Điều 8 Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định: Ngày 09/11 là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Ngày Pháp luật) được tổ chức nhằm tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội. Vì vậy, năm 2013 là năm đầu tiên tổ chức thực hiện Ngày Pháp luật trong phạm vi toàn quốc nói chung và trên địa bàn tỉnh Tiền Giang nói riêng, là năm ghi nhận một sự kiện rất quan trọng trong đời sống chính trị - pháp lý của đất nước ta và của tỉnh Tiền Giang. Từ đó đến nay, việc tổ chức Ngày Pháp luật hàng năm luôn được Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo, Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh quan tâm theo dõi, hướng dẫn thực hiện; các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể địa phương đã tổ chức thực hiện với nhiều hình thức phong phú, sinh động, nhiều đối tượng tham gia.

Có thể khẳng định, đến nay, Ngày Pháp luật trên địa bàn tỉnh đã đi vào cuộc sống, trở thành ngày hội của toàn dân trên địa bàn tỉnh. Mỗi năm, tùy theo điều kiện và yêu cầu mà trung ương đưa ra, Sở Tư pháp (Thường trực Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh) đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch và Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh ban hành Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam.

Hàng năm, thời gian tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật sẽ tập trung vào 02 tháng, bắt đầu từ ngày 01/10 đến hết ngày 30/11 của năm; thời gian thực hiện cao điểm từ ngày 06/11 đến ngày 11/11 của năm. Theo đó, căn cứ vào chủ đề hàng năm, mỗi cơ quan, đơn vị đã lựa chọn hình thức tổ chức lễ phát động phù hợp với chủ đề để thực hiện một cách thiết thực, hiệu quả, phù hợp với đặc thù của ngành, địa phương. Cụ thể, trong thời gian qua, việc tổ chức các mô hình, hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam trên địa bàn tỉnh Tiền Giang được chia thành các nhóm hoạt động sau:

Một là, mô hình tổ chức các hoạt động hưởng ứng của Thường trực Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh

Với vai trò là cơ quan đầu mối trong việc hướng dẫn các cơ quan, đơn vị tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật, Sở Tư pháp đã đi đầu bằng việc phát động các hoạt động cụ thể như:

- Treo băng rôn trước trụ sở Sở Tư pháp với nội dung “Hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (09/11)” kể từ ngày 02/10 đến ngày 30/11 hàng năm.

- Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch treo băng rôn, khẩu hiệu và pa-nô tại các tuyến đường chính của tỉnh.

- Tổ chức tổng kết cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật” trong ngày tổ chức hưởng ứng Ngày Pháp luật của năm.

- Phối hợp với Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh thực hiện chương trình truyền thanh trực tiếp và phóng sự về mục đích, ý nghĩa và các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật.

- Biên soạn đề cương tuyên truyền Ngày Pháp luật hỗ trợ cho các cơ quan, đơn vị dùng làm tài liệu tuyên truyền trong ngày tổ chức các hoạt động hưởng ứng; biên soạn và phát hành tờ rơi với nội dung tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa tổ chức Ngày Pháp luật để cấp phát cho nhân dân; biên soạn và phát hành quyển tài liệu sinh hoạt Ngày Pháp luật cấp phát đến các sở, ban, ngành, đoàn thể trong tỉnh; Ủy ban nhân dân, các phòng, ban cấp huyện; Ủy ban nhân dân cấp xã; các ấp, khu phố và tổ nhân dân tự quản trên địa bàn tỉnh để tuyên truyền trong nhân dân.

Hai là, mô hình tổ chức các hoạt động hưởng ứng của các sở, ban, ngành, đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc và các thành viên của Mặt trận

Các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các thành viên của Mặt trận có kế hoạch thực hiện và chỉ đạo các đơn vị cấp huyện thực hiện rộng khắp đặc biệt là trong những ngày cao điểm. Bên cạnh việc treo băng rôn, khẩu hiệu, các cơ quan, đơn vị đều có tổ chức hội nghị hoặc sinh hoạt tại cơ quan cho tất cả công chức, viên chức để tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa Ngày Pháp luật và các văn bản luật có nội dung gắn liền với hoạt động của cơ quan, đơn vị. Cụ thể, một số mô hình hoạt động nổi bật của các ngành như: Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy phối hợp với Sở Tư pháp tổ chức tuyên truyền về Ngày Pháp luật cho báo cáo viên của tỉnh, huyện và tuyên truyền viên các chi bộ, Đảng bộ trực thuộc Đảng ủy khối cơ quan tỉnh, Đảng ủy khối doanh nghiệp; trang thông tin điện tử của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy mở chuyên mục “Ngày Pháp luật” đưa những thông tin và tài liệu tuyên truyền để cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên và nhân dân truy cập thông tin khi cần thiết; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch treo băng rôn, khẩu hiệu và pa-nô tại các tuyến đường chính của tỉnh; Sở Giáo dục và Đào ban hành văn bản chỉ đạo yêu cầu các đơn vị trực thuộc, Phòng Giáo dục và Đào tạo các huyện, thành phố, thị xã chỉ đạo các trường trực thuộc thực hiện các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật hàng năm; Ban Dân vận Tỉnh ủy và Trường Chính trị tỉnh phối hợp tổ chức tọa đàm cho cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên; Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh tập trung tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của Ngày Pháp luật và thường xuyên đưa tin về kết quả tổ chức Ngày Pháp luật của các cấp, các ngành; Báo Ấp Bắc có mục tin riêng tuyên truyền và đưa tin về tổ chức Ngày Pháp luật phát hành trong đợt cao điểm thực hiện mỗi năm; Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp Ủy bân nhân dân thị xã Gò Công tổ chức mít tinh, diễu hành cho cán bộ, công chức, viên chức, nhân dân, đoàn viên, học sinh và lực lượng vũ trang tham dự; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Hội Luật gia, Hội Cựu chiến binh, Liên đoàn Lao động tỉnh, Tỉnh đoàn đều có kế hoạch hướng dẫn Mặt trận Tổ quốc các cấp, các cấp hội, công đoàn, chi đoàn cơ sở tổ chức thực hiện. Nhìn chung, các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật được diễn ra rộng khắp từ tỉnh đến cơ sở của các cấp hội, đoàn thể.

