Chủ nhật 15/11/2026 22:06
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Xử lý vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành

Bài viết đề cập đến vấn đề xử lý vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này trong thời gian tới.


1. Xử lý vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành

Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản được thực hiện dưới hai hình thức là xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm. Cụ thể:

1.1. Xử lý các hành vi vi phạm hành chính về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản

Hiện nay, xử lý vi phạm hành chính về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản được quy định ở Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012; Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính; Nghị định số 97/2017/NĐ-CP ngày 18/8/2017 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính. Những văn bản này quy định khung về nguyên tắc, chủ thể, hình thức, trình tự, thủ tục… khi xử lý vi phạm hành chính nói chung và kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản nói riêng.

Văn bản pháp luật quy định trực tiếp hành vi vi phạm hành chính trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản là Nghị định số 42/2019/NĐ-CP ngày 16/5/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/7/2019 (Nghị định số 42/2019/NĐ-CP).

- Hành vi vi phạm hành chính trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản được thực hiện dưới các dạng sau:

(i) Nhóm hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường sống của các loài thủy sản: Đây là những hành vi do tổ chức, cá nhân thực hiện ảnh hưởng tới hành lang di chuyển, đường di cư, khu sinh sản tập trung, nơi cư trú của các loài thủy sản…

(ii) Nhóm hành vi vi phạm về bảo vệ các loài thủy sản: Nhóm này gồm những hành vi thực hiện không đúng quy trình, phương án khai thác làm ảnh hưởng xấu đến số lượng, chất lượng của loài thủy sản, như: Vi phạm quy định về khu vực cấm khai thác thủy sản; vi phạm quy định về quản lý các loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm.

(iii) Nhóm hành vi vi phạm về khai thác trái phép như: Vi phạm quy định về giấy phép khai thác; vi phạm quy định về hạn ngạch sản lượng khai thác thủy sản; sử dụng các ngư cụ bị cấm để khai thác thủy sản; vi phạm quy định về sử dụng điện để khai thác thủy sản, vi phạm quy định về tàng trữ, sử dụng chất cấm, hóa chất cấm, chất độc để khai thác thủy sản; vi phạm vùng khai thác thủy sản.

- Về hình thức xử lý vi phạm hành chính trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản: Hình thức xử phạt chính đối với hành vi vi phạm trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản là phạt tiền lên đến 1.000.000.000 đồng. Mức tiền phạt được quy định trong Nghị định số 42/2019/NĐ-CP là mức áp dụng đối với cá nhân, trừ hành vi vi phạm quy định về quản lý cảng cá. Tổ chức có cùng hành vi vi phạm như của cá nhân thì mức phạt tiền bằng hai lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như: Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện. Ngoài ra, tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như: Buộc thả thủy sản còn sống trở lại môi trường sống của chúng; buộc chuyển giao thủy sản thuộc danh mục loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm đã chết cho cơ quan có thẩm quyền để xử lý; buộc thả bổ sung thủy sản nguy cấp, quý, hiếm theo quy định; buộc tháo dỡ tàu cá thuộc diện cấm phát triển hoặc tàu cá được đóng mới, cải hoán không có văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với các phân khu chức năng trong Khu bảo tồn biển, môi trường sống của thủy sản, khu vực biển.

- Về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản: Chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản được quy định cụ thể từ Điều 46 đến Điều 53 Nghị định số 42/2019/NĐ-CP. Trong những chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản, kiểm ngư là chủ thể mới được quy định trong Luật Thủy sản năm 2017, theo đó, kiểm ngư là lực lượng chuyên trách của Nhà nước, thực hiện chức năng thực thi pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Có thể thấy, Luật Thủy sản năm 2017 đã tạo cơ sở pháp lý để lực lượng kiểm ngư hoạt động ổn định, đúng quy định và định hướng phát triển của ngành, qua đó, nâng cao hiệu quả kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản. Kiểm ngư thực hiện kiểm tra và xử lý các vi phạm về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là các hoạt động khai thác mang tính chất hủy diệt, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản.

