Đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây cũng là nội dung trọng tâm được trao đổi tại Hội thảo “Xây dựng tiêu chí và hoàn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật” do Bộ Tư pháp phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức sáng ngày 04/9.
Hội thảo nằm trong khuôn khổ các hoạt động hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn II” (EU JULE) do Liên minh châu Âu tài trợ. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, ông Gonzalo De La Rosa, Phó Trưởng ban Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện Thường trú của UNDP tại Việt Nam đồng chủ trì.
Mục tiêu xây dựng đội ngũ làm công tác pháp luật đủ mạnh
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã xác định xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá”, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức xây dựng pháp luật, bảo đảm pháp luật thực sự là lợi thế cạnh tranh, khơi thông các nguồn lực và tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững. Để thực hiện được đột phá đó, cùng với đổi mới tư duy, phương thức xây dựng pháp luật, hoàn thiện quy trình và cơ chế, chính sách, thì một yêu cầu có tính nền tảng là phải xây dựng được đội ngũ làm công tác pháp luật đủ mạnh.
Hội thảo “Xây dựng tiêu chí và hoàn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật”
Theo Thứ trưởng, Nghị quyết số 66-NQ/TW đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn cao, tinh thông pháp luật, am hiểu thực tiễn và có tư duy đổi mới; đồng thời có cơ chế đặc thù để phát hiện, thu hút, đào tạo, sử dụng và trọng dụng người có tài năng.
Đề án Bộ Tư pháp đang nghiên cứu xây dựng được đặt trong yêu cầu phát triển đội ngũ làm công tác pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW. Theo đó, đây không chỉ là việc bổ sung các tiêu chuẩn, tiêu chí đối với cán bộ, công chức mà cần có cách tiếp cận tổng thể trong phát triển nguồn nhân lực xây dựng thể chế, pháp luật, chuyển từ tư duy “có cán bộ làm pháp luật” sang “xây dựng một đội ngũ chuyên nghiệp để kiến tạo thể chế”.
Tập trung hoàn thiện tiêu chí và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật
Để Hội thảo đạt kết quả thiết thực, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị các diễn giả, chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận 04 nội dung:
Thứ nhất, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật; tập trung vào các nhóm tiêu chí về phẩm chất, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng tham mưu, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng phối hợp, chất lượng và hiệu quả công việc, chất lượng sản phẩm đầu ra.
Thứ hai, đánh giá thực trạng, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong công tác xây dựng, quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật tại các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục; từ đó đề xuất các giải pháp, cơ chế, chính sách phù hợp.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu khai mạc.
Thứ ba, gắn các ý kiến tham luận, thảo luận với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW; chú trọng xây dựng đội ngũ làm công tác pháp luật chuyên nghiệp, có năng lực chuyên môn sâu, đồng thời đổi mới cơ chế phát hiện, thu hút, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài trong lĩnh vực pháp luật.
Thứ tư, tổng hợp, chắt lọc đầy đủ các ý kiến, kinh nghiệm, đề xuất, kiến nghị tại Hội thảo để làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện tiêu chí và các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật, bảo đảm tính khoa học, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Chuyển từ đánh giá điều kiện đầu vào sang năng lực và kết quả thực chất
Trình bày báo cáo định hướng xây dựng Bộ tiêu chí và hoàn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 66-NQ/TW, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Phương Liên cho biết, đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật hiện cơ bản được đào tạo bài bản, có chuyên môn. Tuy nhiên, tại một số bộ, ngành, địa phương vẫn còn tình trạng thiếu nhân lực, chất lượng chưa đồng đều, kỹ năng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu; chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, trong khi lực lượng nòng cốt và đội ngũ chuyên gia có trình độ cao còn hạn chế.
Qua tổng kết việc thực hiện Đề án phát triển nguồn nhân lực làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật theo Quyết định số 916/QĐ-TTg ngày 27/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp nhận thấy một số mục tiêu, tiêu chí và giải pháp không còn phù hợp với bối cảnh mới. Trên cơ sở đó, Bộ đang nghiên cứu xây dựng Đề án “Hoàn thiện các tiêu chí và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ người làm công tác xây dựng thể chế, pháp luật”, kế thừa những nội dung còn phù hợp của Đề án trên, đồng thời cập nhật các yêu cầu mới theo Nghị quyết số 66-NQ/TW. Đề án dự kiến được trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2026.
Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Phương Liên phát biểu tại Hội thảo
Đặc biệt, việc xây dựng tiêu chí sẽ chuyển từ cách tiếp cận dựa trên điều kiện đầu vào sang đánh giá năng lực thực chất, chất lượng sản phẩm và kết quả đầu ra; đồng thời được phân định phù hợp với từng nhóm đối tượng, vị trí việc làm, gồm lãnh đạo phụ trách công tác xây dựng pháp luật, thủ trưởng tổ chức pháp chế, pháp chế viên, pháp chế viên chính và pháp chế viên cao cấp.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2028, 100% bộ, cơ quan ngang bộ có ít nhất một lãnh đạo có chuyên môn pháp luật; 50% đơn vị có chức năng tham mưu, quản lý nhà nước thuộc bộ, cơ quan ngang bộ có lãnh đạo có chuyên môn pháp luật hoặc được đào tạo chuyên sâu, tỷ lệ này phấn đấu đạt 100% vào năm 2030. Đồng thời, mỗi bộ, ngành, địa phương phấn đấu xây dựng đội ngũ công chức nòng cốt với tối thiểu 05 người vào năm 2028 và 10 người vào năm 2030.
Các đại biểu phát biểu tại Hội thảo
Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng sẽ được gắn với vị trí việc làm, khung năng lực và yêu cầu thực tiễn; đồng thời đổi mới cơ chế tuyển dụng, thu hút, trọng dụng nhân tài, tăng cường luân chuyển, biệt phái nhằm nâng cao trải nghiệm thực tế. Một điểm mới của Đề án là gắn phát triển nguồn nhân lực với chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, thông qua hoàn thiện các công cụ hỗ trợ xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản, xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử và số hóa hồ sơ xây dựng chính sách, pháp luật.
Đại biểu chia sẻ tại Hội thảo
Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung nhận diện những điểm nghẽn trong phát triển đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật, từ khâu đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo luật đến chất lượng đội ngũ công chức trong ngành Tài chính và tại địa phương. Những bất cập trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá cán bộ cũng được phân tích, qua đó đề xuất các cơ chế, chính sách và giải pháp phù hợp nhằm xây dựng đội ngũ có năng lực thực chất, đáp ứng yêu cầu mới theo Nghị quyết số 66-NQ/TW.
Chiều ngày 03/9, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15 ngày 29/11/2023 của Quốc hội về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (dự thảo Nghị quyết). Tham dự phiên họp có đại diện các bộ, ngành có liên quan và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Theo văn bản hướng dẫn số 6374/BTP- CTXDVBQPPL ngày 17/8/2026 của Bộ Tư pháp, việc đánh giá, chấm điểm KPI trong công tác xây dựng pháp luật được thực hiện trên Hệ thống thông tin quản lý Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo quy trình 07 bước, từ xác định danh mục, cập nhật và xác nhận dữ liệu, đánh giá sơ bộ đến giải trình, xác nhận điểm số và tổng hợp kết quả.
Bài viết phân tích yêu cầu tái cấu trúc phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia. Từ cách tiếp cận hệ thống, bài viết làm rõ sự dịch chuyển từ bảo vệ bằng tuyên truyền tuyến tính sang bảo vệ bằng năng lực thể chế hóa, năng lực quản trị và hiệu quả tổ chức thực hiện; đồng thời phân tích vai trò của Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 66-NQ/TW) và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57-NQ/TW) như hai trục lớn của quá trình tái cấu trúc này. Trên cơ sở đó, bài viết khảo sát thực tiễn thi hành án dân sự, qua đó cho thấy “gọn hơn về tổ chức, mạnh hơn về quản trị” không chỉ là yêu cầu cải cách hành chính, mà còn là một phương thức củng cố niềm tin của Nhân dân vào hệ thống chính trị.
