1. Thể chế về công tác thi đua, khen thưởng của Bộ, ngành được chú trọng
Giai đoạn 2015 - 2025 có nhiều đổi mới quan trọng từ thể chế đến việc tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng nói chung và công tác thi đua, khen thưởng của Bộ, ngành Tư pháp nói riêng. Trên cơ sở các văn bản của Đảng và Nhà nước[1], Bộ Tư pháp đã kịp thời hoàn thiện hệ thống thể chế của ngành về công tác thi đua, khen thưởng, như ban hành các thông tư, quy chế, quyết định, các văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền phù hợp với chủ trương, chính sách, pháp luật về thi đua, khen thưởng hiện hành và điều kiện thực tiễn, đặc thù của Bộ, ngành Tư pháp[2]. Các văn bản bảo đảm tính hợp pháp, hợp lý, chi tiết, khả thi, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng trong Bộ, ngành Tư pháp. Đến nay, hệ thống các văn bản về công tác thi đua, khen thưởng của Bộ, ngành Tư pháp đã cơ bản đầy đủ, là cơ sở pháp lý quan trọng cho triển khai, tổ chức thực hiện các phong trào thi đua, công tác khen thưởng.
Cùng với đó, Bộ Tư pháp đã chú trọng việc phổ biến, quán triệt, tập huấn kịp thời, hiệu quả các văn bản, chính sách mới về công tác thi đua, khen thưởng đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức ngành Tư pháp, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp tham mưu về công tác thi đua, khen thưởng tại các đơn vị, qua đó nâng cao nhận thức của cấp ủy, người đứng đầu, cán bộ, công chức, người lao động từng cơ quan, đơn vị về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng để các cá nhân hiểu rõ về quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình, góp phần đưa các văn bản về thi đua, khen thưởng đi vào đời sống, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy các tập thể, cá nhân toàn ngành phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
2. Tích cực hưởng ứng, phát động và triển khai sâu, rộng, hiệu quả các phong trào thi đua trong ngành Tư pháp
Thời gian qua, các phong trào thi đua đã được triển khai sôi nổi, rộng khắp trong toàn ngành Tư pháp từ trung ương đến địa phương. Hằng năm, các phong trào thi đua được triển khai với những nội dung cụ thể, hình thức phong phú, phù hợp với các nhiệm vụ công tác trọng tâm của Bộ, ngành Tư pháp và điều kiện, tình hình thực tiễn, mang màu sắc riêng góp phần tạo nên bức tranh tổng thể của phong trào thi đua cả giai đoạn.
Bộ, ngành Tư pháp đã tích cực hưởng ứng, triển khai thực hiện các phong trào thi đua do Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương phát động, trọng tâm là các phong trào thi đua: “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở” gắn với Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh…
Bộ Tư pháp đã tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 07/4/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng (Chỉ thị số 34-CT/ TW), tổng kết phong trào thi đua “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” giai đoạn 2021 - 2025 theo hướng dẫn của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương, trên cơ sở đó, đánh giá kết quả đã đạt được, các mặt còn tồn tại, hạn chế, rút ra các bài học kinh nghiệm trong tổ chức, chỉ đạo phong trào thi đua của Bộ, ngành Tư pháp.
Bên cạnh việc hưởng ứng các phong trào thi đua do Thủ tướng Chính phủ, Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Trung ương phát động, căn cứ vào chương trình, mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm công tác từng giai đoạn, hằng năm, Bộ, ngành Tư pháp đã phát động, đẩy mạnh tổ chức thực hiện các phong trào thi đua (thường xuyên, theo chuyên đề, theo đợt) thiết thực, phù hợp với từng đối tượng, từng thời kỳ và từng lĩnh vực công tác, với phương châm: các phong trào thi đua phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, sôi nổi, rộng khắp, kết hợp các đợt thi đua dài ngày và ngắn ngày, gắn thi đua với việc thực hiện nhiệm vụ của ngành Tư pháp, địa phương và đơn vị; những việc khó, bức xúc, phức tạp càng cần phải thi đua; lấy hiệu quả công tác của đơn vị, cá nhân làm thước đo đánh giá phong trào. Trong đó, tiêu biểu như phong trào thi đua cao điểm “Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành Kế hoạch số hóa dữ liệu hộ tịch” diễn ra trong 04 tháng (từ tháng 7/2024 đến hết tháng 10/2024). Phong trào thi đua đã nhận được sự hưởng ứng, tham gia tích cực, sâu rộng, hiệu quả của các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, trong đó nhiều tỉnh, thành phố đã về đích sớm, hoàn thành vượt mức chỉ tiêu số hóa dữ liệu hộ tịch so với tiến độ đề ra. Việc phát động và tổ chức thực hiện thành công phong trào thi đua là dấu ấn quan trọng, tạo sự lan tỏa rộng rãi trong phong trào thi đua của Bộ, ngành Tư pháp.