Trên thực tiễn, trong gần 05 năm, kể từ khi thành lập, Kiểm ngư Việt Nam đã phát hiện, kiểm soát, ngăn chặn 80.145 lượt chiếc, trong đó, tàu cá nước ngoài là trên 42.000 lượt chiếc vi phạm pháp luật về thủy sản trên các vùng biển[1]. Trong 06 tháng đầu năm 2019, Tổng cục Thủy sản đã xử phạt 78 tàu cá vi phạm với tổng số tiền xử phạt là 222,6 triệu đồng. Chỉ trong 02 tháng đầu năm 2019, Chi cục Thủy sản Nghệ An đã phối hợp với các Đồn biên phòng tuyến biển, Chi cục Kiểm ngư vùng 1 thực hiện kiểm tra 156 phương tiện. Qua đó, phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính 29 phương tiện với tổng số tiền 162.300.000 đồng; tịch thu 06 bộ kích điện, 05 lưới giã, 145 dây điện[2]. Chi cục Thủy sản TP. Đà Nẵng đã tổ chức 02 đợt thanh tra, kiểm tra 570 tàu cá và đã xử phạt hành chính 04 hành vi vi phạm về không có nhật ký khai thác thủy sản, không ghi nhật ký khai thác theo quy định[3].

Có thể nói, hệ thống pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản nói chung, trong kiểm soát suy thoái nguồn lực thủy sản nói riêng ngày càng được hoàn thiện, phù hợp với thực tiễn, chủ trương và thông lệ quốc tế. Đặc biệt là việc ban hành Nghị định số 42/2019/NĐ-CP giúp hoàn thiện hệ thống văn bản Ngành Thủy sản, qua đó, góp phần đưa pháp luật vào thực tế một cách nhanh hơn, hiệu quả hơn, bảo đảm tính khả thi của pháp luật. Bên cạnh đó, nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân về kiểm soát suy thoái nguồn lực thủy sản. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, còn nhiều khó khăn trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản, ví dụ ở tỉnh Quảng Ninh, với địa bàn quản lý rộng, có nhiều đảo, vùng vịnh và luồng đi lại trên biển, tàu thuyền phân tán ở các ngư trường khác nhau khiến công tác kiểm tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng xấu có thể tận dụng yếu tố này để thực hiện các hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, do chậm trễ trong quá trình xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật nên một số hành vi vi phạm mới được phát hiện nhưng chưa có quy định để xử lý vi phạm hành chính; quy định của pháp luật có sự bất cập, có sự mâu thuẫn giữa các văn bản quy phạm pháp luật gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc xử lý vi phạm từ đầu năm 2019 đến nay. Cụ thể:

(i) Khoản 5 Điều 50 Luật Thủy sản năm 2017 và khoản 5 Điều 45 Nghị định số 26/2019/NĐ-CP ngày 08/3/2019 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản (Nghị định số 26/2019/NĐ-CP) có quy định trường hợp thu hồi giấy phép khai thác thủy sản. Tuy nhiên, Nghị định số 42/2019/NĐ-CP không quy định những trường hợp này và không quy định thu hồi giấy phép khai thác là một trong những hình thức xử phạt. Một trong những trường hợp bị thu hồi giấy phép khai thác là khai thác thủy sản trái phép ngoài vùng biển Việt Nam được quy định tại Điều 26 Nghị định số 42/2019/NĐ-CP chỉ quy định hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động từ 03 tháng đến 12 tháng. Như vậy, Nghị định số 42/2019/NĐ-CP đã thu hẹp hình thức xử phạt so với quy định tại Luật Thủy sản năm 2017.

(ii) Nghị định số 42/2019/NĐ-CP quy định buộc chuyển giao thủy sản thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm đã chết cho cơ quan có thẩm quyền để xử lý. Khoản 5 Điều 8 Nghị định số 26/2019/NĐ-CP quy định trường hợp tang vật là bộ phận hoặc cá thể đã chết phải được bàn giao cho Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam hoặc cơ quan nghiên cứu khoa học để làm tiêu bản, trưng bày, nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục hoặc tiêu hủy. Tuy nhiên, thời gian phân hủy của các loài thủy sản là khác nhau dẫn tới việc khi bàn giao cho các cơ quan có thẩm quyền thì bộ phận hoặc cá thể không còn đủ tiêu chuẩn để làm tiêu bản, trưng bày hay nghiên cứu. Bên cạnh đó, mỗi cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận chuyển giao thủy sản nguy cấp, quý, hiếm phải có hệ thống, quy trình bảo quản, xử lý. Bởi vậy, sẽ tốn kém kinh phí cũng như hiệu quả kiểm soát không cao.

