Mở rộng không gian pháp lý cho Thủ đô bứt phá

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho biết, thời gian qua, Bộ Tư pháp đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và các bộ, ngành liên quan tổ chức đánh giá kết quả gần một năm triển khai thi hành Luật Thủ đô hiện hành

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho biết, thời gian qua, Bộ Tư pháp đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và các bộ, ngành liên quan tổ chức đánh giá kết quả gần một năm triển khai thi hành Luật Thủ đô hiện hành. Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã đề xuất các cơ chế, chính sách ban đầu để xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng luật, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho rằng, Luật Thủ đô (sửa đổi) cần chuyển từ cách tiếp cận quy định các cơ chế, chính sách đặc thù cụ thể sang trao quyền tự quyết mạnh mẽ hơn cho chính quyền Thủ đô. Cách làm này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, tránh để luật nhanh chóng lạc hậu, đồng thời phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân quyền, phân cấp của Đảng.

Thứ trưởng khái quát một số định hướng lớn trong sửa đổi Luật Thủ đô, trong đó, việc thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới; cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, giải pháp mang tính đột phá mà Bộ Chính trị đã ban hành; đồng thời bám sát Văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Bên cạnh đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng tạo lập cơ sở pháp lý cho việc triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn, đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố Hà Nội theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, trừ một số lĩnh vực đặc thù như quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tôn giáo…

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu khái quát một số định hướng lớn trong sửa đổi Luật Thủ đô

Luật cũng sẽ kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Thủ đô hiện hành; Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô; các nghị quyết thí điểm cơ chế đặc thù của một số địa phương khác; đồng thời rà soát, loại bỏ những nội dung đã được quy định trong các luật chung.

Đáng chú ý, một trong những mục tiêu quan trọng của Luật Thủ đô (sửa đổi) là tạo cơ chế thu hút, huy động hiệu quả các nguồn lực tài chính cho phát triển, từ ngân sách nhà nước, nguồn lực đất đai gắn với quy hoạch đô thị.

Tại buổi làm việc, các chuyên gia cơ bản thống nhất với định hướng xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), đặc biệt là quan điểm trao quyền mạnh cho chính quyền Thủ đô trong lĩnh vực đầu tư, tài chính. Nhiều ý kiến cho rằng, để thiết kế được các cơ chế đột phá, cần làm rõ lợi thế cạnh tranh của Hà Nội, không chỉ trong nước mà cả trong tương quan với các đô thị lớn trên thế giới.

Các đại biểu tham dự phát biểu tại buổi làm việc

Các đại biểu đề nghị tập trung khai thác hiệu quả các lợi thế nổi trội của Thủ đô như nguồn lực tài sản công, nhất là đất đai; tiềm lực về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; các giá trị văn hóa, lịch sử, di sản. Về huy động vốn, ngoài việc bổ sung nguồn lực ngân sách, cần có cơ chế sử dụng hiệu quả tài sản công, khai thác không gian trên cao, không gian ngầm, cũng như nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Liên quan đến các kênh huy động vốn, một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Hà Nội, thay vào đó tận dụng các trung tâm tài chính quốc tế đã được định hình tại Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh, đồng thời phát triển các dịch vụ tài chính để thu hút nguồn vốn cho Thủ đô. Các đại biểu cũng kiến nghị có giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế hộ gia đình.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu cho rằng, việc xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi) cần tập trung nhận diện rõ các “điểm nghẽn”, những vấn đề lớn mà Thủ đô đang đối mặt để thiết kế các cơ chế, chính sách phù hợp, tạo động lực phát triển trong thời gian tới.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu mở rộng không gian pháp lý để thành phố Hà Nội triển khai thử nghiệm thể chế và cho biết Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị, chuyên gia để hoàn thiện dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).