Để bảo đảm triển khai Quyết định số 1205/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được thực hiện hiệu quả, thống nhất, ngày 17/8/2026, Bộ Tư pháp ban hành văn bản số 6374/BTP-CTXDVBQPPL hướng dẫn đánh giá, chấm điểm KPI về công tác xây dựng pháp luật. Trong đó, hoạt động đánh giá và chấm điểm KPI được tổ chức thực hiện theo 05 kỳ. Cụ thể:
Dự án Luật Luật sư (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hóa chủ trương nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tổ chức kỳ thi quốc gia cấp chứng chỉ hành nghề; đồng thời phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước gắn với phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.
Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời đặt ra những vấn đề pháp lý mới, đặc biệt là việc xác định trách nhiệm pháp lý của các chủ thể tham gia vào quá trình nghiên cứu, phát triển, cung cấp và sử dụng AI. Kinh nghiệm của Liên minh châu Âu và Cộng hòa Liên bang Đức được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm những gợi mở cho Việt Nam trong quá trình xây dựng, hoàn thiện khung pháp luật về trí tuệ nhân tạo.
Thực hiện nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến Luật Tiếp cận thông tin nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật về cung cấp, công khai thông tin của cơ quan, đơn vị; kịp thời phát hiện các quy định không còn phù hợp, chồng chéo, mâu thuẫn, trùng lặp hoặc không đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước; trên cơ sở đó đề xuất phương án xử lý cụ thể đối với từng văn bản hoặc quy định (thay thế, sửa đổi, bổ sung).
Ngày 27/8/2026, tại Singapore, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) và Công ty Luật YKVN phối hợp tổ chức Hội thảo “Let’s Talk About Vietnam: Arbitration Reform, VIFC & Construction Law 2025” tại Maxwell Chambers, Singapore, trong khuôn khổ Singapore Convention Week 2026.
Trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II" (Dự án EU JULE II) do Liên minh Châu Âu tài trợ, ngày 25/8/2026, tại Hà Nội, Cục Bổ trợ tư pháp đã tổ chức Hội thảo tham vấn về giải pháp phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, chuyên nghiệp và hiệu quả tại khu vực phía Bắc.
Theo văn bản hướng dẫn số 6374/BTP- CTXDVBQPPL ngày 17/8/2026 của Bộ Tư pháp, việc đánh giá, chấm điểm KPI trong công tác xây dựng pháp luật được thực hiện trên Hệ thống thông tin quản lý Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật theo quy trình 07 bước, từ xác định danh mục, cập nhật và xác nhận dữ liệu, đánh giá sơ bộ đến giải trình, xác nhận điểm số và tổng hợp kết quả. Cùng với đó, cơ chế hệ số điều chỉnh K, điểm thưởng và các trường hợp ngoại lệ được thiết kế nhằm bảo đảm tính công bằng, khách quan, phù hợp với khối lượng công việc và điều kiện thực tế của từng cơ quan, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động đánh giá.
Ngày 06/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1205/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thí điểm thực hiện việc đánh giá, chấm điểm về công tác xây dựng pháp luật. Để triển khai thực hiện thống nhất Đề án thí điểm nêu trên, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ nghiên cứu, xây dựng nội dung tài liệu hướng dẫn triển khai thực hiện Đề án.
Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) tập trung khắc phục những vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải và quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở; góp phần phòng ngừa tranh chấp, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và tăng cường sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư.
Nhằm bảo đảm tiến độ theo yêu cầu mới, đồng thời tăng cường chất lượng, hiệu quả của công tác tổng rà soát, nhất là khâu cho ý kiến, thẩm định và hoàn thiện các báo cáo chính thức, ngày 22/8/2026, Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành Quyết định số 11/QĐ-BCĐ điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại phần II Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ban hành kèm theo Quyết định số 05/QĐ-BCĐ ngày 10/4/2026 của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Kế hoạch số 05/QĐ-BCĐ).
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (dự thảo Luật) được hoàn thiện trên cơ sở lấy kết quả thực tiễn, sự hài lòng và mức độ thụ hưởng của người dân làm trung tâm, qua đó bảo đảm tốt hơn quyền yêu cầu bồi thường của người bị thiệt hại.
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất với nhiều điểm mới, trong đó chú trọng xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật mới, hiệu quả, có tính tương tác đa chiều, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo.