Xử lý vi phạm hành chính luôn đóng vai trò quan trọng trong xử lý vi phạm pháp luật nói chung, trong kiểm soát suy thoái nguồn lực thủy sản nói riêng. Số vụ vi phạm còn nhiều sẽ ảnh hưởng tới mục tiêu mà pháp luật muốn điều chỉnh. Do đó, nâng cao ý thức của người dân trong việc chấp hành quy định của pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản, giảm số lượng các vụ vi phạm hành chính là điều mà các cơ quan quản lý nhà nước cần hướng tới.

1.2. Xử lý các hành vi phạm tội gây suy thoái nguồn lợi thủy sản

Bộ luật Hình sự năm 2015 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 không quy định tội danh riêng đối với các chủ thể phạm tội gây suy thoái nguồn lực thủy sản. Tuy nhiên, Luật quy định một số điều có liên quan đến nguồn lợi thủy sản, môi trường sống của thủy sản như: Tội hủy hoại nguồn lợi thủy sản (Điều 242); Tội vi phạm về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm (Điều 244); Tội vi phạm các quy định về quản lý khu bảo tồn thiên nhiên (Điều 245); Tội nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại (Điều 246).

Truy cứu trách nhiệm hình sự pháp nhân quy định trong Bộ luật Hình sự năm 2015 là điểm mới của pháp luật hình sự. Nội dung này được quy định tại Chương XI gồm 16 điều và rải rác trong một số điều khác. Pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự trong 31 tội phạm quy định tại Điều 76, trong đó, các hành vi phạm tội gây suy thoái nguồn lợi thủy sản với chế tài gồm 03 hình thức chính là: Phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn và đình chỉ hoạt động vĩnh viễn; 03 hình phạt bổ sung (cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định; cấm huy động vốn; phạt tiền khi không áp dụng là phạt chính); 04 biện pháp tư pháp (tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm; trả lại tài sản sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại, buộc công khai xin lỗi; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc thực hiện một số biện pháp khắc phục, ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra).

Bên cạnh đó, với việc định rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính với tội phạm ở Điều 242 Bộ luật Hình sự năm 2015 sẽ giúp các cơ quan tố tụng thống nhất, thuận tiện, minh bạch trong việc giải quyết các vụ việc vi phạm gây suy thoái nguồn lợi thủy sản; tổ chức, cá nhân cũng dễ dàng hiểu được các quy định của pháp luật, qua đó, có những hành động phù hợp, tránh vi phạm pháp luật.

Gần đây, thông qua các kênh truyền thông đại chúng, chúng ta biết được việc mua bán tôm hùm đất (tôm càng đỏ) thuộc danh mục sinh vật ngoại lai cấm nhập khẩu vào Việt Nam (ban hành kèm theo Thông tư số 35/2018/TT-BTNMT ngày 28/12/2018 của Bộ Tài nguyên và Môi trường). Việc kinh doanh, tiêu thụ loài này là vi phạm quy định pháp luật về đa dạng sinh học và thủy sản. Người nào cố tình nhập khẩu, phát tán loại tôm hùm đỏ này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự quy định theo Điều 246 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) về tội nhập khẩu phát tán các loài ngoại lai xâm hại.

Vừa qua, Formosa - một pháp nhân đã gây ra sự cố môi trường biển nghiêm trọng tại 04 tỉnh ven biển miền Trung (Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế). Cá biển chết hàng loạt, ảnh hưởng tới nguồn lợi thủy sản ven bờ, loài sinh vật biển tầng đáy, hủy diệt các rạn san hô. Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước tiến hành điều tra, đánh giá và chỉ sau thời gian khoảng 02 tháng đã tìm ra nguyên nhân và xác định thủ phạm gây ra sự cố là Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (Formosa). Trước những chứng cứ khoa học và rõ ràng, Formosa đã phải nhận trách nhiệm và xin lỗi Chính phủ, nhân dân Việt Nam về việc gây ra sự cố môi trường biển miền Trung. Ngày 30/8/2016, Formosa đã hoàn thành việc thực hiện chuyển tiền bồi thường cho Việt Nam với tổng số tiền là 500.000.000 đô la Mỹ theo đúng cam kết. Đồng thời, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Formosa với số tiền phạt là 4.485.000.000 đồng và buộc Formosa phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm theo quy định của pháp luật. Như vậy, Formosa không bị khởi tố.

