưa thực sự phù hợp, bởi pháp luật về lao động không quy định cứng thứ Bảy và Chủ nhật là ngày nghỉ mà việc bố trí ngày nghỉ hằng tuần do người sử dụng lao động quyết định theo quy định của pháp luật.

Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc của cơ quan chủ trì soạn thảo cũng như tinh thần trách nhiệm của các thành viên Hội đồng thẩm định và đại diện các bộ, ngành trong quá trình nghiên cứu, tham gia góp ý đối với hồ sơ dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi).

Các ý kiến trao đổi tại cuộc họp cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật, đồng thời tập trung góp ý nhiều vấn đề quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật bảo đảm thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và nâng cao tính khả thi khi tổ chức thực hiện.

Trên cơ sở các ý kiến của Hội đồng thẩm định, Cục trưởng Nguyễn Thị Hạnh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý; tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật và hồ sơ dự án Luật trên cơ sở bám sát các chủ trương, định hướng của Đảng về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới. Đồng thời, tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan để nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung của dự thảo, bảo đảm chất lượng hồ sơ trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.