Bộ luật Hình sự là đạo luật quy định tội phạm và hình phạt, thể hiện tập trung nhất các chế định pháp lý về bảo đảm, bảo vệ quyền tự do cơ bản của con người, quyền của công dân vừa dưới góc độ là công cụ xử lý nghiêm khắc nhất các hành vi xâm phạm quyền, vừa dưới góc độ bảo đảm chính sách xử lý nhân văn, hướng thiện đối với người thực hiện hành vi phạm tội.

Trong quá trình xây dựng Bộ luật Hình sự năm 2015, một trong những quan điểm chỉ đạo và định hướng lớn làm cơ sở cho việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật là nhằm bảo đảm xây dựng một cơ chế hữu hiệu để bảo vệ quyền con người, quyền công dân phù hợp với các quy định của Hiến pháp năm 2013. Trên tinh thần đó, nhiều chính sách lớn của Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi, bổ sung một cách toàn diện trên tinh thần thể chế hóa tối đa các quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền công dân như việc hạn chế khả năng áp dụng hình phạt tử hình, tăng cường áp dụng các chế tài không tước tự do, tăng cường các biện pháp bảo vệ trẻ em, vấn đề hình sự hóa, phi hình sự hóa một số hành vi xâm phạm quyền con người, quyền công dân,…

Tác giả Lê Thị Hòa Vụ đã có bài viết: “Thể chế hóa quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền công dân trong Bộ luật Hình sự năm 2015” với những nội dung chính như: (i) Các quyền tự do cơ bản của con người, quyền của công dân và yêu cầu đối với việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự; (ii) Những nội dung mới của Bộ luật Hình sự năm 2015 thể chế hóa quy định của Hiến pháp năm 2013 về quyền tự do cơ bản của con người, quyền của công dân.

Bài viết đã được đăng trên số Chuyên đề 200 trang “Sơ kết năm năm thi hành Hiến pháp năm 2013” xuất bản năm 2020 của Tạp chí Dân chủ và Pháp luật.