Trên cơ sở chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ, các cơ quan, đơn vị đã tích cực hưởng ứng, tổ chức quán triệt, triển khai với hình thức phù hợp đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc cơ quan, đơn vị, địa phương; tạo động lực, không khí thi đua sôi nổi, cổ vũ các tập thể, cá nhân phát huy tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, quyết tâm phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao. Phong trào thi đua được các đơn vị phát động thường xuyên, gắn phong trào thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của Bộ, ngành Tư pháp, của đơn vị với thi đua lập thành tích chào mừng các ngày kỷ niệm lớn trong năm.
Chủ đề của các phong trào thi đua đa dạng, như: thi đua xây dựng, củng cố, kiện toàn tổ chức; thi đua xây dựng đơn vị trong sạch, vững mạnh gắn với xây dựng người cán bộ tư pháp gương mẫu về kỷ cương, kỷ luật; thi đua phát huy sáng kiến, cải tiến lề lối, tác phong làm việc, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác; thi đua xây dựng đoàn kết nội bộ, phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; thi đua xây dựng, thực hiện văn hóa, công sở; thi đua thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”... Kết thúc các đợt thi đua đều tổ chức sơ kết, tổng kết đánh giá, biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, tuyên truyền về gương người tốt, việc tốt và nhân rộng điển hình tiên tiến. Điều này là động lực giúp các phong trào thi đua trở nên sôi động, thúc đẩy triển khai các lĩnh vực công tác hiệu quả, đạt nhiều kết quả tích cực, ấn tượng.
![]() |
| Ảnh do Vụ Tổ chức cán bộ cung cấp. |
Cùng với việc tổ chức các phong trào thi đua, công tác đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn, triển khai, tổ chức các phong trào thi đua tiếp tục được thực hiện gắn với việc kiểm tra thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của các đơn vị để giải quyết các khó khăn, vướng mắc, nhất là đối với những nhiệm vụ mới, đột xuất, tạo sự thống nhất trong chỉ đạo công tác tư pháp. Việc kiểm tra, sơ kết, tổng kết các phong trào thi đua được triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp với từng thời điểm, đặc điểm, tình hình của ngành Tư pháp.
Như vậy, các phong trào thi đua đã tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động và trách nhiệm của lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, của các tập thể, cá nhân tham gia hưởng ứng, thực hiện, từ đó, góp phần đưa công tác thi đua, khen thưởng của Bộ, ngành Tư pháp đi vào thực chất, phát huy hiệu quả.
3. Công tác khen thưởng được thực hiện nghiêm túc, kịp thời, công khai, minh bạch, đúng quy định
Công tác khen thưởng được chú trọng triển khai thực hiện, kịp thời động viên, tôn vinh các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, góp phần tạo khí thế hào hứng, phấn khởi, cổ vũ tinh thần của cán bộ, công chức, tạo động lực thực hiện tốt nhiệm vụ công tác của Bộ, ngành Tư pháp gắn với tinh thần của Chỉ thị số 34-CT/TW và Chỉ thị số 41-CT/TW của Bộ Chính trị. Công tác khen thưởng ngày càng được thực hiện nền nếp, bài bản, đi vào thực chất, từ khâu đề xuất, lựa chọn, gắn với kết quả thực hiện kế hoạch công tác và nhiệm vụ chuyên môn được giao.
Việc thẩm định hồ sơ đề nghị công nhận các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đều bảo đảm các điều kiện, tiêu chuẩn quy định của Luật Thi đua, khen thưởng và các văn bản hướng dẫn thực hiện, bảo đảm khen thưởng đúng người, đúng việc, đúng thành tích, kịp thời tôn vinh gương điển hình, gương người tốt, việc tốt và những tập thể, cá nhân có nhiều thành tích đóng góp tích cực cho phong trào thi đua yêu nước, tạo niềm tin và trách nhiệm trong mỗi tập thể, cá nhân xứng đáng với những danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đã đạt được.
Trên cơ sở quy định của pháp luật, kết quả thực hiện các phong trào thi đua, Bộ, ngành Tư pháp đã rà soát, hoàn thiện các quy trình, thủ tục để khen thưởng, đề nghị cấp có thẩm quyền khen thưởng cho các tập thể, cá nhân trong và ngoài ngành Tư pháp về thành tích công trạng, cống hiến, ngoại giao, khen thưởng đột xuất, khen thưởng theo chuyên đề. Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã xét tặng và trình cấp có thẩm quyền xét tặng các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân trong và ngoài ngành Tư pháp. Trong giai đoạn 2015 - 2025, toàn ngành Tư pháp đã có hơn 15.000 lượt tập thể, cá nhân được Đảng, Nhà nước và Bộ Tư pháp trao tặng các danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng.