Ba là, mô hình tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật trong cán bộ, chiến sĩ đơn vị lực lượng vũ trang

Hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật trong các đơn vị lực lượng vũ trang (Công an tỉnh, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh) được tổ chức chu đáo, có kế hoạch thực hiện và chỉ đạo công an cơ sở, các đơn vị trực thuộc, các tổ nhân dân tự quản, lực lượng dân quân tự vệ, đồng loạt tổ chức thực hiện. Việc triển khai kế hoạch và tổ chức thực hiện đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở. Hình thức chủ yếu là treo băng rôn, khẩu hiệu, tổ chức tập huấn, họp mặt, tọa đàm ở các phòng nghiệp vụ, các đoàn thể.

Bốn là, mô hình tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật của cấp huyện và cấp xã

Việc triển khai tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật trên địa bàn cấp huyện được tiến hành rộng khắp từ ngày 06/11 đến ngày 11/11 hàng năm. Một số mô hình hoạt động hiệu quả như: Treo cờ trước cơ quan, đơn vị, trụ sở ấp, khu phố, trường học; xây dựng pa-nô, áp phích, treo băng rôn tại trụ sở các cơ quan, đơn vị, trường học, các tuyến đường chính của huyện, các cấp xã đều treo băng rôn khẩu hiệu trước trụ sở Ủy ban nhân dân; tổ chức hội nghị sinh hoạt tại cơ quan, đơn vị. Cụ thể, mô hình nổi bật nhất của cấp huyện và cấp xã là:

- Tổ chức hội nghị triển khai chào mừng: Tại Hội nghị các đại biểu đã được nghe báo cáo viên trình bày về ý nghĩa Ngày Pháp luật và một số nội dung cơ bản các văn bản pháp luật. Sau đó, các đại biểu trao đổi, thảo luận về ý nghĩa Ngày Pháp luật cũng như nêu lên một số hoạt động nổi bật về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong thời gian qua tại địa bàn xã.

- Về mít tinh và diễu hành: Việc tổ chức mít tinh và diễu hành là một hình thức hưởng ứng sinh động, hiệu quả, thu hút nhiều đối tượng tham gia. Tại buổi mít tinh, diễu hành có trang trí cờ, băng rôn, khẩu hiệu và xe của Trung tâm Văn hóa thông tin huyện dẫn đường phát loa tuyên truyền mục đích, ý nghĩa Ngày Pháp luật.

- Tổ chức tọa đàm: Các buổi tọa đàm đều có sự tham dự của đại diện Sở Tư pháp, Thường trực Huyện ủy, Ban Tuyên giáo, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đồng chí thành viên Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp huyện. Tại buổi tọa đàm, các đại biểu trao đổi về nội dung, hình thức và sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức trong việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong thời gian qua và tìm ra giải pháp để tổ chức tuyên truyền trong thời gian tới. Ngoài ra, có nơi còn tổ chức tọa đàm tại xã nông thôn mới.

- Tổ chức hội thi: Các huyện tổ chức hội thi tìm hiểu pháp luật hưởng ứng Ngày Pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức các phòng ban, ngành, đoàn thể, khối đảng, khối chính quyền.

Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và Ngày Pháp luật, trên địa bàn tỉnh Tiền Giang nên việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật luôn được sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp ủy, Ủy ban nhân dân các cấp, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị triển khai thực hiện một cách nghiêm túc, trang trọng để ghi nhận một sự kiện rất quan trọng trong đời sống chính trị - pháp lý của đất nước. Từ đó, đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp xây dựng kế hoạch triển khai sâu rộng trong nội bộ và nhân dân, vận động, khuyến khích mọi người tham gia các cuộc hội nghị, tọa đàm, mít tinh hưởng ứng Ngày Pháp luật. Qua đó góp phần từng bước hình thành nếp sống tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật, nâng cao ý thức bảo vệ pháp luật, góp phần tạo chuyển biến mới về chất trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong tình hình mới.

Sở Tư pháp Tiền Giang