Kịp thời sửa đổi quy định tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, bảo đảm đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Toàn cảnh phiên họp.

Tham dự phiên họp có đại diện của các cơ quan: Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao… và đại diện một số cơ quan thuộc Bộ Tư pháp.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, đại diện Thanh tra Chính phủ cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo (dự thảo Luật) gồm 04 điều, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân năm 2013 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2014), Luật Khiếu nại năm 2011 (có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2012), Luật Tố cáo năm 2018 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2019) với một số nội dung cơ bản như:

(i) Lược bỏ 01/36 điều của Luật Tiếp công dân (Điều 13), 01/70 điều của Luật Khiếu nại (Điều 18); lược bỏ một số nội dung tại các điểm, khoản của 02/36 điều của Luật Tiếp công dân (điểm d khoản 1 Điều 4, điểm c khoản 2 Điều 10), 01/70 điều của Luật Khiếu nại (khoản 8 Điều 6), 04/67 điều của Luật Tố cáo (khoản 2 Điều 13, khoản 2 và khoản 3 Điều 14, khoản 3 Điều 15, Điều 32).

(ii) Bổ sung 01/36 điều của Luật Tiếp công dân (Điều 3a); 01/70 điều của Luật Khiếu nại (Điều 11a); bổ sung nội dung tại 01/36 điều của Luật Tiếp công dân (khoản 2, khoản 3 Điều 15), 03/70 điều của Luật Khiếu nại (Điều 10, điểm h khoản 1 Điều 12, điểm đ khoản 1 Điều 15), 02/67 điều của Luật Tố cáo (khoản 7 Điều 12, khoản 1 Điều 14).

Đại diện Thanh tra Chính phủ trao đổi tại phiên họp.

(iii) Sửa đổi, hoàn thiện 03/36 điều của Luật Tiếp công dân (điểm d khoản 1 Điều 4, khoản 2 Điều 15, khoản 1 và khoản 2 Điều 16); 04/70 điều của Luật Khiếu nại (khoản 1, khoản 2 Điều 2, Điều 16, Điều 17, khoản 3 Điều 63); 05/67 điều của Luật Tố cáo (khoản 1, điểm c khoản 8 và điểm a khoản 4 Điều 13, khoản 1, khoản 2 và khoản 4 Điều 14, khoản 1, khoản 2 và khoản 4 Điều 15, Điều 31, điểm b khoản 2 Điều 32).

(iv) Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính: Việc quy định tiếp công dân bằng hình thức trực tuyến (bổ sung mới Điều 3a vào Luật Tiếp công dân) nhằm tạo điều kiện thuận tiện cho công dân, nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, đồng thời góp phần cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cùng với việc không còn tổ chức cấp huyện và sắp xếp tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cắt giảm được khoảng 30% thủ tục hành chính.

(v) Quy định nội dung nhằm đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng cường tính chủ động, chịu trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ, công vụ, cụ thể: Chính phủ quy định về hình thức tiếp công dân trực tuyến; căn cứ tính chất, mức độ của từng vụ việc, Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho Tổng Thanh tra Chính phủ thụ lý tố cáo sau khi kiểm tra thấy đủ điều kiện thụ lý tố cáo; kết luận nội dung tố cáo và thông báo kết luận nội dung tố cáo sau khi Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho ý kiến đối với báo cáo kết quả xác minh nội dung tố cáo của Tổng Thanh tra Chính phủ.

Đại biểu trao đổi tại phiên họp.

Trao đổi về hồ sơ dự thảo Luật, các đại biểu nhất trí cho rằng, dự thảo Luật đã thể chế hóa kịp thời, có hiệu quả chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo hiện hành, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Ngoài ra, các đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc một số nội dung, cụ thể:

Thứ nhất, đối với các quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo: (i) Nghiên cứu bổ sung quy định về xếp lưu đơn đối với những trường hợp công dân cố tình không hiểu luật, ép cán bộ tiếp nhận đơn mặc dù đã được người tiếp công dân trực tiếp hướng dẫn, giải thích; (ii) Quy định cụ thể việc phối hợp với cơ quan công an để bảo vệ, bảo đảm an ninh trật tự tại các địa điểm tiếp công dân, nhất là tại các buổi tiếp công dân định kỳ của lãnh đạo Bộ; (iii) Liên quan đến chế độ chính sách, Luật Tiếp công dân năm 2013 quy định chế độ, trang phục tiếp công dân, nhưng trên thực tế, cán bộ thực hiện công tác này vẫn chưa được cung cấp trang phục. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bố trí nguồn lực để thực hiện…

Thứ hai, về quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, các đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo: (i) Bổ sung cơ quan giải quyết khiếu nại vào điểm 4.2 và 4.3 của Tờ trình dự thảo Luật để tạo điều kiện thuận lợi trong việc bố trí nguồn lực tài chính, con người và hiệu quả thực thi; (ii) Nghiên cứu, bổ sung căn cứ đình chỉ giải quyết khiếu nại đối với trường hợp người khiếu nại được triệu tập hợp lệ 03 lần nhưng không có mặt và không có lý do chính đáng; (iii) Bổ sung khoản 3 Điều 20 vào dự thảo Luật theo hướng quy định Giám đốc các Sở phải giải quyết khiếu nại lần hai trong lĩnh vực do mình phụ trách…

Thứ ba, liên quan đến quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tố cáo, một số đại biểu cho biết, mặc dù Luật Tố cáo năm 2018 có quy định về việc tố cáo lần 2 nhưng chưa quy định cụ thể thời hạn giải quyết tố cáo lần 2 đã gây vướng mắc trong quá trình thực hiện, do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung thời hiệu xử lý tố cáo lần 2.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu kết luận phiên họp.

Phát biểu kết luận phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Ngoài ra, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định; đồng thời lưu ý một số nội dung sau: (i) Nghiên cứu xây dựng cơ chế tiếp nhận, xử lý và phản hồi đối với các kiến nghị, phản ánh, đặc biệt là những phản ánh, kiến nghị liên quan đến hoàn thiện cơ chế, chính sách và biện pháp quản lý để bảo đảm các quy trình tiếp nhận, xử lý, phản hồi minh bạch, cụ thể hơn; (ii) Cần tách bạch rõ hai khái niệm về "phản ánh, kiến nghị" và "phản ánh" tại khoản 1 Điều 1 dự thảo Luật; (iii) Tại khoản 2 Điều 2 dự thảo Luật quy định một trong những trường hợp tạm đình chỉ giải quyết khiếu nại là “người khiếu nại chết mà quyền, lợi ích liên quan đến nội dung khiếu nại chưa được thừa kế”, trong khi Bộ luật Dân sự năm 2015 chưa có quy định về khái niệm "chưa được thừa kế", do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần làm rõ khái niệm này...