Đề án "Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới" là tiền đề để xây dựng một hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận; đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới, trước mắt cho giai đoạn 2026 - 2031 với tầm nhìn đến năm 2045.
 |
| Toàn cảnh cuộc họp |
Ngày 22/12, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì cuộc họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập Đề án. Tham dự cuộc họp có đại diện Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng…; các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Cấu trúc hình thức của hệ thống pháp luật được phân thành 4 tầng
Trình bày tại cuộc họp, đồng chí Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học, Đảng ủy Bộ Tư pháp đã nghiên cứu xây dựng dự thảo Đề án, trong đó xác định mục tiêu là tạo lập được cấu trúc hệ thống pháp luật hiện đại, hợp lý, khoa học và bao quát đầy đủ các lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; làm tiền đề để xây dựng một hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận; bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng an ninh và hội nhập quốc tế; thúc đẩy kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới, trước mắt cho giai đoạn 2026 - 2031 với tầm nhìn đến năm 2045.
 |
| Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương trao đổi tại cuộc họp |
Dự thảo Đề án dự kiến đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam như: Xác định rõ cấu trúc hình thức của hệ thống pháp luật theo thứ bậc nguồn luật gồm 04 tầng, cụ thể: Tầng cao nhất là Hiến pháp; tầng thứ hai gồm luật, pháp lệnh; tầng thứ ba gồm các văn bản quy phạm pháp luật dưới luật của các cơ quan trung ương; tầng thứ tư là văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương và 01 tầng của nguồn bổ trợ gồm án lệ, tập quán, lẽ công bằng.
Bên cạnh đó, dự thảo Đề án còn đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng và xác định rõ giá trị các nguồn bổ trợ, cụ thể: Án lệ, tập quán và lẽ công bằng được sử dụng để điều chỉnh các quan hệ xã hội chưa được văn bản quy phạm pháp luật quy định trong một số trường hợp cụ thể.
Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận nội dung của dự thảo Đề án. Theo đó, đối với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, một số đại biểu đề xuất bổ sung các luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 vào giai đoạn 2021 - 2026 bên cạnh các văn bản đã được liệt kê.
 |
| Đại biểu trao đổi tại cuộc họp |
Tại nội dung về tập quán, có đại biểu cho rằng, dự thảo Đề án đã xác định một số khó khăn, hạn chế nhưng nội dung về các giải pháp hoàn thiện chỉ ghi chung là mở rộng phạm vi, đồng thời chưa thể hiện rõ nội dung cần hoàn thiện các quy định liên quan đến trình tự, cách xác định các tập quán này trong các lĩnh vực có quy định về việc áp dụng. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung các nội dung cần thiết nhằm bảo đảm sự phù hợp.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng của cơ quan chủ trì soạn thảo và sự đóng góp trách nhiệm của các ban, bộ, ngành, thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập và nhóm chuyên gia.
 |
| Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu kết luận cuộc họp |
Về hồ sơ dự thảo Đề án, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu ý kiến góp ý của các đại biểu và chỉnh lý để bảo đảm chất lượng hồ sơ tốt nhất trước khi trình Bộ Chính trị, đặc biệt, cần chắt lọc những ý tưởng lớn, mới, có giá trị trong Đề án để đưa vào kết luận.
