Trong khuôn khổ Dự án Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam (Dự án EU JULE) do Liên minh Châu Âu và Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đồng tài trợ, sáng ngày 13/4/2021, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức phiên thảo luận hoàn thiện và thực thi pháp luật với chủ đề “Tăng cường tiếp cận trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế tại Việt Nam”. Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Thứ trưởng Bộ Tư pháp; ông Giorgio Aliberti - Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh Châu Âu tại Việt Nam; bà Sitara Syed - Phó Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam đồng chủ trì Phiên thảo luận.

Phiên thảo luận nhằm cập nhật một số thông tin, kết quả hoàn thiện và thực thi pháp luật về trợ giúp pháp lý cho người nghèo và nhóm yếu thế tại Việt Nam do các cơ quan Việt Nam thực hiện trong thời gian qua, bên cạnh đó là những tham luận, những ý kiến trao đổi giữa các cơ quan Việt Nam và đối tác quốc tế trong lĩnh vực này nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách pháp luật, cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Thứ trưởng Nguyễn Khánh Ngọc cho biết, trợ giúp pháp lý ở Việt Nam là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho những đối tượng được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật. Trợ giúp pháp lý được xác định là trách nhiệm của Nhà nước, vừa thể hiện truyền thống đạo lý, tính nhân văn của người Việt Nam, vừa thể hiện trách nhiệm cao của Nhà nước trong việc bảo đảm các quyền con người trong đó có các quyền bình đẳng trước pháp luật, quyền tiếp cận công lý theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị, Công ước về quyền trẻ em, Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ…

Hiến pháp năm 2013 cùng với nhiều đạo luật và văn bản dưới luật ban hành gần đây đã đặt cơ sở pháp lý cho việc tiếp tục tăng cường, đổi mới và nâng cao chất lượng hiệu quả trợ giúp pháp lý. Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 được ban hành với mục tiêu nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý, sử dụng nguồn lực có hiệu quả và lấy người được trợ giúp pháp lý làm trung tâm. Sau hơn 03 năm thực hiện, công tác trợ giúp pháp lý đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đặc biệt là việc nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý và tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức của người dân và các cơ quan nhà nước nhằm giúp các đối tượng được hưởng dịch vụ trợ giúp pháp lý một cách dễ dàng, thuận lợi và miễn phí. Từ năm 2016 đến năm 2020, toàn quốc thực hiện được 310.081 vụ việc; số lượng vụ việc trợ giúp pháp lý cũng tăng đều qua các năm. Đội ngũ trợ giúp viên pháp lý đã được chuẩn hóa và thường xuyên được bồi dưỡng, trau dồi kỹ năng hành nghề, trở thành đội ngũ nòng cốt, đảm nhận hầu hết các vụ việc trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng. Nhiều trợ giúp viên pháp lý thực hiện 70 - 90 vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng/năm (năm 2020 có 01 trợ giúp viên pháp lý thực hiện 96 vụ/năm).
Cũng tại phiên thảo luận, các đại biểu đã cùng nhau chia sẻ những thông tin, kết quả đạt được cũng như khó khăn, thách thức trong hoàn thiện và thực thi chính sách, pháp luật về trợ giúp pháp lý, từ đó, đưa ra đề xuất, kiến nghị nhằm hành động hiệu quả hơn trong việc tiếp tục hoàn thiện và thực thi hiệu quả, có chất lượng công tác trợ giúp pháp lý.

Chu Yến