Từ những quy định và vụ việc trên có thể thấy rằng, quy định về việc xử lý các hành vi phạm tội gây suy thoái nguồn lực thủy sản tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, đến nay, chưa có vụ khởi tố theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015.

2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản ở Việt Nam trong thời gian tới

Để tăng cường và nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, thanh tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản ở Việt Nam hiện nay cần thực hiện một số giải pháp sau đây:

Một là, tiếp tục hoàn thiện pháp luật xử lý vi phạm pháp luật về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản theo hướng sửa đổi các quy định chưa rõ ràng, thiếu tính khả thi; thống nhất nội dung các quy định có sự mâu thuẫn giữa các văn bản quy phạm pháp luật để tạo sự thuận lợi, đồng nhất trong việc hiểu và áp dụng pháp luật, chẳng hạn như, cần có sự thống nhất giữa Luật Thủy sản năm 2017, Nghị định số 26/2019/NĐ-CP với Nghị định số 42/2019/NĐ-CP trong việc quy định mở rộng hay thu hẹp hình thức xử phạt vi phạm hành chính về kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản…

Hai là, cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương phối hợp trong việc xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra và triển khai công tác quản lý nhà nước trong hoạt động khai thác thủy sản nhằm kiểm soát cường lực khai thác, bảo đảm sử dụng bền vững, kiểm soát suy thoái nguồn lợi thủy sản.

Ba là, việc xây dựng kế hoạch tuần tra, kiểm soát dựa trên đánh giá tình hình thực tiễn về tàu thuyền, ngư trường, căn cứ mùa vụ, thời tiết. Nội dung kế hoạch phải xác định rõ mục tiêu, phạm vi triển khai, nội dung, phương pháp triển khai, đơn vị chủ trì, phối hợp để nâng cao hiệu quả kiểm soát nguồn lợi thủy sản. Xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá vi phạm quy định về khai thác.

Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát việc đăng ký, đăng kiểm tàu cá và cấp giấy phép khai thác thủy sản. Cần có biện pháp xử lý nghiêm khắc các trường hợp khai thác khi chưa có giấy phép khai phép khai thác.

Năm là, thiết lập hệ thống bảo quản loài thủy sản nguy cấp, quý, hiếm phục vụ công tác nhận chuyển giao từ tổ chức, cá nhân vi phạm nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ loài thủy sản.

Sáu là, đào tạo, nâng cao nghiệp vụ của lực lượng kiểm ngư. Đầu tư đội tàu mạnh để thực thi nhiệm vụ, trang bị công cụ hỗ trợ, thiết bị hiện đại và có chính sách tài chính bảo đảm điều kiện, chế độ làm việc của kiểm ngư để họ yên tâm hoạt động giám sát khai thác thủy sản trên biển. Lực lượng kiểm ngư cũng là lực lượng tiếp xúc nhiều với ngư dân, thực hiện hướng dẫn, nâng cao ý thức của ngư dân chấp hành các quy định của Nhà nước, hiểu rõ hơn về vai trò của nguồn lợi thủy sản không chỉ dừng lại ở giá trị kinh tế, vì vậy việc đào tạo và nâng cao nghiệp vụ của lực lượng kiểm ngư là việc làm cần thiết.

