Xây dựng nguồn nhân lực chuyên nghiệp để kiến tạo thể chế

Hội thảo nằm trong khuôn khổ các hoạt động hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn II” (EU JULE) do Liên minh châu Âu tài trợ. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, ông Gonzalo De La Rosa, Phó Trưởng ban Hợp tác, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam và bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện Thường trú của UNDP tại Việt Nam đồng chủ trì.

Mục tiêu xây dựng đội ngũ làm công tác pháp luật đủ mạnh

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã xác định xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá”, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức xây dựng pháp luật, bảo đảm pháp luật thực sự là lợi thế cạnh tranh, khơi thông các nguồn lực và tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững. Để thực hiện được đột phá đó, cùng với đổi mới tư duy, phương thức xây dựng pháp luật, hoàn thiện quy trình và cơ chế, chính sách, thì một yêu cầu có tính nền tảng là phải xây dựng được đội ngũ làm công tác pháp luật đủ mạnh.

Hội thảo “Xây dựng tiêu chí và hoàn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật”

Theo Thứ trưởng, Nghị quyết số 66-NQ/TW đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng pháp luật có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn cao, tinh thông pháp luật, am hiểu thực tiễn và có tư duy đổi mới; đồng thời có cơ chế đặc thù để phát hiện, thu hút, đào tạo, sử dụng và trọng dụng người có tài năng.

Đề án Bộ Tư pháp đang nghiên cứu xây dựng được đặt trong yêu cầu phát triển đội ngũ làm công tác pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW. Theo đó, đây không chỉ là việc bổ sung các tiêu chuẩn, tiêu chí đối với cán bộ, công chức mà cần có cách tiếp cận tổng thể trong phát triển nguồn nhân lực xây dựng thể chế, pháp luật, chuyển từ tư duy “có cán bộ làm pháp luật” sang “xây dựng một đội ngũ chuyên nghiệp để kiến tạo thể chế”.

Tập trung hoàn thiện tiêu chí và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật

Để Hội thảo đạt kết quả thiết thực, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị các diễn giả, chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận 04 nội dung:

Thứ nhất, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế trong xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật; tập trung vào các nhóm tiêu chí về phẩm chất, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng tham mưu, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng phối hợp, chất lượng và hiệu quả công việc, chất lượng sản phẩm đầu ra.

Thứ hai, đánh giá thực trạng, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong công tác xây dựng, quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật tại các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục; từ đó đề xuất các giải pháp, cơ chế, chính sách phù hợp.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu khai mạc.

Thứ ba, gắn các ý kiến tham luận, thảo luận với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW; chú trọng xây dựng đội ngũ làm công tác pháp luật chuyên nghiệp, có năng lực chuyên môn sâu, đồng thời đổi mới cơ chế phát hiện, thu hút, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài trong lĩnh vực pháp luật.

Thứ tư, tổng hợp, chắt lọc đầy đủ các ý kiến, kinh nghiệm, đề xuất, kiến nghị tại Hội thảo để làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện tiêu chí và các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật, bảo đảm tính khoa học, khả thi và phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Chuyển từ đánh giá điều kiện đầu vào sang năng lực và kết quả thực chất

Trình bày báo cáo định hướng xây dựng Bộ tiêu chí và hoàn thiện các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 66-NQ/TW, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Phương Liên cho biết, đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật hiện cơ bản được đào tạo bài bản, có chuyên môn. Tuy nhiên, tại một số bộ, ngành, địa phương vẫn còn tình trạng thiếu nhân lực, chất lượng chưa đồng đều, kỹ năng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu; chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, trong khi lực lượng nòng cốt và đội ngũ chuyên gia có trình độ cao còn hạn chế.

Qua tổng kết việc thực hiện Đề án phát triển nguồn nhân lực làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật theo Quyết định số 916/QĐ-TTg ngày 27/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp nhận thấy một số mục tiêu, tiêu chí và giải pháp không còn phù hợp với bối cảnh mới. Trên cơ sở đó, Bộ đang nghiên cứu xây dựng Đề án “Hoàn thiện các tiêu chí và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ người làm công tác xây dựng thể chế, pháp luật”, kế thừa những nội dung còn phù hợp của Đề án trên, đồng thời cập nhật các yêu cầu mới theo Nghị quyết số 66-NQ/TW. Đề án dự kiến được trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9/2026.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Phương Liên phát biểu tại Hội thảo

Đặc biệt, việc xây dựng tiêu chí sẽ chuyển từ cách tiếp cận dựa trên điều kiện đầu vào sang đánh giá năng lực thực chất, chất lượng sản phẩm và kết quả đầu ra; đồng thời được phân định phù hợp với từng nhóm đối tượng, vị trí việc làm, gồm lãnh đạo phụ trách công tác xây dựng pháp luật, thủ trưởng tổ chức pháp chế, pháp chế viên, pháp chế viên chính và pháp chế viên cao cấp.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2028, 100% bộ, cơ quan ngang bộ có ít nhất một lãnh đạo có chuyên môn pháp luật; 50% đơn vị có chức năng tham mưu, quản lý nhà nước thuộc bộ, cơ quan ngang bộ có lãnh đạo có chuyên môn pháp luật hoặc được đào tạo chuyên sâu, tỷ lệ này phấn đấu đạt 100% vào năm 2030. Đồng thời, mỗi bộ, ngành, địa phương phấn đấu xây dựng đội ngũ công chức nòng cốt với tối thiểu 05 người vào năm 2028 và 10 người vào năm 2030.

Các đại biểu phát biểu tại Hội thảo

Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng sẽ được gắn với vị trí việc làm, khung năng lực và yêu cầu thực tiễn; đồng thời đổi mới cơ chế tuyển dụng, thu hút, trọng dụng nhân tài, tăng cường luân chuyển, biệt phái nhằm nâng cao trải nghiệm thực tế. Một điểm mới của Đề án là gắn phát triển nguồn nhân lực với chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, thông qua hoàn thiện các công cụ hỗ trợ xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản, xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử và số hóa hồ sơ xây dựng chính sách, pháp luật.

Đại biểu chia sẻ tại Hội thảo

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung nhận diện những điểm nghẽn trong phát triển đội ngũ tham mưu xây dựng pháp luật, từ khâu đào tạo, bồi dưỡng tại các cơ sở đào tạo luật đến chất lượng đội ngũ công chức trong ngành Tài chính và tại địa phương. Những bất cập trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá cán bộ cũng được phân tích, qua đó đề xuất các cơ chế, chính sách và giải pháp phù hợp nhằm xây dựng đội ngũ có năng lực thực chất, đáp ứng yêu cầu mới theo Nghị quyết số 66-NQ/TW.