4. Đẩy mạnh tuyên truyền, phát hiện, bồi dưỡng, nhân rộng và tổng kết điển hình tiên tiến
Công tác tuyên truyền, phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết, nhân rộng điển hình tiên tiến được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác thi đua, khen thưởng của Bộ, ngành Tư pháp. Do vậy, công tác này thường xuyên được quan tâm, chỉ đạo triển khai gắn với tổ chức theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện các phong trào thi đua. Nội dung xây dựng điển hình tiên tiến là một trong những nhiệm vụ ưu tiên trong kế hoạch triển khai phong trào thi đua của các Cụm, Khu vực thi đua và từng cơ quan, đơn vị trong toàn ngành Tư pháp; chủ động chỉ đạo, khuyến khích tập thể, cá nhân phát huy thành tích đạt được, đăng ký các danh hiệu, hình thức khen thưởng cao, tạo động lực thi đua đạt và vượt chỉ tiêu nhiệm vụ được giao; động viên các đơn vị, cá nhân là điển hình tiên tiến tiếp tục phấn đấu, nêu gương, tự giác, tiên phong trong công tác; đồng thời, tạo môi trường thuận lợi để các điển hình tiên tiến phát huy khả năng, vai trò của mình; kịp thời biểu dương những nhân tố, điển hình tiên tiến, động viên cán bộ, công chức hăng hái, tự giác thi đua hoàn thành nhiệm vụ công tác được giao.
Qua các phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều gương điển hình tiên tiến, nhiều nhân tố mới có tính lan tỏa, qua đó, cổ vũ, động viên các tập thể, cá nhân hăng hái thi đua, góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị của các cơ quan, đơn vị cũng như của toàn ngành Tư pháp.
Ở cấp trung ương, Bộ Tư pháp đã giới thiệu 05 điển hình tiên tiến tham dự Hội nghị biểu dương, tôn vinh điển hình tiên tiến toàn quốc nhân dịp Kỷ niệm 75 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2023). Ở cơ sở, các Cụm, Khối thi đua, các cơ quan, đơn vị trong ngành Tư pháp đã tập trung đẩy mạnh việc tuyên truyền, lựa chọn cách thức tuyên truyền, nhân rộng các gương điển hình tiên tiến, phù hợp với điều kiện, khả năng của các cơ quan, đơn vị như thông qua sinh hoạt, các buổi họp mặt, giao lưu, tổng kết, sơ kết công tác, phong trào thi đua; qua các phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử, bản tin của đơn vị...
Cơ quan làm công tác thi đua, khen thưởng và các cơ quan thông tin đại chúng của ngành Tư pháp đã phối hợp chặt chẽ trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, biểu dương các gương điển hình tiên tiến như: tăng cường chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền; đăng tải các bài viết về các điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt; nâng cao chất lượng các chuyên trang, chuyên mục về “gương điển hình tiên tiến”, “gương sáng tư pháp”, “học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; giới thiệu các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến, mô hình mới, cách làm hay, sáng tạo mang lại hiệu quả cao.
Trong bối cảnh mới, công tác thi đua, khen thưởng của Bộ, ngành Tư pháp cần được nâng cao hiệu lực, hiệu quả, góp phần tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy các tập thể, cá nhân trong toàn ngành Tư pháp hăng hái thi đua hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, với tinh thần “lấy thi đua làm động lực, lấy khen thưởng làm động viên để cổ vũ những nhân tố mới, những giá trị mới”./.
Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Tư pháp
[1]. Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 07/4/2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng; Chỉ thị số 41-CT/TW ngày 26/12/2024 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi đua, khen thưởng trong tình hình mới (Chỉ thị số 41-CT/TW); Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
[2]. Thông tư số 11/2023/TT-BTP ngày 29/12/2023 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng đối với ngành Tư pháp; Quyết định số 1050/QĐ-BTP ngày 06/6/2024 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Cụm thi đua, Khối thi đua trong ngành Tư pháp; Quyết định số 984/QĐ-BTP ngày 31/5/2024 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng Thi đua - khen thưởng ngành Tư pháp; Quyết định số 1180/QĐ-BTP ngày 25/6/2024 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng Sáng kiến ngành Tư pháp; các quyết định kiện toàn Hội đồng Thi đua - Khen thưởng, Hội đồng Sáng kiến ngành Tư pháp; Bảng tiêu chí chấm điểm thi đua, xếp hạng các đơn vị thuộc Bộ, Sở Tư pháp, Cục Thi hành án dân sự các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương…
(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ấn phẩm đặc biệt “Ngành Tư pháp - Tự hào truyền thống, vững bước tương lai”)