Nguyễn Bá Hưng

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Hà Nội sẽ thực hiện khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội (HHI). Thông qua 05 trụ cột với 50 tiêu chí, HHI hướng đến đo lường kết quả phát triển của Thủ đô từ góc nhìn của người dân, phản ánh mức độ người dân thực tế tiếp cận, thụ hưởng, cảm nhận về sự an toàn, tin tưởng, tham gia và đánh giá chất lượng cuộc sống.
Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh quan hệ lao động có nhiều thay đổi, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Đề án "Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới" của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này trong toàn hệ thống Công đoàn.
Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, hiện đại hóa quản lý đất đai, số hóa dữ liệu trên hệ thống quản lý của Nhà nước. Đây là bước đi mang tầm chiến lược, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Nghị định số 326/2026/NĐ-CP gồm 04 chương với 18 điều, thiết lập một khung khổ pháp lý đồng bộ, toàn diện cho việc định danh các địa điểm cụ thể trên toàn lãnh thổ quốc gia. Nghị định đã chứa đựng nhiều điểm mới có tính đột phá về tư duy lập pháp và tư duy quản trị hiện đại.
Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.
Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Luật Thủ đô năm 2026 dành một cơ chế riêng cho Hà Nội trong việc thí điểm các cơ chế, chính sách mới, qua đó tạo thêm không gian để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên, quyền thí điểm không phải là quyền "làm khác" không giới hạn, mà được đặt trong khuôn khổ pháp lý với những yêu cầu cụ thể về phạm vi, thời gian, đánh giá tác động, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm của cơ quan thực hiện.
Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 được ban hành với nhiều điểm mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chủ trương khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam được Đảng và Nhà nước nhận thức, định hướng trong sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi nền sản xuất toàn cầu có sự kết hợp của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, Internet of Things (IoT), robot tự động, dữ liệu lớn và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Để thúc đẩy, tạo động lực cho cá nhân, tổ chức phát huy đam mê khởi nghiệp sáng tạo, tối đa hóa năng lực, nguồn lực, cống hiến trí tuệ cho sự phát triển chung của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã từng bước đề ra chủ trương, chính sách pháp luật, chiến lược lâu dài nhằm kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Từ định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Chính phủ cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 86/NQ-CP ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những chủ trương, chính sách đã góp phần thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong hệ thống kinh tế tư nhân trở thành một động lực phát triển quan trọng của đất nước trong kỷ nguyên số.
Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật được kết cấu gồm 05 chương, 66 điều quy định các cơ chế, chính sách nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Trên cơ sở kế thừa những quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 đồng thời bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho công tác hòa giải ở cơ sở.
Chứng cứ điện tử trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tại ngân hàng

Chứng cứ điện tử trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tại ngân hàng

Chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng đã làm thay đổi căn bản phương thức xác lập và thực hiện các hợp đồng, giao dịch. Nhiều giao dịch được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử thông qua Internet Banking, Mobile Banking, eKYC, chữ ký điện tử, xác thực OTP và các hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking). Khi phát sinh tranh chấp, chứng cứ không chỉ là hồ sơ giấy mà còn là dữ liệu điện tử được lưu giữ trên các hệ thống thông tin của ngân hàng và của khách hàng. Mặc dù Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 (Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015) và Luật Giao dịch điện tử năm 2023 đã thiết lập cơ sở pháp lý quan trọng cho việc thừa nhận dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ. Tuy nhiên, việc xác định giá trị chứng minh của loại chứng cứ này vẫn còn nhiều khoảng trống cần tiếp tục hoàn thiện.
Bước đổi mới trong quản lý ngân sách đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp

Bước đổi mới trong quản lý ngân sách đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp

Ngày 25/6/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (Luật số 89/2025/QH15) đánh dấu bước quan trọng trong tư duy lập pháp, quản lý của Nhà nước đối với hệ thống ngân sách nhà nước, đáp ứng yêu cầu tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi toàn quốc. Bài viết đề cập nội dung của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 gắn với việc tổ chức mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, làm rõ những kết quả từ việc sửa đổi Luật phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy hành chính hiện nay.
THỂ CHẾ HÓA TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA: ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ, HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC

THỂ CHẾ HÓA TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA: ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ, HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC

Trong cấu trúc an ninh phi truyền thống hiện đại, an ninh năng lượng đóng vai trò là “mạch máu” sống còn, quyết định sức bền kinh tế và vị thế quốc gia. Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, trước yêu cầu bứt phá tăng trưởng GDP ở mức hai con số gắn liền với cam kết lịch sử phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam đứng trước bài toán vừa bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng trước biến động địa chính trị toàn cầu, vừa chủ động chuyển dịch năng lượng xanh theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.
Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

Theo Báo cáo số 732/BC-BTP ngày 28/8/2026 của Bộ Tư pháp, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh gắn với chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Kết quả thực hiện trong tháng 8/2026 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đồng bộ dữ liệu, hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả phối hợp trong cải cách thủ tục hành chính.

Theo dõi chúng tôi trên: